દેશના ડેમોગ્રાફિક બદલાવથી ચિંતિત કેન્દ્ર સરકાર: ઘૂસણખોરી રોકવા અમિત શાહનો મોટો નિર્ણય, હાઈ લેવલ કમિટીની થઈ રચના
ભારતની સરહદો પરથી થતી ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરી અને તેના કારણે દેશના જુદા જુદા રાજ્યોમાં વસ્તીના સંતુલનમાં થઈ રહેલો અકુદરતી ફેરફાર (Unnatural Demographic Change) અત્યારે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે એક મોટો ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. આ ગંભીર સમસ્યાનો કાયમી અને સમયબદ્ધ ઉકેલ લાવવા માટે કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અમિત શાહે દેશભરમાં ડેમોગ્રાફિક ચેન્જનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ (High-Level Committee) ની રચના કરવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે.
ગૃહ મંત્રી અમિત શાહે આ અંગે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, ઘૂસણખોરી અને અન્ય અસામાન્ય કારણોસર વસ્તીના માળખામાં આવતું અકુદરતી પરિવર્તન કોઈપણ રાષ્ટ્રના વર્તમાન અને ભવિષ્ય માટે બહુ મોટો પડકાર છે. આ જ પડકારને પહોંચી વળવા માટે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ૧૫ ઓગસ્ટ ૨૦૨૫ના રોજ લાલ કિલ્લા પરથી એક હાઈ લેવલ કમિટી બનાવવાની જાહેરાત કરી હતી, જે અંતર્ગત હવે સરકારે સત્તાવાર રીતે આ સમિતિનું ગઠન કરી દીધું છે.
નિવૃત્ત ન્યાયાધીશના વડપણ હેઠળ કમિટી કામ કરશે
કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર એક પોસ્ટ દ્વારા આ સમિતિના સભ્યોની વિગતો જાહેર કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે, સુપ્રીમ કોર્ટના નિવૃત્ત જસ્ટિસ પ્રકાશ પ્રભાકર નાવલેકર (Retd. Justice Prakash Prabhakar Navlekar) આ ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિના અધ્યક્ષ રહેશે.
આ પ્રતિષ્ઠિત સમિતિમાં દેશના જનગણના આયુક્ત (Census Commissioner) ની સાથે દેશના વરિષ્ઠ નિવૃત્ત વહીવટી અને પોલીસ અધિકારીઓનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. જેમાં દુર્ગા શંકર મિશ્રા (Retd. IAS), બાલાજી શ્રીવાસ્તવ (Retd. IPS) અને જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી ડૉ. શમિકા રવિ સમિતિના સભ્યો તરીકે સેવા આપશે. આ ઉપરાંત, ગૃહ મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ (Foreigners-I) આ સમિતિના સભ્ય સચિવ તરીકેની જવાબદારી સંભાળશે, જેથી ગૃહ મંત્રાલય અને કમિટી વચ્ચે સીધું સંકલન જળવાઈ રહે.
કમિટીનો મુખ્ય એજન્ડા: વસ્તીના બદલાતા ટ્રેન્ડનું ઊંડું વિશ્લેષણ
ગૃહ મંત્રી અમિત શાહે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે, ડેમોગ્રાફિક ચેન્જ એ માત્ર વસ્તી વધારાનો મુદ્દો નથી, પરંતુ તે આપણી રાષ્ટ્રીય સંપ્રભુતા, દેશની સુરક્ષા, કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ તેમજ આપણી પરંપરાગત સામાજિક સંરચના અને આદિવાસી (જનજાતીય) સમાજના સંરક્ષણ સાથે જોડાયેલી એક અત્યંત ગંભીર સમસ્યા છે.
