પિતૃઓને મોક્ષ અપાવવા મૌની અમાસ છે શ્રેષ્ઠ દિવસ, નોંધી લો આ 4 વસ્તુઓનું દાન કરવાની યાદી
હિન્દુ ધર્મમાં માઘ મહિનાનું વિશેષ આધ્યાત્મિક મહત્વ છે, અને આ મહિનામાં આવતી અમાસ જેને ‘મૌની અમાસ’ કહેવામાં આવે છે, તે દાન-પુણ્ય માટે વર્ષની સૌથી મોટી તિથિઓમાંથી એક માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ દિવસે મૌન વ્રત રાખવા અને પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન કરવાથી માત્ર પાપોનો નાશ નથી થતો, પરંતુ પિતૃઓના આત્માને પણ અપાર શાંતિ મળે છે.
શાસ્ત્રોમાં કહેવાયું છે કે મૌની અમાસના દિવસે કરેલું દાન અન્ય દિવસોની સરખામણીમાં હજાર ગણું વધુ ફળદાયી હોય છે. જો તમારી કુંડળીમાં પિતૃદોષ હોય અથવા જીવનમાં પ્રગતિ અટકી ગઈ હોય, તો આ દિવસે કેટલીક વિશેષ વસ્તુઓનું દાન તમારા ભાગ્યના દ્વાર ખોલી શકે છે.
મૌની અમાસ અને દાનનું મહત્વ
પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, મૌની અમાસના દિવસે પવિત્ર સંગમ કે ગંગા નદીનું જળ અમૃત સમાન બની જાય છે. આ દિવસે દાન કરવાનો સીધો સંબંધ પિતૃ લોક સાથે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ તિથિએ આપણા પિતૃઓ પૃથ્વી લોક પર વાયુ સ્વરૂપે વિચરણ કરે છે અને તેમના વંશજો દ્વારા કરવામાં આવેલા તર્પણ તેમજ દાનથી તૃપ્ત થાય છે. જ્યારે પિતૃઓ પ્રસન્ન થાય છે, ત્યારે તેઓ સુખ, સમૃદ્ધિ અને વંશ વૃદ્ધિના આશીર્વાદ આપે છે.
મૌની અમાસ પર આ 4 વસ્તુઓનું દાન છે મહાકલ્યાણકારી
શાસ્ત્રો મુજબ, મૌની અમાસ પર નીચેની ચાર વસ્તુઓનું દાન સર્વોત્તમ માનવામાં આવે છે:
1. કાળા તલનું દાન (Significance of Sesame Seeds)
મૌની અમાસના દિવસે તલનું દાન સૌથી મહત્વનું માનવામાં આવે છે. ભગવાન વિષ્ણુ અને શનિદેવ બંનેને તલ અત્યંત પ્રિય છે.
-
લાભ: કાળા તલનું દાન કરવાથી પિતૃઓને મોક્ષ મળે છે અને વ્યક્તિને માનસિક શાંતિ પ્રાપ્ત થાય છે. આ દાન સ્વાસ્થ્ય સંબંધી સમસ્યાઓ દૂર કરવામાં પણ મદદરૂપ માનવામાં આવે છે.
2. ચોખા અને સફેદ વસ્તુઓનું દાન (Rice Donation)
અમાસની તિથિનો સ્વામી ચંદ્ર માનવામાં આવે છે. આ દિવસે ચોખાનું દાન કરવાથી ચંદ્રની સ્થિતિ મજબૂત બને છે.
-
લાભ: જરૂરિયાતમંદોને ચોખાનું દાન કરવાથી ઘરમાં અન્ન અને ધનની ક્યારેય કમી રહેતી નથી. કહેવાય છે કે ચોખાનું દાન પિતૃઓને વૈકુંઠ લોકની પ્રાપ્તિમાં મદદ કરે છે.
