અમેરિકા-ઈરાન તણાવ ચરમસીમાએ: રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની સૈન્ય કાર્યવાહીની ચેતવણી, ઈરાને પાડોશી દેશોને અમેરિકન મથકો પર હુમલાની ધમકી આપી
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ ફરી એકવાર યુદ્ધના આરે પહોંચી ગયો છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાની શાસન દ્વારા પ્રદર્શનકારીઓ પર કરવામાં આવી રહેલી હિંસક કાર્યવાહી વિરુદ્ધ “ખૂબ જ કડક સૈન્ય કાર્યવાહી” કરવાની ચેતવણી આપી છે. ઈરાનમાં ચાલી રહેલા વ્યાપક વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 2,600 લોકોના મોત થયા હોવાના અહેવાલ છે, જે બાદ ટ્રમ્પે પ્રદર્શનકારીઓને સંદેશ આપ્યો હતો કે “મદદ રસ્તામાં જ છે”.
ઈરાનની વળતી ધમકી અને સૈન્ય હિલચાલ
ઈરાની સત્તાવાળાઓએ આ સ્થિતિ પર આકરી પ્રતિક્રિયા આપતા પોતાના પાડોશી દેશો—સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ (UAE) અને તુર્કી—ને ચેતવણી આપી છે કે જો તેમની ધરતી પર સ્થિત અમેરિકન સૈન્ય મથકોનો ઉપયોગ ઈરાન પર હુમલા માટે કરવામાં આવશે, તો તે મથકોને નિશાન બનાવવામાં આવશે. આ દરમિયાન, કતારમાં સ્થિત મધ્ય પૂર્વના સૌથી મોટા અમેરિકન સૈન્ય મથક, અલ ઉદેદ (Al Udeid) માં તૈનાત કર્મચારીઓને “પોશ્ચર ચેન્જ” હેઠળ ત્યાંથી હટી જવાની સલાહ આપવામાં આવી છે, જે આ વિસ્તારમાં વધતી સૈન્ય આશંકાઓનો સંકેત છે.
‘ઓપરેશન મિડનાઈટ હેમર’ ની યાદો તાજી થઈ
વર્તમાન તણાવ ગયા વર્ષે 22 જૂન, 2025 ના રોજ થયેલા અમેરિકન હુમલાઓની યાદ અપાવે છે, જેને “ઓપરેશન મિડનાઈટ હેમર” નામ આપવામાં આવ્યું હતું. તે સમયે, અમેરિકન વાયુસેના અને નૌસેનાએ ઈરાનના ત્રણ મુખ્ય પરમાણુ કેન્દ્રો—ફોર્ડો (Fordow), નતાન્ઝ (Natanz) અને ઇસફહાન (Isfahan)—પર વિનાશક હુમલો કર્યો હતો. આ મિશનમાં બી-2 સ્પિરિટ સ્ટીલ્થ બોમ્બર્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમણે પ્રથમ વખત 30,000 પાઉન્ડ વજનના “બંકર બસ્ટર” (GBU-57 MOP) બોમ્બનો ઉપયોગ કરીને ઈરાની પરમાણુ માળખાને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું.
ટ્રમ્પ પ્રશાસનની સંરક્ષણ વ્યૂહરચના: “શક્તિ દ્વારા શાંતિ”
અમેરિકન સંરક્ષણ વિભાગ (DoD) ના નાણાકીય વર્ષ 2026 ના બજેટ પ્રસ્તાવોમાં ઈરાનને એક મુખ્ય ખતરા તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની “અમેરિકા ફર્સ્ટ” નીતિ હેઠળ, અમેરિકા પોતાની સૈન્ય ક્ષમતાને ફરીથી મજબૂત કરી રહ્યું છે. આમાં “ગોલ્ડન ડોમ” (Golden Dome) નામની આગામી પેઢીની મિસાઈલ સંરક્ષણ ઢાલનો વિકાસ સામેલ છે, જે અમેરિકાને પરમાણુ અને હાઈપરસોનિક હુમલાઓથી બચાવવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી રહી છે. સંરક્ષણ સચિવ પીટર હેગસેથે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકાનું લક્ષ્ય પોતાની સૈન્ય શક્તિ દ્વારા વૈશ્વિક શાંતિ સ્થાપિત કરવાનું છે.
પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક અસરો
ઈરાને અગાઉથી જ વળતી કાર્યવાહીમાં હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) ને બંધ કરવાની ધમકી આપી છે, જે વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે. પાકિસ્તાન, ચીન અને રશિયાએ અમેરિકન કાર્યવાહીની નિંદા કરતા તેને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે અને ચેતવણી આપી છે કે આનાથી સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં હિંસાની જ્વાળા ભડકી શકે છે.
વર્તમાનમાં, વિશ્વની શ્વાસ અધ્ધર છે કારણ કે ઈરાન-ઈઝરાયેલ સંઘર્ષ અને અમેરિકાની સંભવિત સંડોવણી આ પ્રદેશને એક પૂર્ણ વિકસિત પ્રાદેશિક યુદ્ધ તરફ ધકેલી રહી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો રાજદ્વારી પ્રયાસો નિષ્ફળ જશે, તો 2026 મધ્ય પૂર્વ માટે સૌથી ઘાતક વર્ષ સાબિત થઈ શકે છે.
