સાવધાન! જે ૧૦ મિનિટમાં ગરમાગરમ મળે છે તે ખરેખર ‘તાજું’ નથી, જાણો ડાર્ક સ્ટોર્સમાં કેવી રીતે સંગ્રહાય છે તમારો ઓર્ડર
સોશિયલ મીડિયા પર એક ચોંકાવનારા વીડિયોએ ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. ‘બધું જ ફ્રોઝન છે’ (Sab Kuchh Frozen Hai) શીર્ષક સાથે વાયરલ થયેલા આ વીડિયોમાં એક યુવકે ક્વિક-કોમર્સ ફૂડ ડિલિવરી એપ્સના રસોડા પાછળનું વરવું સત્ય ‘એક્સપોઝ’ કરવાનો દાવો કર્યો છે. આ ફૂટેજમાં દેખાય છે કે દાળ, ભાત, કઢી, પરાઠા અને રસમલાઈ જેવા ખાદ્ય પદાર્થો તાજા બનાવવાને બદલે મોટા જથ્થામાં ફ્રોઝન (થીજવેલા) પેકેટમાં સંગ્રહિત કરવામાં આવ્યા છે. ૧૦ મિનિટમાં ડિલિવરી આપવાનો દાવો કરતી આ કંપનીઓ ખરેખર ઓર્ડર મળ્યા પછી રસોઈ નથી કરતી, પરંતુ માત્ર પહેલેથી તૈયાર ખોરાકને ફરીથી ગરમ (Reheat) કરીને ગ્રાહકોને મોકલે છે.
૧૦ મિનિટની ડિલિવરી પાછળનું ‘ડાર્ક સ્ટોર’ સત્ય
૧૦ મિનિટમાં ગરમાગરમ ભોજન આપતી સેવાઓ વાસ્તવમાં ‘ડાર્ક સ્ટોર્સ’ (Dark Stores) પર નિર્ભર છે. આ નાના વેરહાઉસ હોય છે જ્યાં ભોજન અગાઉથી રાંધીને ડીપ ફ્રીઝમાં રાખવામાં આવે છે. વીડિયો બનાવનાર શખ્સે લોકોનો ભ્રમ તોડતા કહ્યું કે, “તમને લાગે છે કે કોઈ તમારા માટે તાજું ભોજન બનાવવા બેઠું છે, પરંતુ સત્ય એ છે કે બધું જ ફ્રોઝન છે.” ભારતમાં ક્વિક-કોમર્સ માર્કેટનું કદ આશરે રૂ. ૪૬,૦૦૦ કરોડથી વધુ છે, અને આટલી ઝડપથી સેવા આપવા માટે આ કંપનીઓ ફ્રેશ કુકિંગને બદલે પ્રી-મેડ ફૂડનો ઉપયોગ કરવા મજબૂર છે.
“कुछ लोगों का भ्रम तोड़ता हूं, जो 10 मिनट डिलीवरी के चक्कर में खाना ऑर्डर कर रहे हैं। उन्हें लगता है कि कुछ लोग उनका खाना तैयार करने हो बैठे हैं। सबकुछ फ्रोजन है।”
इसके बाद ब्लॉगर फ्रिज में जमी डाल,चावल, कड़ी, पराठे यहां तक की रसमलाई तक फ्रोजन की हुई दिखाता है। pic.twitter.com/1YPrwS9tqt
— Arvind Sharma (@sarviind) January 30, 2026
સોશિયલ મીડિયા પર મિશ્ર પ્રતિસાદ: સુવિધા કે સ્વાસ્થ્ય?
