કેન્સરના દર્દીઓ માટે રાહતના સમાચાર! 600થી વધુ બ્રાન્ડની દવાઓના ભાવમાં 50%થી વધુ ઘટાડો
કેન્સર જેવી ગંભીર બીમારીની સારવાર માત્ર દર્દી માટે જ નહીં, પરંતુ તેના સમગ્ર પરિવાર માટે આર્થિક અને માનસિક રીતે મોટો પડકાર બની જાય છે. ખાસ કરીને કેન્સરની સારવારમાં ઉપયોગમાં લેવાતી મોંઘી દવાઓનો ખર્ચ સામાન્ય પરિવારો માટે ચિંતાનો વિષય રહે છે. ત્યારે દિવાળીના તહેવાર વચ્ચે કેન્સરના દર્દીઓ અને તેમના પરિવારો માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારે કેન્સરની 137 દવાઓ પર વેપાર માર્જિનની મર્યાદા નક્કી કરતાં અનેક દવાઓના ભાવમાં મોટો ઘટાડો થવાનો માર્ગ મોકળો કર્યો છે.
સરકારના આ નિર્ણયથી 9 નવેમ્બરથી સંબંધિત દવાઓના નવા ભાવ લાગુ થશે. ખાસ વાત એ છે કે કેટલીક દવાઓના ભાવમાં 90 ટકાથી પણ વધુ ઘટાડો નોંધાયો છે. આ નિર્ણયથી દેશભરના કેન્સરના દર્દીઓને સારવાર દરમિયાન દવાઓ પાછળ થતો ખર્ચ ઘટાડવામાં મદદ મળશે. સરકારના અંદાજ મુજબ આ પગલાથી ગ્રાહકોને વાર્ષિક આશરે રૂ. 3,502.31 કરોડની બચત થઈ શકે છે.
137 કેન્સર વિરોધી દવાઓ પર વેપાર માર્જિનની મર્યાદા
રસાયણ અને ખાતર મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) દ્વારા આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. 17 ઓક્ટોબરના રોજ NPPAએ નિષ્ણાત સમિતિની ભલામણોના આધારે 137 કેન્સર વિરોધી દવાઓ પર ટ્રેડ માર્જિન રેશનલાઇઝેશન (TMR) હેઠળ મહત્તમ વેપાર માર્જિન નક્કી કર્યું હતું.
આ નિષ્ણાત સમિતિ ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ હેલ્થ સર્વિસીસ (DGHS) હેઠળ રચવામાં આવી હતી. આ નિર્ણય પાછળનો મુખ્ય હેતુ કેન્સરની સારવારમાં વપરાતી આવશ્યક દવાઓ દર્દીઓને વધુ વાજબી ભાવે ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે. ઘણી વખત દવાઓની ઊંચી કિંમતને કારણે દર્દીઓ અને તેમના પરિવારોને સારવારનો ખર્ચ ઉઠાવવામાં મુશ્કેલી પડે છે. નવી વ્યવસ્થાથી દવાઓના વેચાણમાં વેપાર માર્જિન પર નિયંત્રણ આવશે અને તેની સીધી અસર દર્દીઓએ ચૂકવવાની કિંમત પર પડશે.
600થી વધુ બ્રાન્ડની દવાઓના ભાવમાં 50 ટકાથી વધુ ઘટાડો
મંત્રાલયે જાહેર કરેલી વિગતો પ્રમાણે અત્યાર સુધીમાં 76 મોટી ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓએ 121 દવાઓનાં કુલ 1,225 ફોર્મ્યુલેશન માટે સુધારેલા મહત્તમ છૂટક ભાવ (MRP) રજૂ કર્યા છે.
આમાંથી 1,031 ફોર્મ્યુલેશનના ભાવમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. સૌથી નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે લગભગ 600 દવા બ્રાન્ડના ભાવમાં 50 ટકાથી વધુનો ઘટાડો થયો છે. કેટલીક દવાઓના ભાવમાં તો 96.45 ટકા સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો છે.
આ ઉપરાંત, હાલમાં ભારતમાં લોન્ચ ન થયેલી 10થી 15 ઓળખાયેલી કેન્સર વિરોધી દવાઓ માટે પણ નિયમ લાગુ રહેશે. એટલે કે ભવિષ્યમાં આ દવાઓ ભારતીય બજારમાં ઉપલબ્ધ થશે ત્યારે તેના પર પણ નિર્ધારિત વેપાર માર્જિનની મર્યાદા લાગુ કરવામાં આવશે.
જુઓ, કઈ કેન્સરની દવાઓ કેટલી સસ્તી થઈ?
