જીવનના તમામ કષ્ટ અને પિતૃદોષથી મુક્તિ અપાવશે આજના દિવસના ખાસ ઉપાયો
આજે વર્ષ 2026ની છેલ્લી સોમવતી અમાવાસ્યા છે. કાર્તિક માસની અમાવાસ્યા તિથિ પર સોમવારનો આ સંયોગ અત્યંત દુર્લભ અને ખાસ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, જ્યારે અમાવાસ્યા સોમવારના દિવસે આવે છે, ત્યારે તેને સોમવતી અમાવાસ્યા કહેવામાં આવે છે. આ દિવસ ભગવાન શિવ, માતા પાર્વતી અને પિતૃઓની આરાધના માટે સર્વોત્તમ માનવામાં આવ્યો છે. મહાભારત કાળમાં ભીષ્મ પિતામહે પણ યુધિષ્ઠિરને આ તિથિના મહાત્મ્ય વિશે જણાવ્યું હતું. ચાલો જાણીએ કે આજના દિવસે સ્નાન-દાન અને પૂજા-પાઠનું શું મહતત્વ છે અને કયા ઉપાયોથી જીવનના કષ્ટ દૂર થઈ શકે છે.
સોમવતી અમાવાસ્યાનો શુભ મુહૂર્ત અને મહતત્વ
પંચાંગ અનુસાર, કાર્તિક માસની અમાવાસ્યા તિથિ 8 નવેમ્બરે સવારે 11:27 વાગ્યે શરૂ થઈ હતી અને તેનું સમાપન 9 નવેમ્બર એટલે કે આજે બપોરે 12:31 વાગ્યે થશે. ઉદયા તિથિના નિયમો અનુસાર, આજે જ સ્નાન, દાન અને પૂજન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
આ પાવન દિવસે પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન કરવાનું વિશેષ વિધાન છે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે આજના દિવસે જો શક્ય હોય તો મૌન રહીને સ્નાન કરવું જોઈએ. એવું માનવામાં આવે છે કે સોમવતી અમાવાસ્યા પર મૌન સ્નાન કરવાથી હજારો ગાયોના દાન (સહસ્ર ગોદાન) સમાન પુણ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે. આ ઉપરાંત, આજના દિવસે સવારના સમયે અમૃત ચોઘડિયા (સવારે 6:38 થી 8:00 વાગ્યા સુધી) અને શુભ ચોઘડિયા (સવારે 9:21 થી 10:43 વાગ્યા સુધી) માં દાન-પુણ્ય કરવું અત્યંત ફળદાયી છે.
પિતૃઓની શાંતિ અને આશીર્વાદ માટે શું કરવું?
હિન્દુ ધર્મમાં અમાવાસ્યા તિથિ સંપૂર્ણપણે પિતૃઓને સમર્પિત હોય છે. પિતૃ દોષથી મુક્તિ મેળવવા અને તેમના આશીર્વાદ લેવા માટે આજના દિવસે આ ખાસ ઉપાયો અવશ્ય કરવા જોઈએ:
પીપળાના વૃક્ષની પૂજા અને પરિક્રમા: પીપળાના વૃક્ષમાં ત્રિદેવોનો વાસ માનવામાં આવે છે. આજના દિવસે પીપળાના વૃક્ષ પર કાચો સૂતર કે મૌલી વીંટાળીને 108 વાર પરિક્રમા કરો. એવું કરવાથી પિતૃઓ પ્રસન્ન થાય છે અને ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ જળવાઈ રહે છે.
તર્પણ અને પિંડદાન: નદીના તટે અથવા ઘરે જ પવિત્ર મનથી પિતૃઓના નિમિત્ત જળ તર્પણ કરો. આનાથી પિતૃઓની આત્માને શાંતિ મળે છે.
અન્ન અને વસ્ત્રનું દાન: પોતાની ક્ષમતા અનુસાર કોઈ જરૂરિયાતમંદ કે ગરીબ વ્યક્તિને ચોખા, દાળ, લોટ, ગોળ, ગરમ વસ્ત્ર અને ધાબળાનું દાન કરો. પરણિત સ્ત્રીઓ માટે સૌભાગ્યની સામગ્રીનું દાન કરવું પણ ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે.
ભગવાન શિવ અને વિષ્ણુજીની આરાધના
ભગવાન શિવ અને વિષ્ણુજીની આરાધનાસોમવારનો દિવસ ભોલેનાથને સમર્પિત હોવાથી, આજે શિવાલય જઈને શિવલિંગ પર ગંગાજળ, કાચું દૂધ, મધ અને બિલિપત્ર અર્પણ કરો. માતા પાર્વતી અને ભગવાન શિવની પૂજા કરવાથી વૈવાહિક જીવનમાં આવતી બાધાઓ દૂર થાય છે અને પરસ્પર પ્રેમ વધે છે. આની સાથે જ, ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મીની સામે ઘીનો દીવો પ્રગટાવીને પરિવારની સુખ-સમૃદ્ધિની કામના કરો.
ટૂંકમાં કહીએ તો, વર્ષની આ છેલ્લી સોમવતી અમાવાસ્યા આપણને આપણા કર્મો સુધારવાની, વડીલોનો આદર કરવાની અને દાન-પુણ્યના રસ્તે ચાલવાની પ્રેરણા આપે છે. સાચા મનથી કરેલા આ ઉપાયો જીવનના તમામ સંકટોને દૂર કરી શકે છે.
