દેશી ગાય અને દેશી બીજ આધારિત કૃષિ પદ્ધતિ તરફ ખેડૂતોને પ્રેરતું પરંપરાગત કૃષિ સેમિનાર
ગાંધીનગર ખાતે પરંપરાગત કૃષિ વિકાસ યોજના અંતર્ગત ખેડૂતો માટે એક વિશેષ તાલીમ કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. આ કાર્યક્રમમાં ‘વ્યક્તિ વિકાસ કેન્દ્ર’ (શ્રી શ્રી રવિશંકર સંસ્થા) અને ગાંધીનગર ‘આત્મા’ (ATMA) પ્રોજેક્ટના અધિકારીઓ દ્વારા ખેડૂતોને રાસાયણિક ખેતી છોડીને કુદરતી ખેતી અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવ્યા હતા. ગાંધીનગર આત્માના અધિકારી પરાગભાઈ કેવડીયાએ ઝેરમુક્ત ખેતીની અનિવાર્યતા પર ભાર મૂક્યો હતો.
દેશી ગાય અને પાક નિદર્શન
નરેન્દ્ર મંદિર, ગાંધીનગર ખાતે યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં ખેડૂતોને માત્ર સૈદ્ધાંતિક જ્ઞાન જ નહીં, પરંતુ પ્રત્યક્ષ અનુભવ પણ કરાવવામાં આવ્યો હતો:
-
દેશી ગાયનું મહત્વ: ખેતીમાં દેશી ગાયના છાણ અને ગૌમૂત્રના ઉપયોગ વિશે ઊંડી સમજ આપવામાં આવી.
-
દેશી બીજ સંરક્ષણ: લુપ્ત થતી જતી સ્થાનિક પાકની જાતો અને દેશી બીજની ગુણવત્તા વિશે માર્ગદર્શન અપાયું.
-
લાઇવ નિદર્શન: ખેતર પર ઉભેલા પાકો દ્વારા પ્રાકૃતિક પદ્ધતિથી કેવી રીતે સારી ઉપજ મેળવી શકાય તેનું પ્રદર્શન કરાયું.
ખેડૂતો દ્વારા ઉત્પાદનોનું પ્રદર્શન
કાર્યક્રમમાં પ્રાકૃતિક ખેતીથી પકવેલા શાકભાજી, અનાજ અને અન્ય ઉત્પાદનોનો એક વિશેષ સ્ટોલ ઉભો કરવામાં આવ્યો હતો. અહીં ખેડૂતોએ પોતે તૈયાર કરેલી ચીજવસ્તુઓ પ્રદર્શનમાં મૂકી હતી. આ સ્ટોલ અન્ય ખેડૂતો માટે પ્રેરણારૂપ બન્યો હતો, કારણ કે તેમણે પ્રત્યક્ષ જોયું કે રાસાયણિક ખાતર વિના પણ ઉત્તમ ગુણવત્તાવાળો પાક તૈયાર થઈ શકે છે.
સફળ આયોજન અને જહેમત
આ કાર્યક્રમને સફળ બનાવવામાં સ્થાનિક ખેડૂત અગ્રણીઓ જેવા કે અમૃતભાઈ પટેલ, નરેન્દ્રભાઈ સુતરીયા, ખોડાજીભાઈ અને શંકરભાઈએ પાયાની ભૂમિકા ભજવી હતી. આ પ્રકારના આયોજનોથી ગાંધીનગર જિલ્લાના ગામડાઓમાં હવે પ્રાકૃતિક ખેતી પ્રત્યે જાગૃતિ વધી રહી છે અને વધુને વધુ ખેડૂતો ગાય આધારિત ખેતી તરફ વળી રહ્યા છે.