3. તેલનું દાન (Donation of Mustard/Sesame Oil)
પિતૃદોષ અને શનિદોષની શાંતિ માટે તેલનું દાન અકસીર ઉપાય છે. આ દિવસે કોઈ બ્રાહ્મણ કે ગરીબને સરસવ અથવા તલના તેલનું દાન કરવું જોઈએ.
-
લાભ: આનાથી જીવનની બાધાઓ દૂર થાય છે અને કાર્યોમાં આવી રહેલા અવરોધો સમાપ્ત થાય છે. તેલનું દાન વિશેષ રૂપે પિતૃદોષની નકારાત્મક અસરોને ઓછી કરવા માટે કરવામાં આવે છે.
4. વસ્ત્રોનું દાન (Donating Clothes)
અમાસ પર ગરીબોને વસ્ત્રો ભેટ કરવા એ પુણ્યનું કામ છે. ખાસ કરીને શિયાળાનો સમય હોવાને કારણે ઉની વસ્ત્રો કે ધાબળાનું દાન કરવું એ મહાદાન કહેવાય છે.
-
લાભ: આ દિવસે પીળા રંગના વસ્ત્રોનું દાન ભગવાન વિષ્ણુની કૃપા અપાવે છે. માન્યતા છે કે પૂર્વજોને તૃપ્ત કરવા માટે ધોતી કે ઉપવસ્ત્ર દાન કરવું ખૂબ જ શુભ હોય છે.
મૌની અમાસ 2026ની સાચી તિથિ અને શુભ મુહૂર્ત
જ્યોતિષ ગણતરી મુજબ, વર્ષ 2026 માં મૌની અમાસ શનિવારના દિવસે આવી રહી છે, જેનાથી તેનું મહત્વ વધી ગયું છે. શનિવારે અમાસ હોવાને કારણે તેને ‘શનિશ્ચરી અમાસ’ પણ કહેવામાં આવશે.
-
અમાસ તિથિ પ્રારંભ: 17 જાન્યુઆરી 2026 (શનિવાર), રાત્રે 11:53 વાગ્યાથી.
-
અમાસ તિથિ સમાપ્ત: 18 જાન્યુઆરી 2026 (રવિવાર), રાત્રે 01:08 વાગ્યા સુધી (બીજા દિવસે).
-
સ્નાન-દાનની તિથિ: ઉદયા તિથિ મુજબ, મૌની અમાસનો મુખ્ય પર્વ 18 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ ઉજવવામાં આવશે.
મૌની અમાસ પર શું કરવું અને શું ન કરવું?
-
મૌન રહો: શક્ય હોય તો સવારે સ્નાન કરતા પહેલા મૌન રહો અને મનમાં ‘ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય’ નો જાપ કરો.
-
સ્નાન: સૂર્યોદય પહેલા કોઈ પવિત્ર નદીમાં અથવા ઘરે જ ગંગાજળ મિશ્રિત પાણીથી સ્નાન કરો.
-
તર્પણ: પિતૃઓનું ધ્યાન ધરતા દક્ષિણ દિશા તરફ મુખ રાખીને જળ અર્પણ કરો.
-
સાત્વિકતા: આ દિવસે તામસિક ભોજન (ડુંગળી, લસણ, માંસ-મદિરા) થી સંપૂર્ણ પરહેજ કરો અને બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરો.
નિષ્કર્ષ
મૌની અમાસ એ શ્રદ્ધા અને આસ્થાનો પર્વ છે. આ દિવસ આપણને આપણા પૂર્વજો પ્રત્યે સન્માન વ્યક્ત કરવાની અને સમાજના વંચિત વર્ગની સહાય કરવાની તક આપે છે. જો તમે પૂરી શ્રદ્ધા સાથે આ વસ્તુઓનું દાન કરો છો, તો ચોક્કસપણે તમારા પિતૃઓ પ્રસન્ન થઈને તમને સુખી જીવનના આશીર્વાદ આપશે.

2. ચોખા અને સફેદ વસ્તુઓનું દાન (Rice Donation)