જાણો લોહરી પૂજાનો સાચો સમય અને તેની પાછળનું ધાર્મિક મહત્વ
આજે સમગ્ર ભારતમાં, ખાસ કરીને પંજાબ અને હરિયાણામાં હર્ષોલ્લાસનો માહોલ છે, કારણ કે આજે ખુશીઓ અને નવા પાકનો તહેવાર લોહરી ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. લોહરીનો તહેવાર માત્ર શીખ અને પંજાબી સમુદાય માટે જ નહીં, પરંતુ બદલાતી ઋતુ અને ખેડૂતોની મહેનતનું પ્રતિક પણ છે. આ દિવસે અગ્નિ દેવ અને સૂર્ય દેવ પ્રત્યે આભાર વ્યક્ત કરવામાં આવે છે.
જે ઘરોમાં તાજેતરમાં લગ્ન થયા હોય અથવા જ્યાં નાના બાળકનું આગમન થયું હોય, ત્યાં લોહરીની ઉજવણી વધુ ખાસ બની જાય છે. ચાલો જાણીએ આજે લોહરીની અગ્નિ પ્રગટાવવાનો સાચો સમય શું છે અને તેની પૂજા કેવી રીતે કરવી જોઈએ.
લોહરીનું મહત્વ: કેમ ઉજવવામાં આવે છે લોહરી?
લોહરી મુખ્યત્વે કૃષિ અને પ્રકૃતિ સાથે જોડાયેલ પર્વ છે. આ સમયે ખેડૂતો પોતાના રવિ પાકની (ખાસ કરીને ઘઉં અને રાયડો) કાપણીની તૈયારી શરૂ કરે છે. નવો પાક આવવાની ખુશીમાં ઉત્સવ ઉજવવામાં આવે છે અને અગ્નિ દેવને પાક અર્પણ કરીને તેમનો આભાર માનવામાં આવે છે. લોક માન્યતાઓ મુજબ, આ દિવસ શિયાળાના અંત અને વસંતના આગમનનો સંકેત આપે છે. આ ઉપરાંત, લોહરી સાથે દુલ્લા ભટ્ટીની વાર્તા પણ જોડાયેલી છે, જેમણે મુઘલ કાળ દરમિયાન ગરીબ કન્યાઓની રક્ષા કરી હતી.
લોહરી 2026: અગ્નિ પ્રગટાવવાનું શુભ મુહૂર્ત
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, લોહરીની અગ્નિ હંમેશા શુભ મુહૂર્તમાં જ પ્રગટાવવી જોઈએ જેથી પરિવારમાં સુખ-સમૃદ્ધિનો વાસ થાય.
-
શુભ મુહૂર્ત તારીખ: 13 જાન્યુઆરી 2026 (આજે)
-
અગ્નિ પ્રગટાવવાનો સમય: સાંજે 05:43 PM થી સાંજે 07:15 PM સુધી.
-
વિશેષ યોગ: આ વર્ષે લોહરી પર સુકર્મા અને ચિત્રા યોગનો અદભૂત સંયોગ બની રહ્યો છે. જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર, આ યોગોમાં કરવામાં આવેલી પૂજાથી મનોકામનાઓ જલ્દી પૂર્ણ થાય છે.
લોહરી પૂજા માટે જરૂરી સામગ્રી
લોહરીની પૂજા માટે કેટલીક પરંપરાગત વસ્તુઓની જરૂર પડે છે, જેનો ‘પ્રસાદ’ અને ‘આહુતિ’ તરીકે ઉપયોગ થાય છે:
-
સૂકા લાકડા અને છાણા (અગ્નિ માટે)
-
રેવડી, તલ અને ગોળ
-
મગફળી અને મકાઈ (પોપકોર્ન)
-
દૂધ અને ઘી
-
ઘઉંની ડુંડીઓ (ખેડૂતો માટે વિશેષ)
લોહરીની સંપૂર્ણ પૂજા વિધિ (Step-by-Step)
લોહરીની પૂજા સાંજના સમયે કરવામાં આવે છે. તેની વિધિ સરળ પણ અત્યંત શ્રદ્ધાપૂર્વકની છે:
-
સ્થાનની પસંદગી: ઘરની બહાર અથવા આંગણામાં કોઈ ખુલ્લી જગ્યા સાફ કરો અને ત્યાં પવિત્ર જળનો છંટકાવ કરો.
-
ઢગલો કરવો: લાકડા અને છાણાને પિરામિડ આકારમાં એકત્રિત કરો.
-
અગ્નિ પ્રગટાવવી: શુભ મુહૂર્તમાં (સાંજે 5:43 પછી) પરિવારના મોભી અથવા નવપરિણીત યુગલ દ્વારા અગ્નિ પ્રગટાવો.
-
પરિક્રમા અને અર્પણ: અગ્નિની ચારે બાજુ ફરતા (પરિક્રમા કરતા) તેમાં તલ, ગોળ, રેવડી અને મગફળી પધરાવો. આ દરમિયાન “આદર આયે, દલિદર જાયે” (સમૃદ્ધિ આવે, દરિદ્રતા જાય) ના નારા લગાવવામાં આવે છે.
-
દૂધ અને જળની આહુતિ: અગ્નિની પરિક્રમાની સાથે-સાથે થોડું દૂધ અને જળ અગ્નિની કિનારીઓ પર અર્પણ કરો.
-
પરિક્રમાની સંખ્યા: અગ્નિની ઓછામાં ઓછી 7 અથવા 11 વાર પરિક્રમા કરવી શુભ માનવામાં આવે છે.
-
પ્રાર્થના: પરિક્રમા પૂર્ણ થયા પછી હાથ જોડી અગ્નિ દેવ પાસે પરિવારની સુખ-શાંતિ અને સારા પાક માટે પ્રાર્થના કરો.
-
પ્રસાદ વિતરણ: અંતમાં હાજર તમામ લોકોને રેવડી, મગફળી અને પોપકોર્નનો પ્રસાદ વહેંચો અને ઢોલ-નગારાના તાલે લોહરીના ગીતો ગાઓ.
નિષ્કર્ષ
લોહરી પરસ્પર ભાઈચારા અને ખુશીઓનો પર્વ છે. તે આપણને શીખવે છે કે આપણે આપણી મહેનત (પાક) નું ફળ સૌથી પહેલા ઈશ્વર અને પ્રકૃતિને અર્પણ કરીએ. શુભ મુહૂર્તમાં પૂજા કરવાથી જીવનની નકારાત્મક ઉર્જા સમાપ્ત થાય છે અને સકારાત્મકતાનો સંચાર થાય છે.

લોહરીની સંપૂર્ણ પૂજા વિધિ (Step-by-Step)