ગૂગલનું નવું AI તમારા DNA વાંચીને રોગોના જોખમની આગાહી કરશે
ગૂગલ ડીપમાઈન્ડ (Google DeepMind) દ્વારા AlphaGenome નામનું એક નવું આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ટૂલ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે. આ ટૂલ વૈજ્ઞાનિકોને રોગો માટે જવાબદાર જિનેટિક ફેરફારોને ઓળખવામાં અને નવી સારવાર પદ્ધતિઓ વિકસાવવામાં મોટી મદદ કરશે.
AlphaGenome કેવી રીતે કામ કરે છે?
AlphaGenome એકસાથે DNA કોડના દસ લાખ (10 લાખ) અક્ષરોનું વિશ્લેષણ કરી શકે છે. તે આગાહી કરે છે કે જિનેટિક મ્યુટેશન (જિનેટિક ફેરફારો) જીન રેગ્યુલેશનને કેવી રીતે અસર કરે છે. એટલે કે, કયા કોષોમાં કયા જીન ક્યારે સક્રિય થાય છે અને તે કેટલી મજબૂતીથી કામ કરે છે, તેનું સચોટ અનુમાન આ AI લગાવી શકે છે.
ગંભીર રોગોની ઓળખમાં મદદરૂપ
હૃદયરોગ, ઓટોઈમ્યુન ડિસઓર્ડર, માનસિક સ્વાસ્થ્યની સમસ્યાઓ અને વિવિધ પ્રકારના કેન્સર જેવા વારસાગત રોગો જીન રેગ્યુલેશનમાં થતા ફેરફારો સાથે જોડાયેલા હોય છે. અત્યાર સુધી સંશોધકો માટે એ ઓળખવું મુશ્કેલ હતું કે કયા મ્યુટેશન આ રોગો માટે જવાબદાર છે, પરંતુ AlphaGenome આ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવશે.
ડીપમાઈન્ડના સંશોધક નતાશા લેટિશેવાએ જણાવ્યું હતું કે, આ ટૂલનો ઉદ્દેશ્ય માનવ જીનોમ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે તેની સમજ સુધારવાનો અને જીવનને નિયંત્રિત કરતા જૈવિક કોડ પરના સંશોધનને વેગ આપવાનો છે.
જીનોમ વિશેના મહત્વના તથ્યો
- વિશાળ ડેટા: માનવ જીનોમમાં આશરે ત્રણ અબજ DNA લેટર જોડીઓ હોય છે.
- નિયંત્રણ કોડ: આ કોડના માત્ર બે ટકા ભાગ કોષોને પ્રોટીન બનાવવા માટે સૂચના આપે છે. બાકીનો ભાગ જીન ક્યાં, ક્યારે અને કેટલા પ્રમાણમાં સક્રિય થશે તેનું નિયંત્રણ કરે છે.
- તાલીમ: AlphaGenome ને માનવ અને ઉંદરના ઉપલબ્ધ જિનેટિક ડેટા પર તાલીમ આપવામાં આવી છે, જેનાથી તે મગજ અને લિવર જેવા વિવિધ અંગોમાં થતી જૈવિક અસરોની આગાહી કરી શકે છે.
ભવિષ્યની સંભાવનાઓ
સંશોધકો માને છે કે આ ટેકનોલોજી કેન્સર અને અન્ય જટિલ રોગોમાં સામેલ મુખ્ય જિનેટિક વિસ્તારોની ઓળખ કરવામાં મદદ કરશે. તે વૈજ્ઞાનિકોને એવી DNA સિક્વન્સ ડિઝાઇન કરવામાં પણ મદદ કરી શકે છે જે ચોક્કસ કોષોમાં જીનને સક્રિય કરી શકે, જેનાથી જીન થેરાપી (Gene Therapy) માં મોટી ક્રાંતિ આવી શકે છે.
સ્વતંત્ર નિષ્ણાતોએ AlphaGenome ને એક મહત્વનું કદમ ગણાવ્યું છે, જોકે તેમણે નોંધ્યું છે કે પ્રયોગશાળાના પરીક્ષણોના વિકલ્પ તરીકે આ આગાહીઓનો ઉપયોગ કરતા પહેલા હજુ વધુ સંશોધનની જરૂર છે.