આ વીડિયો વાયરલ થતા જ ઈન્ટરનેટ યુઝર્સ બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગયા છે. કેટલાક લોકોએ વારંવાર ખોરાકને ફ્રીઝ કરવા અને ફરી ગરમ કરવાથી થતા સ્વાસ્થ્યના જોખમો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. જ્યારે અન્ય લોકોએ આ સુવિધાનો બચાવ કરતા કહ્યું કે, “આ ક્લાઉડ કિચન કોન્સેપ્ટ છે અને તે સલામત પદ્ધતિ છે.” કેટલાક યુઝર્સે તો ત્યાં સુધી કહ્યું કે આજના વ્યસ્ત જીવનમાં ઝડપ અને સરળતા વધુ મહત્વની છે. જોકે, મોટાભાગના ગ્રાહકો એ જાણીને આશ્ચર્યચકિત હતા કે જે ભોજનને તેઓ ‘તાજું’ માનીને મંગાવે છે તે ખરેખર કેટલા દિવસો જૂનું હોઈ શકે છે તેની કોઈ ગેરંટી નથી.
વિજ્ઞાન શું કહે છે? ‘રેઝિસ્ટન્ટ સ્ટાર્ચ’ નો તર્ક
રસપ્રદ વાત એ છે કે, કેટલાક પોષણ સંશોધનો ફ્રોઝન અને ફરી ગરમ કરેલા ખોરાકના ફાયદા પણ દર્શાવે છે. ‘યુરોપિયન જર્નલ ઓફ ક્લિનિકલ ન્યુટ્રિશન’ ના અભ્યાસ મુજબ, બ્રેડ કે ભાત જેવા કાર્બોહાઈડ્રેટયુક્ત ખોરાકને ફ્રીઝ કરીને ફરી ગરમ કરવાથી તેમાં ‘રેઝિસ્ટન્ટ સ્ટાર્ચ’ (Resistant Starch) બને છે. આ પ્રકારનો સ્ટાર્ચ ફાઈબરની જેમ કામ કરે છે અને લોહીમાં શુગરના સ્તરને ઝડપથી વધતા અટકાવે છે. જોકે, નિષ્ણાતો સાવચેત કરે છે કે આ વૈજ્ઞાનિક તથ્ય માત્ર ચોક્કસ પોષક તત્વો માટે છે, તે ખોરાકની સફાઈ, હેન્ડલિંગ અને સંગ્રહ દરમિયાન થતા જોખમોને નાબૂદ કરતું નથી.
FSSAI ની કડક કાર્યવાહી અને ફૂડ સેફ્ટી નિયમો
ભારતના ફૂડ રેગ્યુલેટર FSSAI એ ૨૦૨૫ ના મધ્યમાં ક્વિક-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સને કડક ચેતવણી આપી હતી. ડાર્ક સ્ટોર્સમાં સ્વચ્છતાના અભાવ અને એક્સપાયરી ડેટ વગરના ખોરાકની ફરિયાદો બાદ રેગ્યુલેટરે નિયમો કડક કર્યા છે. હવે કંપનીઓ માટે ફૂડ સેફ્ટી ટ્રેનિંગ, વેરહાઉસની પારદર્શક વિગતો અને લાયસન્સનું પ્રદર્શન ફરજિયાત છે. હાઈ-સ્પીડ ડિલિવરીના ચક્કરમાં જો હાઈજીન સાથે સમાધાન થશે, તો આ પ્લેટફોર્મ્સ વિરુદ્ધ સખત કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે તેવી જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
આધુનિક આદતો અને ગુણવત્તા વચ્ચેનો સંઘર્ષ
આ ઘટના એવા સમયે આવી છે જ્યારે ગ્રાહકોની ટેવો ઝડપ અને સુવિધા તરફ વળી રહી છે. પરંતુ સવાલ એ ઉભો થાય છે કે શું ૧૦ મિનિટની બચત આપણા લાંબા ગાળાના સ્વાસ્થ્ય કરતા વધુ કિંમતી છે? ક્વિક-કોમર્સ કંપનીઓ અત્યારે જાહેર જનતા અને નિયમનકારોના સીધા નિશાના પર છે. ગ્રાહકોમાં હવે ‘તાજા’ અને ‘ઝડપી’ વચ્ચેના તફાવતને લઈને જાગૃતિ આવી રહી છે. ભવિષ્યમાં આ કંપનીઓએ માત્ર ડિલિવરીના સમય પર જ નહીં, પણ ખોરાકની ગુણવત્તા અને પારદર્શિતા પર પણ ધ્યાન આપવું પડશે.
