ટેક્સટાઈલ એન્જિનિયરિંગમાં માત્ર કાપડ જ નહીં, પણ ઉજ્જવળ ભવિષ્ય પણ ‘વણાય’ છે, જાણો સંપૂર્ણ વિગતો
ટેક્સટાઈલ એન્જિનિયરિંગ હવે માત્ર કપડાં બનાવવા પૂરતું મર્યાદિત નથી. આજે ફેશન ઇન્ડસ્ટ્રીમાં નેનો-ટેકનોલોજી, સસ્ટેનેબલ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને સ્માર્ટ ફેબ્રિકનો સમાવેશ થયો છે. તાજેતરમાં NIT જાલંધરના પ્લેસમેન્ટ આંકડાઓએ સાબિત કરી દીધું છે કે જો તમારી પાસે યોગ્ય કૌશલ્ય હોય, તો આ બ્રાન્ચમાં માત્ર નોકરીની સુરક્ષા જ નહીં પરંતુ જબરદસ્ત ગ્રોથ પણ છે.
ટેક્સટાઈલ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં કેમ આવી રહ્યો છે ‘બૂમ’?
ભારત દુનિયાના સૌથી મોટા ટેક્સટાઈલ ઉત્પાદક દેશોમાંનો એક છે. કેન્દ્ર સરકારની ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને PLI (પ્રોડક્શન લિન્ક્ડ ઇન્સેન્ટિવ) સ્કીમને કારણે આ સેક્ટરમાં રોકાણ વધ્યું છે.
-
ટેકનિકલ ટેક્સટાઈલ: હવે કાપડ માત્ર પહેરવા માટે નહીં, પણ મેડિકલ (સર્જિકલ માસ્ક), ઓટોમોબાઈલ (સીટ કવર, એરબેગ્સ) અને ડિફેન્સ (બુલેટપ્રૂફ જેકેટ) માટે પણ બનાવવામાં આવે છે.
-
એક્સપોર્ટ ગ્રોથ: ભારતીય ગાર્મેન્ટ્સની માંગ વૈશ્વિક સ્તરે વધી છે, જેના કારણે કુશળ એન્જિનિયર્સની જરૂરિયાત ઉભી થઈ છે.
-
સસ્ટેનેબિલિટી: પર્યાવરણને અનુકૂળ કાપડ (Eco-friendly fabrics) ના સંશોધનમાં ટેક્સટાઈલ એન્જિનિયર્સની ભૂમિકા મહત્વની બની છે.
NIT જાલંધર: પ્લેસમેન્ટમાં રચ્યો ઇતિહાસ
પંજાબમાં આવેલી ડો. બી.આર. આંબેડકર નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી (NIT), જાલંધર ટેક્સટાઈલ એન્જિનિયરિંગ માટે દેશની શ્રેષ્ઠ સંસ્થાઓમાંની એક છે.
પ્લેસમેન્ટના આંકડા:
| વર્ષ | પ્લેસમેન્ટ ટકાવારી (%) |
| 2023 | 50.57% |
| 2024 | 64.00% |
| 2025 | 96.36% |
આ વર્ષે અહીં ટેક્સટાઈલ બ્રાન્ચમાં સરેરાશ પેકેજ 5.46 લાખ રૂપિયા રહ્યું છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં પ્લેસમેન્ટનો દર લગભગ બમણો થઈ ગયો છે.
BTech ટેક્સટાઈલ એન્જિનિયરિંગમાં શું ભણાવવામાં આવે છે?
આ કોર્સ ફાઈબર (દોરા) થી લઈને ફાઈનલ ફેબ્રિક (કાપડ) તૈયાર કરવા સુધીની વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયા પર આધારિત છે:
-
સ્પિનિંગ અને વીવિંગ: દોરો બનાવવો અને કાપડ વણવાની આધુનિક ટેકનિક.
-
ડાઇંગ અને પ્રિન્ટિંગ: કાપડને રંગવાની અને તેના પર ડિઝાઇનિંગ કરવાની કેમિસ્ટ્રી.
-
ફેબ્રિક ટેસ્ટિંગ: કાપડની મજબૂતી અને ગુણવત્તાની તપાસ કરવી.
-
ગાર્મેન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ: મોટા પાયે કપડાંના ઉત્પાદનનું સંચાલન.
કરિયરના વિકલ્પો અને ટોપ રિક્રૂટર્સ
ટેક્સટાઈલ એન્જિનિયરિંગ પછી તમે આ ક્ષેત્રોમાં કામ કરી શકો છો:
-
ક્વોલિટી કંટ્રોલ એન્જિનિયર: ઉત્પાદનોની ગુણવત્તા ચકાસવી.
-
પ્રોડક્શન મેનેજર: મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ્સનું સંચાલન કરવું.
-
R&D સ્પેશિયાલિસ્ટ: નવા અને સ્માર્ટ ફેબ્રિક પર સંશોધન કરવું.
-
સપ્લાય ચેઈન મેનેજર: લોજિસ્ટિક્સ અને નિકાસનું સંચાલન.
મુખ્ય કંપનીઓ: રિલાયન્સ ટેક્સટાઈલ (Vimal), રેમન્ડ, અરવિંદ મિલ્સ, આદિત્ય બિરલા ગ્રુપ (Grasim), વર્ધમાન ટેક્સટાઈલ્સ અને નાયકા (Nykaa) જેવા ફેશન સ્ટાર્ટઅપ્સ આ એન્જિનિયર્સને હાયર કરે છે.
નિષ્કર્ષ
જો તમને ફેશન, ડિઝાઇન અને મેન્યુફેક્ચરિંગમાં રસ હોય, તો BTech Textile Engineering તમારા માટે ઉજ્જવળ ભવિષ્યનો માર્ગ ખોલી શકે છે. NIT જાલંધરના આંકડા દર્શાવે છે કે હવે આ બ્રાન્ચ IT સેક્ટર કરતા ઓછી નથી.

BTech ટેક્સટાઈલ એન્જિનિયરિંગમાં શું ભણાવવામાં આવે છે?