અગ્નિવીર બનવા માટે કયા વિષયોમાં કેટલા માર્ક્સ જરૂરી છે?

અગ્નિવીર બનવું છે? ધોરણ ૧૨માં આ વિષયો હોવા ફરજિયાત છે: નેવી, એરફોર્સ અને આર્મીના નિયમો

અગ્નિપથ યોજના ૨૦૨૫ હેઠળ ભારતીય સેના, ભારતીય વાયુ સેના (Airforce) અને ભારતીય નૌસેના (Navy)માં ધોરણ ૧૦ અને ૧૨ પાસ યુવાનો માટે ચાર વર્ષની અલ્પકાલિક સેવા માટે ‘અગ્નિવીર’ની ભરતી કરવામાં આવે છે. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ દેશના યુવાનોને દેશની સેવા કરવાનો એક ગૌરવશાળી અવસર પ્રદાન કરવાનો છે, સાથે જ તેમને અનુશાસન, નેતૃત્વ ક્ષમતા અને અદ્યતન તાલીમ દ્વારા સશક્ત અને મજબૂત બનાવવાનો છે.

સરકારની યોજના અનુસાર, દર વર્ષે લગભગ ૧ લાખ પદો પર ભરતી કરવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે, જોકે હાલમાં દર વર્ષે લગભગ ૫૦ હજાર યુવાનો અગ્નિવીર તરીકે સેનામાં જોડાઈ રહ્યા છે.

આ ચાર વર્ષની સેવા યુવાનોને માત્ર આર્થિક લાભ જ નથી આપતી, પરંતુ તેમને એવી કૌશલ્ય અને અનુભવ આપે છે જે તેમને સેવા સમાપ્તિ પછી પણ નાગરિક જીવનમાં સફળ થવામાં મદદ કરે છે.

૧. ભારતીય થલ સેના (Indian Army)માં અગ્નિવીર ભરતીના નિયમો

ભારતીય થલ સેનામાં અગ્નિવીરની ભરતી મુખ્યત્વે બે મુખ્ય પદો માટે કરવામાં આવે છે: જનરલ ડ્યુટી (GD) અને ટેક્નિકલ પદ (Technical). આ બંને પદો માટે શૈક્ષણિક લાયકાત અલગ-અલગ નક્કી કરવામાં આવી છે.

ભારતની સૌથી લાંબી રોડ ટનલ તૈયાર! 9 જૂને ઈતિહાસ રચાશે: 3 કલાકનો રસ્તો હવે માત્ર 15 મિનિટમાં

‘ઇન્ટરનેટ એક્ટિવિઝમ માત્ર મનોરંજન ન બનવું જોઈએ’: CBSE કૌભાંડનો પર્દાફાશ કરનાર સાર્થક સિદ્ધાંતનું નિવેદન

પદ અને શૈક્ષણિક લાયકાત

ઉંમર મર્યાદા અને સેવાનો સમયગાળો

• ઉંમર મર્યાદા: બધા પદો માટે ઉમેદવારની ઉંમર ૧૭.૫ વર્ષથી ૨૧ વર્ષ સુધી નક્કી કરવામાં આવી છે.

• પસંદગી પ્રક્રિયા:

  • સૌપ્રથમ સામાન્ય પ્રવેશ પરીક્ષા (Common Entrance Exam – CEE) પાસ કરવી પડે છે.

  • ત્યારબાદ ફિઝિકલ ફિટનેસ ટેસ્ટ (PFT) અને મેડિકલ ટેસ્ટ હોય છે.

નિવૃત્તિ અને ભવિષ્યના લાભ

ચાર વર્ષની સેવા અવધિ સમાપ્ત થયા પછી, ફક્ત ૨૫ ટકા અગ્નિવીરોને જ તેમના પ્રદર્શન અને યોગ્યતાના આધારે કાયમી સેવા (Regular Cadre)માં સામેલ કરવામાં આવે છે. બાકીના ૭૫ ટકા અગ્નિવીરોની સેવા સમાપ્ત થઈ જાય છે.

• નિવૃત્તિ લાભ: સેવા સમાપ્ત થવા પર, તેમને એક સામટી ‘સેવા નિધિ’ પેકેજ આપવામાં આવે છે.

• અનામતનો લાભ: પૂર્વ અગ્નિવીરોને કેન્દ્ર સરકારના અર્ધસૈનિક દળો (જેમ કે CAPF) અને વિવિધ રાજ્યોની પોલીસ ભરતીમાં અનામત (Reservation)નો પણ લાભ મળે છે.

૨. ભારતીય વાયુ સેના (Indian Air Force)માં અગ્નિવીર ભરતીના નિયમો

ભારતીય વાયુ સેનામાં અગ્નિવીર ભરતી ટેક્નિકલ અને બિન-ટેક્નિકલ બંને શ્રેણીઓમાં કરવામાં આવે છે, પરંતુ પાત્રતાના નિયમો ઘણા કડક છે.

ફરજિયાત શૈક્ષણિક લાયકાત (Science Stream)

વાયુ સેના અગ્નિવીર ભરતીમાં સામેલ થવા માટે ઉમેદવારે નીચેના માપદંડો પૂર્ણ કરવા આવશ્યક છે:

• ઉમેદવારનું સાયન્સ સ્ટ્રીમમાંથી ધોરણ ૧૨ (ઇન્ટરમીડિએટ) પાસ હોવું જરૂરી છે.