આ હાઈ લેવલ કમિટી સમગ્ર ભારતમાં ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર (અવૈધ પ્રવાસ) અને અન્ય શંકાસ્પદ કારણોસર થઈ રહેલા વસ્તી વિષયક ફેરફારોનું વ્યાપક અને વૈજ્ઞાનિક મૂલ્યાંકન કરશે. કમિટી ધાર્મિક અને સામાજિક સમુદાયોના સ્તર પર થઈ રહેલા અસામાન્ય વસ્તી ફેરફારોના પેટર્ન અને ટ્રેન્ડનું ઊંડું વિશ્લેષણ કરશે. આ બધી બાબતોનો અભ્યાસ કરીને કમિટી સરકાર સમક્ષ એક સુનિયોજિત, સચોટ અને સમયબદ્ધ અહેવાલ રજૂ કરશે, જેના આધારે ભવિષ્યની નીતિઓ ઘડવામાં આવશે.
ઘૂસણખોરી મુદ્દે કેન્દ્ર સરકારનું કડક વલણ
કેન્દ્ર સરકાર લાંબા સમયથી દેશની સરહદોને સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. ગૃહ મંત્રી અમિત શાહે અવારનવાર વિવિધ મંચો પરથી સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, સરકાર માત્ર સરહદો પર ઘૂસણખોરી રોકીને બેસી રહેવા નથી માંગતી, પરંતુ દેશની અંદર ઘૂસી ગયેલા દરેક એક ગેરકાયદેસર નાગરિકની ઓળખ કરીને તેમને કાનૂની પ્રક્રિયા દ્વારા દેશની બહાર કાઢવા માટે મક્કમ છે.
તેમણે સરહદી રાજ્યોની ભૂમિકા અંગે વાત કરતા જણાવ્યું હતું કે, ત્રિપુરા, આસામ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં હવે એવી સરકારો શાસનમાં છે જે ઘૂસણખોરી નાબૂદ કરવાના કેન્દ્રના સિદ્ધાંતને સંપૂર્ણ સમર્થન આપે છે. તેમણે બોર્ડર સિક્યોરિટી ફોર્સ (BSF) ને પણ સૂચના આપી છે કે તેઓ માત્ર સરહદની રક્ષા ન કરે, પરંતુ ઘૂસણખોરોના ગુપ્ત રસ્તાઓ અને પશુ તસ્કરીના નેટવર્કને તોડવા માટે ગામના પટવારી, સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશન, જિલ્લા કલેક્ટર અને પોલીસ અધિક્ષક (SP) સાથે સતત સંવાદ સાધીને એક મજબૂત નેટવર્ક તૈયાર કરે.
પશ્ચિમ બંગાળ સરહદેથી ઘૂસણખોરો પાછા ભાગ્યા
પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં ૨૦૨૬માં આવેલા મોટા પરિવર્તન બાદ, ભાજપની નવી સરકાર અને મુખ્યમંત્રી શુભેન્દુ અધિકારીના નિર્દેશ પર ગેરકાયદેસર વસવાટ કરતા લોકો સામે રાજ્યભરમાં કડક કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે. આ કડક વલણ અને કાનૂની ગાળિયો મજબૂત થવાને કારણે પશ્ચિમ બંગાળમાં રહેતા ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરોમાં ભારે ફફડાટ ફેલાયો છે અને તેઓ હવે પોતે જ બાંગ્લાદેશ પરત ફરવા માટે મજબૂર બન્યા છે.
મંગળવાર, ૨૬ મે ૨૦૨૬ ના રોજ વહેલી સવારે પશ્ચિમ બંગાળના ભારત-બાંગ્લાદેશ સરહદ પર આવેલા હકીમપુર ચેક પોસ્ટ પર મોટી સંખ્યામાં બાંગ્લાદેશી ઘૂસણખોરો એકઠા થયા હતા, જેઓ કાનૂની કાર્યવાહીના ડરથી પોતાના વતન પાછા જવા ઈચ્છતા હતા. સરકાર દ્વારા ‘ડિટેક્ટેડ ડિફોલ્ટ હોલ્ડિંગ સેન્ટર’ (Detected Default Holding Center) અંગેના કડક આદેશો અને માર્ગદર્શિકા જારી કરાયા બાદ, બંગાળ સરહદે ગેરકાયદેસર રહેતા લોકો મોટી સંખ્યામાં દેશ છોડીને સરહદ તરફ દોડી રહ્યા હોવાના અહેવાલો છે.
