વિવાદ બાદ ટેલિગ્રામની ઍપ સ્ટોર પર વાપસી: જાણો ઍપલે કેમ લીધો હતો આકરો નિર્ણય?
વિશ્વભરમાં લોકપ્રિય મેસેજિંગ ઍપ ‘ટેલિગ્રામ’ (Telegram) એક મોટા વિવાદ બાદ ફરી એકવાર ઍપલના ‘ઍપ સ્ટોર’ (App Store) પર ઉપલબ્ધ થઈ ગઈ છે. સોમવારે કંપની દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, આ સમસ્યાનો ઉકેલ આવી ગયો છે અને આઈફોન યુઝર્સ હવે તેને ફરીથી ડાઉનલોડ કરી શકે છે.
આ અગાઉ, કોઈપણ પૂર્વ ચેતવણી કે સત્તાવાર કારણ આપ્યા વગર જ આ ઍપ અચાનક ઍપલના ઍપ સ્ટોર પરથી ગાયબ થઈ ગઈ હતી, જેના કારણે યુઝર્સમાં ભારે અફડાતફડી મચી ગઈ હતી. જોકે, ટેલિગ્રામે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું હતું કે, “ઍપ સ્ટોર પર ટેલિગ્રામ પુનઃસ્થાપિત કરી દેવામાં આવ્યું છે અને ટૂંક સમયમાં જ તે તમામ યુઝર્સ માટે ડાઉનલોડ કરવા માટે ઉપલબ્ધ થઈ જશે.”

અચાનક ઍપ ગાયબ થતાં યુઝર્સમાં સર્જાયો ભ્રમ
જ્યારે આ ઍપ અચાનક સ્ટોર પરથી હટાવી લેવામાં આવી, ત્યારે જે યુઝર્સ તેને ડાઉનલોડ કરવાનો કે અપડેટ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા તેમને ઍપલના પેજ પર એક મેસેજ જોવા મળતો હતો: “The page you’re looking for can’t be found” (તમે જે પેજ શોધી રહ્યા છો તે મળી રહ્યું નથી).
ટેલિગ્રામ જેવી વિશાળ યુઝરબેસ ધરાવતી ઍપ સાથે આવું બનતાં સોશિયલ મીડિયા પર વિવિધ અટકળો શરૂ થઈ ગઈ હતી. ઍપલ કે ટેલિગ્રામ બંનેમાંથી કોઈ પણ કંપનીએ શરૂઆતમાં આ અંગે કોઈ સ્પષ્ટ કારણ આપ્યું ન હતું, જેના કારણે ડિજિટલ વર્લ્ડમાં આ મુદ્દો ભારે ચર્ચાનો વિષય બન્યો હતો.
ઍપલે ટેલિગ્રામને કેમ હટાવ્યું હતું? અસલી કારણ આવ્યું સામે
બ્લૂમબર્ગના જાણીતા ટેક પત્રકાર માર્ક ગર્મેન (Mark Gurman) ના રિપોર્ટ અનુસાર, ઍપલે પોતાની આંતરિક સમીક્ષા (Review Process) દરમિયાન ટેલિગ્રામ પર નિયમોનું ગંભીર ઉલ્લંઘન થતું હોવાનું શોધ્યું હતું. ઍપ સ્ટોરની કડક ગાઇડલાઇન્સ અનુસાર, બાળ જાતીય શોષણ સંબંધિત સામગ્રી (Child Sexual Abuse Material) સામે શૂન્ય સહનશીલતા (Zero Tolerance) ની નીતિ રાખવામાં આવે છે.
સમીક્ષા દરમિયાન ટેલિગ્રામ પ્લેટફોર્મ પર આ પ્રકારનું અયોગ્ય અને કાયદાકીય રીતે ગુનાહિત કન્ટેન્ટ મળી આવ્યું હતું. ઍપલની સુરક્ષા નીતિઓનો ભંગ થતાં જ કંપનીએ તાત્કાલિક પગલાં ભરીને ટેલિગ્રામને પોતાના સ્ટોર પરથી અસ્થાયી રૂપે દૂર કરી દીધું હતું.
