મોંઘવારીનો ડબલ માર: બદામ-પિસ્તા મોંઘા થયા એટલું જ નહીં, પેરાસીટામોલ જેવી દવાઓના ભાવમાં પણ ૪૭% નો ઉછાળો.
પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલી યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિની માઠી અસર હવે ભારતીય બજારોમાં વર્તાઈ રહી છે. દિલ્હીનું ઐતિહાસિક ખારી બાઓલી બજાર, જે આખા એશિયામાં મસાલા અને ડ્રાયફ્રૂટ્સ માટે જાણીતું છે, ત્યાં અત્યારે માલની ભારે અછત અને ભાવમાં અસહ્ય વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. વેપારીઓનું કહેવું છે કે જો આ તણાવ જલ્દી ઓછો નહીં થાય, તો આગામી દિવસોમાં જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓની કટોકટી સર્જાઈ શકે છે.
૨૦ થી ૫૦ ટકાનો ભાવવધારો
ખારી બાઓલી માર્કેટ એસોસિએશનના જણાવ્યા અનુસાર, પશ્ચિમ એશિયામાંથી આયાત થતા મોટાભાગના ડ્રાયફ્રૂટ્સનો પુરવઠો લગભગ બંધ થઈ ગયો છે. કાજુ સિવાયના મોટાભાગના સૂકા ફળો દુબઈ અને ઈરાન જેવા માર્ગોથી ભારત આવે છે. હાલમાં સંઘર્ષને કારણે આ ટ્રાન્સપોર્ટ ચેનલ ખોરવાઈ ગઈ છે. ખાસ કરીને ઈદનો તહેવાર નજીક હોવાથી ખજૂરની માંગ વધારે છે, પરંતુ સ્ટોક મર્યાદિત હોવાથી કિંમતોમાં ૩૦ થી ૪૦ ટકાનો વધારો ઝીંકાયો છે. પિસ્તા, અંજીર, કિસમિસ અને મમરા બદામના ભાવ પણ સામાન્ય ગ્રાહકની પહોંચની બહાર જઈ રહ્યા છે.
₹૫૦૦૦ કરોડનો વેપાર જોખમમાં
ચેમ્બર ઓફ ટ્રેડ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રી (CTI) ના અંદાજ મુજબ, આ સંઘર્ષને કારણે દિલ્હીની આશરે ₹૫,૦૦૦ કરોડની વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓ પર સીધી અસર પડી છે. ચાંદની ચોક, ભગીરથ પેલેસ અને સદર બજાર જેવા કેન્દ્રોમાં અનિશ્ચિતતાનો માહોલ છે. વેપારીઓ પાસે અત્યારે જૂનો સ્ટોક છે, જે લાંબો સમય ચાલે તેમ નથી. જો આયાત ફરી શરૂ નહીં થાય, તો બજારમાં માલની અછતને કારણે કાળાબજારની શક્યતા પણ નકારી શકાય તેમ નથી.
દવાઓના ભાવમાં ૪૭% સુધીનો વધારો
આ સંકટ માત્ર ડ્રાયફ્રૂટ્સ પૂરતું મર્યાદિત નથી. ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્ર પણ ભારે દબાણ હેઠળ છે. દવાઓ બનાવવા માટે વપરાતા કાચા માલ (API) ના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. પેરાસીટામોલ જેવી સામાન્ય દવાના ભાવમાં આશરે ૪૭ ટકાનો વધારો થયો છે. આ ઉપરાંત એમોક્સિસિલિન અને ડાયક્લોફેનાક જેવી એન્ટિબાયોટિક અને પેઈનકિલર દવાઓના ઉત્પાદન ખર્ચમાં પણ મોટો ઉછાળો આવ્યો છે, જે અંતે દર્દીઓના ખિસ્સા પર ભાર વધારશે.
ખાણીપીણીના વ્યવસાય પર અસર
દિલ્હીના પ્રખ્યાત સ્ટ્રીટ ફૂડ પર પણ મોંઘવારીની અસર પડી છે. ડ્રાયફ્રૂટ્સ અને મસાલા મોંઘા થતા દિલ્હીના આશરે ૫૦,૦૦૦ સ્ટ્રીટ ફૂડ વિક્રેતાઓમાંથી ૨૦ થી ૩૦ ટકા લોકો પોતાનો વ્યવસાય બંધ કરવા જેવી સ્થિતિમાં આવી ગયા છે. કાચો માલ મોંઘો થતા નફાનું પ્રમાણ ઘટ્યું છે અને ગ્રાહકો પણ મોંઘા ભાવની વસ્તુઓ ખરીદવામાં ખચકાઈ રહ્યા છે.
૧૮ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજની સ્થિતિ મુજબ, આંતરરાષ્ટ્રીય કટોકટી હવે ભારતીય મધ્યમ વર્ગના રસોડા સુધી પહોંચી ગઈ છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે શાંતિ નહીં સ્થપાય, તો માત્ર સૂકા ફળો જ નહીં, પરંતુ કેમિકલ્સ, પ્લાસ્ટિક અને એલ્યુમિનિયમ જેવી વસ્તુઓના ભાવ પણ વધશે, જે સમગ્ર અર્થવ્યવસ્થાને મંદી તરફ ધકેલી શકે છે.
