સાવધાન! ગૂગલ પાસે સેવ છે તમારી દરેક વાતની રેકોર્ડિંગ, આ રીતે મિનિટોમાં કરો ડિલીટ
શું ક્યારેય તમારી સાથે એવું બન્યું છે કે તમે તમારા મિત્ર સાથે કોઈ ખાસ શૂઝ, નવી કાર કે વેકેશન ડેસ્ટિનેશન વિશે વાત કરી રહ્યા હોવ અને થોડી જ મિનિટો પછી જ્યારે તમે તમારો ફોન હાથમાં લો, ત્યારે ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ કે ગૂગલ પર તમને તે જ વસ્તુની જાહેરાતો દેખાવા લાગે? આ અનુભવ આજના સમયમાં લગભગ દરેક સ્માર્ટફોન યુઝર માટે સામાન્ય બની ગયો છે.
આવા સંજોગોમાં એક ખૂબ જ મોટો અને ડરામણો પ્રશ્ન મનમાં જાગે છે— “શું ગૂગલ આપણી વાતો ચુપકેથી રેકોર્ડ કરી રહ્યું છે?” શું આપણો સ્માર્ટફોન એક જાસૂસની જેમ આપણી દરેક ખાનગી વાત સાંભળી રહ્યો છે? ઇન્ટરનેટની દુનિયામાં આને લઈને ઘણી થિયરીઓ છે, પરંતુ તેનું ટેકનિકલ સત્ય ‘Google Voice Activity’ નામના ફીચરમાં છુપાયેલું છે. ચાલો આ લેખમાં વિગતવાર સમજીએ કે ગૂગલ તમારા અવાજ સાથે શું કરે છે અને તમે તમારી પ્રાઈવસીને કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખી શકો છો.
Google Voice Activity શું છે?
Google Voice Activity એ તમારા ગૂગલ એકાઉન્ટનો તે ભાગ છે જ્યાં તમારા અવાજ દ્વારા આપવામાં આવેલા દરેક કમાન્ડનો ડેટા જમા થાય છે. જ્યારે પણ તમે તમારા ફોન અથવા સ્માર્ટ ડિવાઇસ (જેમ કે ગૂગલ હોમ) નો ઉપયોગ કરો છો અને “Ok Google” અથવા “Hey Google” બોલો છો, ત્યારે ગૂગલ આસિસ્ટન્ટ સક્રિય થઈ જાય છે.
આ સક્રિયતા પછી તમે જે પણ બોલો છો, ગૂગલ તેને રેકોર્ડ કરે છે અને તેના ક્લાઉડ સર્વર પર સુરક્ષિત કરી લે છે. ગૂગલનો તર્ક છે કે તે આવું એટલા માટે કરે છે જેથી:
-
તે તમારા અવાજ લહેકો અને ઉચ્ચારણને વધુ સારી રીતે સમજી શકે.
-
ભવિષ્યમાં તમને વધુ સચોટ અને પર્સનલાઈઝ્ડ (વ્યક્તિગત) પરિણામો આપી શકે.
-
ગૂગલ આસિસ્ટન્ટની આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ને વધુ સ્માર્ટ બનાવી શકાય.
શું ગૂગલ જણાવ્યા વગર આપણી વાતો રેકોર્ડ કરે છે?
આ આ ચર્ચાનો સૌથી વિવાદાસ્પદ ભાગ છે. સત્તાવાર રીતે ગૂગલનું કહેવું છે કે તે ત્યારે જ રેકોર્ડિંગ શરૂ કરે છે જ્યારે તેને ‘વેક-વર્ડ’ (Wake-word) જેમ કે “Ok Google” સંભળાય છે.
પરંતુ અહીં એક વળાંક છે. ઘણીવાર ‘ફોલ્સ ટ્રિગરિંગ’ (False Triggering) ને કારણે ફોનને લાગે છે કે તમે તેને બોલાવ્યો છે, જ્યારે તમે ખરેખર એવું કર્યું હોતું નથી. ઉદાહરણ તરીકે, ટીવી પર ચાલી રહેલી કોઈ જાહેરાત કે સામાન્ય વાતચીતના કોઈ શબ્દને ફોન ભૂલથી “Ok Google” સમજી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, ફોન તમારી જાણ વગર બેકગ્રાઉન્ડની વાતો રેકોર્ડ કરી શકે છે. આ જ કારણ છે કે લોકોને લાગે છે કે તેમની ‘ખાનગી વાતો’ લીક થઈ રહી છે.
જાહેરાતોના કિસ્સામાં, ગૂગલ ઘણીવાર તમારા અવાજને બદલે તમારા સર્ચ હિસ્ટ્રી, લોકેશન ડેટા અને બ્રાઉઝિંગ પેટર્નનો ઉપયોગ કરે છે. પરંતુ વોઈસ ડેટા પણ આ પ્રોફાઇલિંગનો એક ભાગ હોઈ શકે છે.
તમારી Voice Recording કેવી રીતે જોવી અને સાંભળવી?
જો તમને શંકા હોય કે ગૂગલે તમારી કઈ વાતો રેકોર્ડ કરી છે, તો તમે પોતે તે ચેક કરી શકો છો. ગૂગલ તમને તમારો ડેટા જોવાની સંપૂર્ણ પારદર્શિતા આપે છે.
સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ પ્રોસેસ:
-
તમારા ફોન કે કોમ્પ્યુટર પર Google Account (myaccount.google.com) ખોલો.