• ગણિત (Mathematics), ભૌતિક વિજ્ઞાન (Physics) અને અંગ્રેજી (English) વિષયોમાં ઓછામાં ઓછા ૫૦% માર્ક્સ મેળવેલા હોવા જોઈએ.

• એકંદરે પણ ધોરણ ૧૨માં ૫૦% માર્ક્સ હોવા ફરજિયાત છે.

ડિપ્લોમા ધારકો માટે પાત્રતા

• જે ઉમેદવારોએ ઇજનેરી ડિપ્લોમા (Engineering Diploma) કરેલો છે (ત્રણ વર્ષનો કોર્સ), તેઓ પણ એરફોર્સ અગ્નિવીર માટે અરજી કરવા પાત્ર છે.

પસંદગી પ્રક્રિયા

• ઓનલાઈન લેખિત પરીક્ષા (Online Written Test): આ પરીક્ષા સાયન્સ અને અન્ય વિષયો માટે અલગ-અલગ હોય છે.

• શારીરિક ફિટનેસ પરીક્ષા (Physical Fitness Test – PFT)

• અનુકૂલન ક્ષમતા પરીક્ષણ-II (Adaptability Test-II)

• તબીબી માપદંડ (Medical Standard) પરીક્ષણ

૩. ભારતીય નૌસેના (Indian Navy)માં અગ્નિવીર ભરતીના નિયમો

ઇન્ડિયન નેવી દર વર્ષે બે મુખ્ય પદો માટે અગ્નિવીર ભરતી કરે છે: SSR (Senior Secondary Recruit) અને MR (Matric Recruit). બંનેની શૈક્ષણિક જરૂરિયાતો ભિન્ન છે.

SSR (Senior Secondary Recruit) માટેના વિષયો

SSR પદ માટેની લાયકાત સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તેમાં વિશિષ્ટ વિષયો સાથે ધોરણ ૧૨ પાસ હોવું જરૂરી છે:

ન્યાયતંત્રમાં ડિજિટલ યુગનો પ્રારંભ: સુપ્રીમ કોર્ટે અદાલતોમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સને આપી મંજૂરી

અત્યાધુનિક યુદ્ધ માટે તૈયાર ભારત: 20,000 કરોડના સ્વદેશી ડ્રોનથી સજ્જ થશે સેના

• ઉમેદવારનું સાયન્સ સ્ટ્રીમમાંથી ધોરણ ૧૨ પાસ હોવું ફરજિયાત છે.

• ગણિત (Mathematics) અને ભૌતિક વિજ્ઞાન (Physics) ફરજિયાત વિષયો હોવા જોઈએ.

• આ સિવાય, ઉમેદવારે રસાયણ વિજ્ઞાન (Chemistry), જીવ વિજ્ઞાન (Biology) અથવા કોમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન (Computer Science)માંથી ઓછામાં ઓછો એક અન્ય વિષય પણ પાસ કરેલો હોવો જોઈએ.

MR (Matric Recruit) માટેની લાયકાત

• MR પદ માટે કોઈપણ માન્યતા પ્રાપ્ત બોર્ડમાંથી ધોરણ ૧૦ (મેટ્રિક) પાસ હોવું ફરજિયાત છે.

• ધોરણ ૧૦માં ઓછામાં ઓછા ૫૦% માર્ક્સ મેળવેલા હોવા જોઈએ.

પસંદગી પ્રક્રિયા

બંને પદો પર અરજી કરનારા ઉમેદવારોએ અંતિમ પસંદગી માટે નીચેના તબક્કાઓમાંથી પસાર થવું પડે છે:

• લેખિત પરીક્ષા (Written Exam)

• શારીરિક ફિટનેસ ટેસ્ટ (Physical Fitness Test – PFT)

• તબીબી/મેડિકલ ટેસ્ટ (Medical Test)

અરજી પ્રક્રિયા અને મહત્વપૂર્ણ તબક્કા

અગ્નિવીર ભરતી માટેની અરજીની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા માત્ર ઓનલાઈન માધ્યમથી જ સ્વીકારવામાં આવે છે.

1. નોંધણી: ઉમેદવારે ઇન્ડિયન આર્મી, એરફોર્સ અથવા નેવીની અધિકૃત વેબસાઇટ પર જઈને પહેલા નોંધણી (Registration) કરાવવી પડે છે.

2. અરજી ફોર્મ ભરવું: ત્યારબાદ ઓનલાઈન અરજી ફોર્મમાં વ્યક્તિગત અને શૈક્ષણિક વિગતો ભરવી પડે છે.

3. દસ્તાવેજો અપલોડ: જરૂરી દસ્તાવેજો, જેમ કે શૈક્ષણિક પ્રમાણપત્રો, ઉંમરનો પુરાવો, ફોટો અને સહી અપલોડ કરવાના હોય છે.

4. અરજી ફી: નિર્ધારિત અરજી ફીનું ચુકવણું ઓનલાઈન માધ્યમથી કરવું પડે છે.

5. ફોર્મ જમા કરવું: ફીની ચુકવણી પછી ફોર્મ જમા કરવામાં આવે છે અને તેની પ્રિન્ટઆઉટ લેવી જરૂરી છે.

યુવાનોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ અરજી કરતાં પહેલાં સંબંધિત દળ (નેવી, એરફોર્સ કે આર્મી)ની અધિકૃત સૂચના (Official Notification)ને ધ્યાનથી વાંચે અને સુનિશ્ચિત કરે કે તેઓ બધા શારીરિક અને શૈક્ષણિક માપદંડોને પૂર્ણ કરે છે.