મુસાફરોની સુરક્ષા સાથે ચેડાં? એર ઈન્ડિયા પર DGCA ની લાલ આંખ, ‘એરવર્થિનેસ પરમિટ’ મામલે આકરી કાર્યવાહી.
ભારતીય ઉડ્ડયન ક્ષેત્રના નિયામક ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (DGCA) એ એર ઈન્ડિયા વિરુદ્ધ કડક વલણ અપનાવતા ₹૧ કરોડનો દંડ લાદ્યો છે. એરલાઈન પર આરોપ છે કે તેણે માન્ય ‘એરવર્થિનેસ રિવ્યુ સર્ટિફિકેટ’ (ARC) વગર પોતાના એરબસ વિમાન દ્વારા આઠ જેટલી કોમર્શિયલ ઉડાનો ભરી હતી. આ ઘટનાએ મુસાફરોની સલામતી અને એરલાઈનના ઓપરેશનલ પ્રોટોકોલ પર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે ગત ૨૪ અને ૨૫ નવેમ્બર દરમિયાન એર ઈન્ડિયાનું એક એરબસ વિમાન દિલ્હી, મુંબઈ, બેંગલુરુ અને હૈદરાબાદ જેવા વ્યસ્ત રૂટ પર મુસાફરોને લઈને ઉડાન ભરી રહ્યું હતું. આ સમયગાળા દરમિયાન વિમાન પાસે જે અનિવાર્ય ‘એરવર્થિનેસ રિવ્યુ સર્ટિફિકેટ’ હોવું જોઈએ તેની મુદત પૂરી થઈ ગઈ હતી. DGCA ના નિરીક્ષણ દરમિયાન આ ગંભીર ભૂલ પકડાઈ હતી.
ARC (Airworthiness Review Certificate) શું છે?
કોઈપણ વિમાન આકાશમાં ઉડવા માટે સુરક્ષિત છે કે નહીં, તે નક્કી કરતું આ સૌથી મહત્વનું પ્રમાણપત્ર છે.
આ એક ફરજિયાત વાર્ષિક પ્રમાણપત્ર છે.
તે વિમાનની તકનીકી સ્થિતિ, મેન્ટેનન્સ રેકોર્ડ અને વૈશ્વિક સલામતી ધોરણોની ઝીણવટભરી સમીક્ષા કર્યા પછી જારી કરવામાં આવે છે.
આ પ્રમાણપત્ર વગર વિમાન ઉડાડવું એ કાયદાકીય રીતે ગુનો છે અને ટેકનિકલ ખામી સર્જાવાની સ્થિતિમાં મુસાફરો માટે જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.
DGCA ની કડક ટિપ્પણી
નિયમનકારે આ ઘટનાને ‘ગંભીર ઉલ્લંઘન’ ગણાવ્યું છે. DGCA મુજબ, માન્ય ARC વગર કોમર્શિયલ ઉડાન ચલાવવી એ સલામતી દેખરેખને નબળી પાડવા સમાન છે. આ માત્ર વહીવટી ભૂલ નથી પરંતુ હજારો મુસાફરોના વિશ્વાસ અને સુરક્ષા સાથે જોડાયેલો વિષય છે. ભવિષ્યમાં આવી ભૂલનું પુનરાવર્તન ન થાય તે માટે ₹૧ કરોડનો દંડ ફટકારીને અન્ય એરલાઈન્સને પણ કડક સંકેત આપવામાં આવ્યો છે.
ઉડ્ડયન સલામતી જોખમમાં?
ઉડ્ડયન નિષ્ણાતો માને છે કે એરવર્થિનેસ પરમિટ વિમાનના એન્જિન, સ્ટ્રક્ચર અને અન્ય મહત્વના ઘટકોની કાર્યક્ષમતાની ખાતરી આપે છે. તેના વગરની ઉડાન કોઈ મોટી દુર્ઘટનાને આમંત્રણ આપી શકતી હતી. એર ઈન્ડિયા જેવી પ્રતિષ્ઠિત એરલાઈન દ્વારા આ પ્રકારની ‘ડોક્યુમેન્ટરી’ અને ‘ટેકનિકલ’ બેદરકારી થવી તે આશ્ચર્યજનક છે.
એર ઈન્ડિયાનો પ્રતિસાદ
સામાન્ય રીતે, આવી કાર્યવાહી પછી એર ઈન્ડિયા નિયમનકાર સાથે સહકાર આપે છે અને આંતરિક તપાસ કરીને તેની સિસ્ટમમાં સુધારો કરવાની ખાતરી આપે છે. ટાટા જૂથના સંચાલન હેઠળ આવ્યા પછી એર ઈન્ડિયા પોતાની સેવાઓ સુધારવા માટે સતત પ્રયત્નશીલ છે, પરંતુ આ પ્રકારના દંડ એરલાઈનની છબીને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
હાઈ-પ્રોફાઈલ મુસાફરી અને આધુનિક ટેકનોલોજીના યુગમાં પણ જો મૂળભૂત સલામતી પ્રમાણપત્રોની અવગણના કરવામાં આવે, તો તે ચિંતાનો વિષય છે. DGCA ની આ કાર્યવાહી દર્શાવે છે કે મુસાફરોની સુરક્ષા બાબતે કોઈ પણ બાંધછોડ ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં. એર ઈન્ડિયાએ હવે તેની મેન્ટેનન્સ અને રેગ્યુલેટરી ટીમો વચ્ચેના સંકલનને વધુ મજબૂત બનાવવાની જરૂર છે જેથી ભવિષ્યમાં આકાશમાં ઉડતા મુસાફરો સુરક્ષિત અનુભવી શકે.