-
ડાબી બાજુ આપેલા ‘Data & Privacy’ ટેબ પર ક્લિક કરો.
-
નીચે સ્ક્રોલ કરો અને ‘Web & App Activity’ પર જાઓ.
-
અહીં તમને ‘Manage All Web & App Activity’ નો વિકલ્પ મળશે.
-
હવે તમને એક ફિલ્ટર દેખાશે જેમાં ‘Include Voice and Audio Activity’ નું બોક્સ હશે.
-
અહીં તમે તારીખ અને સમય સાથે તે તમામ વોઈસ કમાન્ડ્સની લિસ્ટ જોઈ શકો છો જે સેવ કરવામાં આવી છે. ઘણી રેકોર્ડિંગ્સની બાજુમાં ‘પ્લે’ (Play) બટન પણ હોય છે, જેનાથી તમે સાંભળી શકો છો કે તે સમયે શું રેકોર્ડ થયું હતું.
Voice Activity કેવી રીતે ડિલીટ કરવી અને રેકોર્ડિંગ કેવી રીતે રોકવું?
Voice Activity કેવી રીતે ડિલીટ કરવી અને રેકોર્ડિંગ કેવી રીતે રોકવું?જો તમારી ખાનગી રેકોર્ડિંગ્સને ગૂગલના સર્વર પર જોઈને તમે અસુરક્ષિત અનુભવતા હોવ, તો તમે તેને સરળતાથી હટાવી શકો છો:
-
મેન્યુઅલ ડિલીટ: તમે વ્યક્તિગત રેકોર્ડિંગ્સને એક-એક કરીને અથવા કોઈ ચોક્કસ તારીખની આખી એક્ટિવિટીને ડિલીટ કરી શકો છો.
-
ઓટો-ડિલીટ: ગૂગલમાં એક ફીચર છે જેનાથી તમે સેટિંગ કરી શકો છો કે તમારો ડેટા 3 મહિના, 18 મહિના કે 36 મહિના પછી આપમેળે ડિલીટ થઈ જાય.
-
વોઈસ એક્ટિવિટી બંધ કરવી: જો તમે ઈચ્છો છો કે ભવિષ્યમાં ગૂગલ તમારો અવાજ ક્યારેય રેકોર્ડ ન કરે, તો ‘Data & Privacy’ માં જઈને ‘Voice & Audio Activity’ વાળા ચેકબોક્સને અનટિક (Uncheck) કરી દો. ત્યારબાદ ગૂગલ તમારા વોઈસ ઇનપુટને સેવ કરવાનું બંધ કરી દેશે.
પ્રાઈવસીને વધુ મજબૂત કરવા માટે વધારાની ટિપ્સ
માત્ર રેકોર્ડિંગ ડિલીટ કરવું પૂરતું નથી, જો તમે તમારી પ્રાઈવસીને લઈને ગંભીર હોવ, તો આ પગલાં ભરો:
-
એપ પરમિશન ચેક કરો: તમારા ફોનના સેટિંગ્સમાં જઈને જુઓ કે કઈ-કઈ એપ્સને ‘Microphone’ નું એક્સેસ મળેલું છે. જે એપ્સને તેની જરૂર નથી (જેમ કે કોઈ ગેમ કે ટોર્ચ એપ), તેમની પરમિશન તરત જ બંધ કરી દો.
-
‘Hey Google’ બંધ કરો: જો તમે વોઈસ આસિસ્ટન્ટનો વધુ ઉપયોગ નથી કરતા, તો ‘Hey Google’ ડિટેક્શનને બંધ કરી દો. આનાથી ફોન હંમેશા તમારો અવાજ સાંભળવા માટે ‘લિસનિંગ મોડ’ માં રહેશે નહીં.
-
સ્માર્ટ સ્પીકરનું ધ્યાન રાખો: ઘરમાં રાખેલા ગૂગલ હોમ કે એલેક્સા જેવા ડિવાઇસને બેડરૂમ જેવી ખાનગી જગ્યાઓથી દૂર રાખો અથવા ઉપયોગમાં ન હોય ત્યારે તેમનું માઈક મ્યુટ કરી દો.
નિષ્કર્ષ
Google Voice Activity એ કોઈ જાસૂસી સાધન નથી, પરંતુ એક સુવિધા છે જે આપણી સરળતા માટે બનાવવામાં આવી છે. પરંતુ ડિજિટલ યુગમાં સુવિધા ઘણીવાર પ્રાઈવસીની કિંમતે આવે છે. ગૂગલ તમારી વાતો ‘ચુપકેથી’ સાંભળી રહ્યું છે કે નહીં, તે ચર્ચા ચાલુ રહી શકે છે, પરંતુ ટેકનોલોજી એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે તમારી પાસે તમારા ડેટા પર નિયંત્રણ રાખવાના ટૂલ્સ હાજર છે.
સતર્ક રહીને અને સમયાંતરે તમારી પ્રાઈવસી સેટિંગ્સની સમીક્ષા કરીને તમે ટેકનોલોજીનો લાભ પણ ઉઠાવી શકો છો અને તમારી ખાનગી જિંદગીને સુરક્ષિત પણ રાખી શકો છો. યાદ રાખો, ઇન્ટરનેટની દુનિયામાં તમારી પ્રાઈવસીની ચાવી તમારા પોતાના હાથમાં છે.
