ગૌતમ અદાણીની જબરદસ્ત જીત! ₹57,000 કરોડના દેવામાં ડૂબેલી કંપની હવે અદાણી ગ્રુપની
કોર્પોરેટ જગતમાં છેલ્લા ઘણા સમયથી જેની ઉત્કંઠાપૂર્વક રાહ જોવાતી હતી, તે જયપ્રકાશ એસોસિએટ્સ (JAL) ની હરાજી પ્રક્રિયા પર આખરે પડદો પડી ગયો છે. નેશનલ કંપની લો એપલેટ ટ્રિબ્યુનલ (NCLAT) એ એક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો આપતા વેદાંત લિમિટેડની અરજી ફગાવી દીધી છે અને અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝની બિડને માન્ય રાખી છે. આ નિર્ણય સાથે જ ગૌતમ અદાણીના નેતૃત્વ હેઠળના અદાણી ગ્રુપ માટે JAL ના અધિગ્રહણનો માર્ગ મોકળો થઈ ગયો છે.
નેશનલ કંપની લો એપલેટ ટ્રિબ્યુનલ (NCLAT) એ તાજેતરમાં આપેલા ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જયપ્રકાશ એસોસિએટ્સની નાદારી પ્રક્રિયામાં કોઈ પણ પ્રકારની અનિયમિતતા થઈ નથી. પીટીઆઈના રિપોર્ટ અનુસાર, ટ્રિબ્યુનલની બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે ધિરાણકર્તાઓની સમિતિ (CoC) એ લીધેલો નિર્ણય તેમની “વ્યાવસાયિક સમજદારી” (Commercial Wisdom) પર આધારિત હતો.
જ્યારે કોઈ કંપની દેવામાં ડૂબે છે અને તેને વેચવાની પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે, ત્યારે બેંકો અને અન્ય લેણદારો નક્કી કરે છે કે કઈ બિડ કંપનીના ભવિષ્ય માટે સૌથી શ્રેષ્ઠ છે. NCLAT ના મતે, NCLT દ્વારા અદાણીની ₹14,535 કરોડની બોલીને મંજૂર કરવાનો નિર્ણય સંપૂર્ણપણે યોગ્ય હતો અને તેમાં હસ્તક્ષેપ કરવાની કોઈ જરૂર જણાતી નથી.
વેદાંતની દલીલો શા માટે ફગાવી દેવામાં આવી?
અનિલ અગ્રવાલની માલિકીની વેદાંત લિમિટેડે આ પ્રક્રિયાને પડકારતા દાવો કર્યો હતો કે તેમની સંશોધિત બોલી ₹16,070 કરોડની હતી, જે અદાણીના પ્રસ્તાવ કરતા ઘણી વધારે હતી. વેદાંતે પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અને મૂલ્યાંકનની પદ્ધતિ પર અનેક સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. જોકે, ટ્રિબ્યુનલે આ દલીલોને ત્રણ મુખ્ય કારણોસર નકારી કાઢી હતી:
-
સમયમર્યાદાનું મહત્વ: બિડિંગ પ્રક્રિયામાં સમયમર્યાદા પૂરી થયા પછી કોઈ પણ ફેરફાર સ્વીકારી શકાય નહીં. વેદાંતે જે વધારાની રકમની ઓફર કરી હતી તે પ્રક્રિયા પૂરી થયા બાદ આવી હતી.
-
કિંમત જ એકમાત્ર માપદંડ નથી: માત્ર વધુ કિંમત આપવી એ જ નિર્ણાયક પરિબળ નથી હોતું. લેણદારોએ જોવાનું હોય છે કે કઈ કંપની પાસે વ્યવસાય ચલાવવાની ક્ષમતા અને અનુભવ વધુ છે.
-
અમલીકરણ ક્ષમતા: અદાણી ગ્રુપની યોજના વધુ વ્યવહારુ અને જલદી અમલમાં મૂકી શકાય તેવી જણાઈ હતી, જેના કારણે લેણદારોએ તેમના પર વિશ્વાસ મૂક્યો હતો.
જયપ્રકાશ એસોસિએટ્સનો પતન અને દેવાનો ડુંગર
એક સમયે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રે ધાક જમાવનાર જયપ્રકાશ એસોસિએટ્સની હાલત છેલ્લા એક દાયકામાં ખૂબ જ કથળી ગઈ હતી. જૂન 2024 માં કંપનીને ઓફિશિયલ રીતે દિવાળા પ્રક્રિયા (Insolvency) માં મોકલવામાં આવી હતી. તે સમયે કંપની પર ₹57,000 કરોડથી પણ વધુનું જંગી દેવું હતું.
જ્યારે આ કંપનીની હરાજીની જાહેરાત થઈ, ત્યારે કોર્પોરેટ જગતમાં હલચલ મચી ગઈ હતી. કુલ ૨૮ જેટલી દિગ્ગજ કંપનીઓએ રસ દાખવ્યો હતો, પરંતુ અંતિમ રેસમાં માત્ર અદાણી અને વેદાંત જ સામસામે આવી ગયા હતા. નવેમ્બર 2025 માં જ્યારે CoC માં વોટિંગ થયું, ત્યારે અદાણી ગ્રુપની યોજનાને 93.81% જેટલી જંગી બહુમતી મળી હતી.
અદાણી ગ્રુપ માટે આ ડીલ કેમ મહત્વની છે?
અદાણી ગ્રુપ હાલમાં પોતાના સિમેન્ટ, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રિયલ એસ્ટેટ પોર્ટફોલિયોને વિસ્તારવામાં લાગેલું છે. JAL ના અધિગ્રહણથી અદાણીને નીચે મુજબના ફાયદા થઈ શકે છે:
-
સિમેન્ટ સેક્ટરમાં પકડ: જયપ્રકાશ એસોસિએટ્સ પાસે સિમેન્ટ પ્લાન્ટ્સ અને અન્ય મિલકતો છે, જે અદાણીની સિમેન્ટ કંપનીઓને બજારમાં મોખરે લાવવામાં મદદ કરશે.
-
પ્રોજેક્ટ્સની પૂર્ણતા: રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટરમાં અટવાયેલા અનેક પ્રોજેક્ટ્સને અદાણી ગ્રુપના રિસોર્સિસથી નવું જીવન મળી શકે છે.
-
વ્યૂહાત્મક વિસ્તરણ: મધ્ય અને ઉત્તર ભારતના બજારોમાં અદાણીની હાજરી વધુ મજબૂત બનશે.
