દાવોસમાં ટ્રમ્પની ગર્જના: પીએમ મોદીને ગણાવ્યા ‘શાનદાર મિત્ર’, ભારત સાથે ટૂંક સમયમાં મોટી ટ્રેડ ડીલની આશા
વર્લ્ડ ઈકોનોમિક ફોરમ (WEF) ના મંચ પરથી વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાને સંબોધિત કરતા અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત સાથેના વ્યાપારી સંબંધોને લઈને એક મોટું અને હકારાત્મક નિવેદન આપ્યું છે. ટ્રમ્પે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ભરપૂર પ્રશંસા કરતા વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે ટૂંક સમયમાં એક ‘શ્રેષ્ઠ વ્યાપારી સમજૂતી’ (Good Deal) થવા જઈ રહી છે.
પીએમ મોદી મારા મિત્ર છે: ટ્રમ્પ
દાવોસમાં શિખર સંમેલન દરમિયાન પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતા રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે વડાપ્રધાન મોદીને એક “શાનદાર વ્યક્તિ” અને પોતાના “નજીકના મિત્ર” ગણાવ્યા. તેમણે કહ્યું, “મારા મનમાં તમારા વડાપ્રધાન માટે ખૂબ જ સન્માન છે. તેઓ એક શ્રેષ્ઠ માણસ છે અને મારા મિત્ર છે. અમે ટૂંક સમયમાં એક સારો કરાર કરવા જઈ રહ્યા છીએ”. ટ્રમ્પની આ ટિપ્પણી તેમના તે એક કલાકથી વધુ લાંબા ભાષણ પછી આવી છે, જેમાં તેમણે અમેરિકાની વ્યાપાર નીતિઓ અને ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ એજન્ડા પર ચર્ચા કરી હતી.
50% ટેરિફ વચ્ચે સમજૂતીના સંકેત
ટ્રમ્પનું આ નિવેદન ઘણું મહત્વનું માનવામાં આવે છે, કારણ કે વર્તમાનમાં બંને દેશો વચ્ચે વ્યાપારિક તણાવ ચાલી રહ્યો છે. અમેરિકાએ ભારતીય ઉત્પાદનો પર 50% સુધીનો ટેરિફ લગાવી રાખ્યો છે, જે વિશ્વમાં સૌથી વધુ દરોમાંનો એક છે. આ 50% ટેરિફમાં:
- 25% હિસ્સો: ‘પારસ્પરિક’ (reciprocal) શુલ્ક છે.
- બાકીના 25%: ભારત દ્વારા રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલની આયાત ચાલુ રાખવાને કારણે લાદવામાં આવેલ વધારાનો દંડ છે. અમેરિકી વહીવટીતંત્રનો દાવો છે કે રશિયા પાસેથી તેલની ખરીદી યુક્રેન યુદ્ધ માટે ભંડોળ એકત્ર કરવામાં મદદ કરે છે.
શેરબજારમાં ભારે ઉછાળો
ટ્રમ્પની આ સકારાત્મક ટિપ્પણીની ભારતીય શેરબજાર પર તાત્કાલિક અસર જોવા મળી. ગુરુવારે સેન્સેક્સ 850 પોઈન્ટથી વધુ ઉછળ્યો અને નિફ્ટીએ પણ 25,400 ના સ્તરને ફરીથી હાંસલ કરી લીધું. ખાસ કરીને નિકાસ પર નિર્ભર ક્ષેત્રોમાં ભારે તેજી જોવા મળી. ટેક્સટાઇલ અને ઝીંગા (shrimp) નિકાસ કરતી કંપનીઓના શેર 8% સુધી ઉછળ્યા, કારણ કે રોકાણકારોને આશા છે કે ટ્રેડ ડીલ થવાથી આ ક્ષેત્રો પર લાદવામાં આવેલા ઊંચા ટેરિફમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
‘મિશન 500’ અને ભવિષ્યની વ્યૂહરચના
ભારત અને અમેરિકાએ પહેલેથી જ ‘મિશન 500’ નું લક્ષ્ય રાખ્યું છે, જે અંતર્ગત 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને 500 અબજ ડોલર સુધી પહોંચાડવાની યોજના છે. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલય (MEA) ના પ્રવક્તા રણધીર જાયસવાલે તાજેતરમાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે બંને દેશો સંતુલિત અને પરસ્પર ફાયદાકારક સમજૂતી માટે સતત વાતચીત કરી રહ્યા છે.
અમેરિકી રાજદૂત સર્જિયો ગોરે પણ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે કે બંને દેશો મતભેદો ઉકેલવા માટે કટિબદ્ધ છે. તેમણે સંકેત આપ્યો કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ આગામી એક કે બે વર્ષમાં ભારતની મુલાકાત લઈ શકે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ટ્રમ્પનું આ નવું વલણ વ્યાપારિક તણાવ ઘટાડવા અને સંરક્ષણ, ઉર્જા અને ટેકનોલોજી જેવા મહત્વના ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવાનો સ્પષ્ટ સંકેત છે.