સરકારના આ નિર્ણયની અસર સ્તન કેન્સર, પ્રોસ્ટેટ કેન્સર, ફેફસાના કેન્સર અને સર્વાઇકલ કેન્સરની સારવારમાં ઉપયોગમાં લેવાતી કેટલીક દવાઓ પર જોવા મળી છે. દવાઓની જૂની અને નવી કિંમતો પર નજર કરીએ તો મોટો તફાવત સામે આવે છે.
1. પાલ્બોપ્રો (125 મિલિગ્રામ કેપ્સ્યુલ): RPG લાઇફ સાયન્સિસની આ દવા સ્તન કેન્સરની સારવારમાં ઉપયોગી છે. અગાઉ તેની કિંમત રૂ. 40,421.33 હતી, જે હવે ઘટીને રૂ. 2,720 થઈ છે.
2. એબીરોન (250 મિલિગ્રામ ટેબ્લેટ): અરવિનકેર ફાર્માની આ દવા પ્રોસ્ટેટ કેન્સરની સારવારમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. તેની જૂની કિંમત રૂ. 41,250 હતી, જે હવે રૂ. 3,218.23 કરવામાં આવી છે.
3. બ્રિક્સ્ટા (100 મિલિગ્રામ ઇન્જેક્શન): ઝાયડસ લાઇફસાયન્સિસની આ દવા ફેફસાં અને સર્વાઇકલ કેન્સરની સારવારમાં વપરાય છે. અગાઉ રૂ. 25,995માં મળતી આ દવાની નવી કિંમત રૂ. 3,318 નક્કી કરવામાં આવી છે.
4. ડેનોસ્ટિઓરેલ (60 મિલિગ્રામ): રિલાયન્સ લાઇફ સાયન્સિસની આ દવાની કિંમત અગાઉ રૂ. 24,955 હતી, જે હવે ઘટાડીને રૂ. 6,240 કરવામાં આવી છે.
5. લુપીહર 2 (420 મિલિગ્રામ ઇન્જેક્શન): લ્યુપિન લિમિટેડની આ દવા સ્તન કેન્સરની સારવારમાં ઉપયોગી છે. તેની કિંમત અગાઉ રૂ. 83,520 હતી, જે હવે રૂ. 37,358.30 થઈ છે.
આ કિંમતોમાં થયેલો ઘટાડો દર્શાવે છે કે કેન્સરની કેટલીક મોંઘી દવાઓ દર્દીઓને અગાઉની સરખામણીએ ઓછી કિંમતે મળી શકશે.
મેડિકલ સ્ટોર્સ અને હોસ્પિટલોએ નવી કિંમત દર્શાવવી પડશે
સરકારે માત્ર દવાઓના ભાવ ઘટાડવાનો નિર્ણય જ લીધો નથી, પરંતુ તેનો લાભ દર્દીઓ સુધી પહોંચે તે માટે અમલીકરણની વ્યવસ્થા પણ કરી છે. નવા નિયમો અનુસાર તમામ રિટેલર્સ, દવા વિતરકો અને હોસ્પિટલોએ પોતાની દુકાન કે સંસ્થામાં નવી સુધારેલી કિંમતની યાદી સ્પષ્ટ રીતે પ્રદર્શિત કરવાની રહેશે.
આ ઉપરાંત, સંબંધિત સંસ્થાઓએ તેમની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર પણ નવી કિંમતોની માહિતી મૂકવી પડશે. રાજ્યના ડ્રગ કંટ્રોલર્સને આદેશના અમલ પર નજર રાખવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. જેથી દવાના વેચાણ દરમિયાન નક્કી કરેલા નવા ભાવનું પાલન થાય અને દર્દીઓ પાસેથી જૂના ભાવ વસૂલવામાં ન આવે.
કેન્સરની સારવારમાં આર્થિક બોજ ઘટાડવાનો પ્રયાસ
કેન્સરની સારવાર લાંબા સમય સુધી ચાલતી હોવાથી દવાઓનો ખર્ચ પરિવારના બજેટને અસર કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં દવાઓની કિંમતમાં ઘટાડો દર્દીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ રાહત સાબિત થઈ શકે છે. જોકે, દરેક દવાની કિંમતમાં સરખો ઘટાડો થયો નથી અને નવી કિંમત દવા તથા તેના ફોર્મ્યુલેશન પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે.
દર્દીઓએ દવા ખરીદતી વખતે પેકેટ પર દર્શાવેલી સુધારેલી MRP તપાસવી જોઈએ. સાથે જ ડૉક્ટરની સલાહ વિના દવા બદલવી કે સારવારમાં ફેરફાર કરવો નહીં. સરકારના આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કેન્સરની સારવારમાં વપરાતી આવશ્યક દવાઓનો ખર્ચ ઘટાડીને વધુ દર્દીઓ સુધી સારવાર પહોંચાડવાનો છે.