ટેલિગ્રામે લીધા તાત્કાલિક સુધારાત્મક પગલાં
ઍપલની કડક કાર્યવાહી બાદ ટેલિગ્રામ કંપની તુરંત જ હરકતમાં આવી ગઈ હતી. ટેલિગ્રામે તેના પ્લેટફોર્મ પરથી તમામ આપત્તિજનક અને બાળ જાતીય શોષણ સંબંધિત સામગ્રીને સંપૂર્ણપણે દૂર કરી દીધી હતી. આ ઉપરાંત, આ પ્રકારની ગેરકાયદે સામગ્રી પોસ્ટ કરનારા યુઝર્સ અથવા એકાઉન્ટ્સ પર કાયમી ધોરણે પ્રતિબંધ (Ban) મૂકી દેવામાં આવ્યો હતો.
જ્યારે ટેલિગ્રામે આ તમામ વિવાદિત કન્ટેન્ટ હટાવી લીધું અને ઍપલને સુરક્ષાની ખાતરી આપી, ત્યારે ઍપલે પોતાની નીતિઓ મુજબ ટેલિગ્રામને ફરીથી ઍપ સ્ટોર પર લાઈવ કરવાની મંજૂરી આપી હતી.
અન્ય પ્લેટફોર્મ્સ અને વર્તમાન યુઝર્સ પર શું અસર પડી?
નોંધનીય છે કે ઍપલના આઈઓએસ (iOS) ઍપ સ્ટોર પરથી ઍપ હટાવાઈ હોવા છતાં, અન્ય પ્લેટફોર્મ્સ પર ટેલિગ્રામની સેવાઓ પૂર્વવત ચાલુ રહી હતી:
-
ગુગલ પ્લે સ્ટોર (Google Play Store): એન્ડ્રોઇડ યુઝર્સ માટે ગુગલ પ્લે સ્ટોર પર આ ઍપ સતત ઉપલબ્ધ હતી અને ત્યાં કોઈ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો ન હતો.
-
મેક ઍપ સ્ટોર (Mac App Store): ઍપલના પોતાના મેક કમ્પ્યુટર્સ માટેના સ્ટોર પર પણ આ ઍપ ઉપલબ્ધ રહી હતી.
-
હાલના યુઝર્સ: જે લોકોના ફોનમાં ટેલિગ્રામ પહેલેથી જ ડાઉનલોડ થયેલું હતું, તેઓ કોઈ પણ આંચકી કે ડેટા લોસ (Data Loss) વગર ઍપનો ઉપયોગ કરી શકતા હતા. તેમનો ચેટ હિસ્ટ્રી કે ફાઇલો સુરક્ષિત રહ્યા હતા.
-
ભારતીય યુઝર્સ પર અસર: ભારતમાં રહેતા આઈફોન યુઝર્સ પર પણ આ નિર્ણયની કોઈ ખાસ નકારાત્મક અસર જોવા મળી ન હતી.

ભૂતકાળમાં પણ બની ચૂકી છે આવી ઘટના
ઍપલ દ્વારા ટેલિગ્રામ સામે આવી આકરી કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોય તેવો આ પહેલો કિસ્સો નથી. આ અગાઉ પણ ઍપલે ચાઇલ્ડ પોર્નોગ્રાફી અને ગેરકાયદે સામગ્રીની હાજરીને કારણે ટેલિગ્રામને પોતાના ઍપ સ્ટોર પરથી થોડા સમય માટે દૂર કરી દીધું હતું.
તે સમયે પણ વર્તમાન ઘટના જેવી જ પ્રક્રિયા જોવા મળી હતી. ટેલિગ્રામે ઍપલના આદેશ બાદ પોતાના પ્લેટફોર્મ પરથી ગેરકાયદે કન્ટેન્ટ હટાવ્યું હતું અને નિયમભંગ કરનારા એકાઉન્ટ્સને બ્લોક કર્યા હતા. ત્યાર બાદ જ ઍપલે ઍપને ફરીથી પ્લેટફોર્મ પર પુનઃસ્થાપિત કરી હતી.
આ સમગ્ર ઘટના દર્શાવે છે કે ટેક કંપનીઓ હવે પ્લેટફોર્મ સેફ્ટી અને ગેરકાયદેસર કન્ટેન્ટને લઈને કેટલી ગંભીર બની રહી છે. ઍપલ જેવા પ્લેટફોર્મ પ્રોવાઈડર્સ પોતાના સ્ટોરની ગાઈડલાઈન્સનું પાલન કરાવવા માટે ગમે તેટલી મોટી ઍપ સામે પણ કડક પગલાં લેતાં ખચકાતા નથી.