ધોરણ 12 પછી વાઇલ્ડલાઇફ ફોટોગ્રાફીમાં કરિયર કેવી રીતે બનાવવું?
જો તમને ઊંચા પહાડો, ગાઢ જંગલો અને અબોલ પ્રાણીઓની દુનિયા આકર્ષિત કરતી હોય, અને તમે આ પળોને કેમેરામાં કેદ કરવાનો ઉત્સાહ ધરાવતા હોવ, તો વાઇલ્ડલાઇફ ફોટોગ્રાફી (Wildlife Photography) તમારા માટે સૌથી શ્રેષ્ઠ કરિયર હોઈ શકે છે. 12મા ધોરણ પછી ડોક્ટર કે એન્જિનિયર જેવા પરંપરાગત કરિયરથી હટીને કંઈક રોમાંચક કરવાની ઈચ્છા રાખતા વિદ્યાર્થીઓ માટે આ ક્ષેત્ર સંભાવનાઓથી ભરેલું છે. આમાં માત્ર પ્રકૃતિની નજીક રહેવાની તક જ નથી મળતી, પરંતુ નામ અને પૈસા પણ ભરપૂર છે.
વાઇલ્ડલાઇફ ફોટોગ્રાફી: માત્ર ફોટા પાડવા જ નહીં, એક કળા છે
વાઇલ્ડલાઇફ ફોટોગ્રાફીનો અર્થ માત્ર પ્રાણીઓના ફોટા લેવા એવો નથી. તે ધીરજ, ટેકનિક અને પ્રકૃતિની સમજનું મિશ્રણ છે. આ કોર્સ દરમિયાન તમને નીચેની બાબતો શીખવવામાં આવે છે:
-
કેમેરા ટેકનિક: DSLR અને મિરરલેસ કેમેરાનો એડવાન્સ ઉપયોગ.
-
લાઇટિંગ અને એંગલ્સ: ઓછી રોશનીમાં કે ગાઢ જંગલોમાં પરફેક્ટ શોટ કેવી રીતે લેવો.
-
ફોટો એડિટિંગ: એડોબ ફોટોશોપ અને લાઇટરુમ જેવા સોફ્ટવેરનો પ્રયોગ.
-
વન્યજીવ વર્તણૂક: પ્રાણીઓનું મનોવિજ્ઞાન અને તેમનું વર્તન સમજવું જેથી સુરક્ષિત રહીને તસવીરો લઈ શકાય.
ભારતની મુખ્ય સંસ્થાઓ (Top Colleges & Institutes)
ભારતમાં ઘણી પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓ છે જ્યાં તમે ફોટોગ્રાફી અને વિઝ્યુઅલ આર્ટ્સનું શિક્ષણ મેળવી શકો છો. જોકે, ઘણી કોલેજોમાં વાઇલ્ડલાઇફ ફોટોગ્રાફી એક વિશેષ વિષય (Specialization) તરીકે ભણાવવામાં આવે છે:
-
નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ડિઝાઇન (NID), અમદાવાદ: અહીં સીધો ફોટોગ્રાફીનો કોર્સ નથી, પરંતુ B.Des અને M.Des અંતર્ગત ફોટોગ્રાફી અને વિઝ્યુઅલ કોમ્યુનિકેશનનો ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરાવવામાં આવે છે.
-
ફિલ્મ એન્ડ ટેલિવિઝન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ડિયા (FTII), પુણે: મીડિયા અને વિઝ્યુઅલ સ્ટડીઝની સાથે અહીં સિનેમેટોગ્રાફી અને ફોટોગ્રાફીના પાઠ શીખવવામાં આવે છે.
-
જવાહરલાલ નેહરુ યુનિવર્સિટી (JNU), દિલ્હી: મીડિયા અને કલ્ચર સ્ટડીઝ વિભાગમાં ફોટોગ્રાફી સંબંધિત વિષયો પર સંશોધન અને અભ્યાસ કરી શકાય છે.
-
ઈન્દિરા ગાંધી નેશનલ ઓપન યુનિવર્સિટી (IGNOU): જો તમે ઘરે બેઠા કે ઓછા સમયમાં સર્ટિફિકેટ લેવા માંગતા હોવ, તો ઇગ્નુના શોર્ટ-ટર્મ સર્ટિફિકેટ પ્રોગ્રામ્સ શ્રેષ્ઠ છે.
-
ભારતીય વન્યજીવ સંસ્થાન (WII), દેહરાદૂન: અહીં મુખ્યત્વે વાઇલ્ડલાઇફ કન્ઝર્વેશનના કોર્સ હોય છે, પરંતુ રિસર્ચ પ્રોજેક્ટ્સ દરમિયાન ફોટોગ્રાફીની તાલીમ પણ આપવામાં આવે છે.
કરિયરના શ્રેષ્ઠ વિકલ્પો (Career Options)
કરિયરના શ્રેષ્ઠ વિકલ્પો (Career Options)કોર્સ પૂરો કર્યા પછી તમે માત્ર ફ્રીલાન્સર જ નહીં, પરંતુ ઘણી મોટી સંસ્થાઓ સાથે જોડાઈ શકો છો:
-
ડોક્યુમેન્ટરી મેકર: ડિસ્કવરી (Discovery) અને નેશનલ જિયોગ્રાફિક (National Geographic) જેવી ચેનલો માટે કામ કરવું.
-
ફોટો જર્નાલિસ્ટ: અખબારો અને સામયિકો માટે વાઇલ્ડલાઇફ કવર કરવું.
-
કન્ઝર્વેશન ફોટોગ્રાફર: NGO અને સરકારી પ્રોજેક્ટ્સ માટે પ્રાણીઓના અસ્તિત્વને બચાવવા માટે વિઝ્યુઅલ ડોક્યુમેન્ટેશન કરવું.
-
ટ્રાવેલ ગાઇડ અને ફોટોગ્રાફી કોચ: તમે તમારી પોતાની ટ્રાવેલ એજન્સી ખોલી શકો છો અથવા વર્કશોપનું આયોજન કરી શકો છો.
કમાણી અને સેલરી (Salary & Earnings)
વાઇલ્ડલાઇફ ફોટોગ્રાફીમાં કમાણી તમારી મહેનત અને અનુભવ પર આધાર રાખે છે:
-
શરૂઆતી સેલરી: એક ફ્રેશર તરીકે તમે મહિને 20,000 થી 40,000 રૂપિયા સુધી કમાઈ શકો છો.
-
અનુભવ સાથે: જેમ જેમ તમારા પોર્ટફોલિયોમાં શ્રેષ્ઠ તસવીરો જોડાતી જાય છે, તેમ તમારી એક ફોટોની કિંમત હજારો અને લાખોમાં હોઈ શકે છે.
-
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે: જો તમે વિદેશી મેગેઝિન કે ચેનલો માટે ફ્રીલાન્સ કામ કરો છો, તો તમને એક પ્રોજેક્ટના હજારો ડોલર મળી શકે છે.
નિષ્કર્ષ
વાઇલ્ડલાઇફ ફોટોગ્રાફી પડકારોથી ભરેલું કરિયર છે. આમાં ઘણીવાર કલાકો સુધી એક જ શોટ માટે જંગલમાં રાહ જોવી પડે છે, પરંતુ જ્યારે તે પરફેક્ટ શોટ કેમેરામાં કેદ થાય છે, ત્યારે તેનો સંતોષ અતુલનીય હોય છે. જો તમારી પાસે ધીરજ છે અને પ્રકૃતિ પ્રત્યે પ્રેમ છે, તો આજે જ આ ક્ષેત્રમાં ડગ માંડો.
