રોડ સેફ્ટી માટે મોદી સરકારનું મોટું પગલું: ‘રાહવીરો’ને ₹25,000નું ઇનામ અને પીડિતો માટે ₹1.5 લાખ સુધીની કેશલેસ સારવાર
કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નિતિન ગડકરીએ માર્ગ અકસ્માતોમાં થતા મૃત્યુને ઘટાડવા અને નાગરિકોને પીડિતોની મદદ માટે પ્રોત્સાહિત કરવા હેતુથી કેટલીક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાતો કરી છે. સરકાર હવે માર્ગ અકસ્માતના પીડિતોને સમયસર મદદ કરનાર નાગરિકોને ‘રાહવીર’ તરીકે સન્માનિત કરશે અને તેમને 25,000 રૂપિયાનું રોકડ પુરસ્કાર આપશે. આ સાથે જ, અકસ્માત પીડિતોની ત્વરિત સારવાર માટે 1.5 લાખ રૂપિયા સુધીની કેશલેસ સારવાર યોજના પણ શરૂ કરવામાં આવી રહી છે.
‘રાહવીર’ યોજના: મદદ કરનારને મળશે સન્માન અને ઇનામ
નિતિન ગડકરીએ ભાર પૂર્વક જણાવ્યું હતું કે માર્ગ અકસ્માતો દરમિયાન ‘ગોલ્ડન અવર’ (અકસ્માત પછીનો પ્રથમ એક કલાક) માં મળતી તબીબી સહાય વાર્ષિક અંદાજે 50,000 જીવ બચાવી શકે છે. તેમણે નાગરિકોને અપીલ કરી હતી કે તેઓ પોલીસ કે કાયદાકીય ગૂંચવણોના ડર વગર પીડિતોની મદદ કરે. આ યોજના હેઠળ:
- પીડિતોને હોસ્પિટલ પહોંચાડનાર ‘નેક ઇન્સાન’ (Good Samaritan) ને હવે ₹5,000 ને બદલે ₹25,000 નું પુરસ્કાર આપવામાં આવશે.
- મદદગારોને પોલીસ કે કોર્ટની કાર્યવાહી માટે બાધ્ય કરવામાં આવશે નહીં, જેનાથી તેમની કાયદાકીય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત થશે.
- પુરસ્કારની રકમ સીધી લાભાર્થીના બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે.
કેશલેસ સારવાર: ₹1.5 લાખ સુધીની મફત ચિકિત્સા
સરકારે ‘કેશલેસ ટ્રીટમેન્ટ ઓફ રોડ એક્સિડેન્ટ વિક્ટિમ્સ સ્કીમ, 2025’ ને સમગ્ર ભારતમાં સૂચિત કરી છે. આ યોજનાની મુખ્ય વિશેષતાઓ નીચે મુજબ છે:
- કોઈપણ રસ્તા પર મોટર વાહન અકસ્માતનો ભોગ બનેલી વ્યક્તિને 7 દિવસ સુધી મહત્તમ 1.5 લાખ રૂપિયાની કેશલેસ સારવાર મળશે.
- આ સુવિધા દેશની તમામ નોંધાયેલી હોસ્પિટલો (Empanelled Hospitals) માં ઉપલબ્ધ હશે, જેમાં આયુષ્માન ભારત (AB PM-JAY) સાથે જોડાયેલી હોસ્પિટલોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
- આ યોજનાનો લાભ લેવા માટે રાષ્ટ્રીયતાની કોઈ મર્યાદા નથી; તે વિદેશી નાગરિકો માટે પણ લાગુ પડે છે.
- સારવારનો ખર્ચ વીમા કંપનીઓ અથવા સરકારી ‘મોટર વાહન અકસ્માત ભંડોળ’ (Motor Vehicle Accident Fund) દ્વારા વહન કરવામાં આવશે.
અકસ્માતો રોકવા માટે V2V ટેકનોલોજી અને નવા નિયમો
માર્ગ સુરક્ષાને આધુનિક બનાવવા માટે સરકાર 2026 સુધીમાં ‘વ્હીકલ-ટુ-વ્હીકલ’ (V2V) કોમ્યુનિકેશન ટેકનોલોજી લાગુ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે.
- આ ટેકનોલોજી વાહનોને પરસ્પર રિયલ-ટાઇમ ડેટા (જેમ કે ગતિ, બ્રેક અને લોકેશન) શેર કરવામાં મદદ કરશે, જેનાથી ખાસ કરીને ગાઢ ધુમ્મસ કે અંધા વળાંક પર થતી ટક્કરોને 80% સુધી ઘટાડી શકાશે.
- સરકાર મોટર વ્હીકલ એક્ટમાં 61 સુધારાઓનો પ્રસ્તાવ પણ લાવી રહી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય નિયમોને કડક બનાવવાનો અને ટ્રાફિકના નિયમો તોડનારાઓ પર ભારે દંડ લાદવાનો છે.
- વારંવાર નિયમો તોડનારાઓનું ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ રદ થઈ શકે છે અને ‘પોઇન્ટ-બેઝ્ડ’ સિસ્ટમ દ્વારા ઉલ્લંઘન પર નજર રાખવામાં આવશે.
આંકડાઓની ચેતવણી:
ભારતમાં દર વર્ષે આશરે 5 લાખ માર્ગ અકસ્માતો થાય છે, જેમાં લગભગ 1.8 લાખ લોકો પોતાનો જીવ ગુમાવે છે. આમાંથી 66 ટકા મૃત્યુ 18 થી 34 વર્ષના યુવાનોના હોય છે. ગડકરીએ કહ્યું કે રોડ એન્જિનિયરિંગમાં સુધારો, બ્લેક સ્પોટ્સનું સમારકામ અને જાહેર જાગૃતિ દ્વારા આ મૃત્યુ ઘટાડવા એ સરકારની સર્વોચ્ચ અગ્રતા છે.
આ માહિતી આપવામાં આવેલા સ્ત્રોતો પર આધારિત છે. માર્ગ સુરક્ષા એ સહિયારી જવાબદારી છે; સમયસર મળેલી મદદ કોઈનું જીવન બચાવી શકે છે.
