પરંપરાગત ખેતીમાં નવીનતા, માલપુર તાલુકાના ખેડૂતની દરરોજ ૭૦૦ થી ૮૦૦ રૂપિયાની કમાણી
અરવલ્લી જિલ્લાના માલપુર તાલુકાના કાટકુવા ગામના પ્રગતિશીલ ખેડૂત રવજીભાઈ મકવાણાએ પરંપરાગત ખેતીમાં નવીનતા લાવીને સફેદ સેવંતીના ફૂલોની ખેતી દ્વારા સફળતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે. તેમણે પોતાની જમીનમાં આશરે ૪૦૦ જેટલા સફેદ સેવંતીના છોડનું વાવેતર કર્યું છે. આ ફૂલોની ખેતી તેમને દરરોજ ₹૭૦૦ થી ₹૮૦૦ સુધીની મબલખ અને સ્થિર આવક કરાવી રહી છે, જે ગ્રામીણ ખેડૂતો માટે એક નવી આશા સમાન છે.
ઓછા ખર્ચે અને ટૂંકા ગાળામાં વધુ નફો આપતી ખેતી
સફેદ સેવંતીના ફૂલોની માંગ ધાર્મિક વિધિઓ, સામાજિક પ્રસંગો, હાર-વેણી અને સજાવટ માટે બારેમાસ રહે છે. સેવંતીને ‘ફૂલોની રાણી’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. રવજીભાઈના જણાવ્યા મુજબ, આ ખેતી ઓછા ખર્ચે અને ટૂંકા સમયમાં વધુ વળતર આપે છે. ખાસ કરીને નવરાત્રી, દિવાળી અને લગ્નની સીઝનમાં આ ફૂલોના સારા ભાવ મળે છે, જે તેને ખેડૂતો માટે એક શ્રેષ્ઠ વૈકલ્પિક આવકનું સાધન બનાવે છે.
પ્રાકૃતિક અભિગમ અને જીવાત નિયંત્રણમાં ખેતીનું મહત્વ
રવજીભાઈએ આ ખેતીમાં સંપૂર્ણપણે પ્રાકૃતિક પદ્ધતિ અપનાવી છે. રાસાયણિક ખાતરોને બદલે કુદરતી પોષણ આપવાથી ફૂલોની ગુણવત્તા અને તેની સુગંધમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ પણ સેવંતીના છોડ અત્યંત ઉપયોગી છે; તે કુદરતી રીતે જ હાનિકારક જીવાતો અને નેમાટોડને દૂર રાખે છે. આ ગુણને કારણે તેને ઓર્ગેનિક ખેતીમાં ‘ટ્રેપ ક્રોપ’ (રક્ષક પાક) તરીકે વાપરવામાં આવે છે, જે અન્ય મુખ્ય પાકોનું રક્ષણ કરે છે અને રસાયણોનો વપરાશ ઘટાડે છે.
અન્ય ખેડૂતો માટે પ્રેરણારૂપ ટકાઉ ખેતી
ઓછા પાણી અને મર્યાદિત સંસાધનોમાં ફૂલોની ખેતી દ્વારા આવક બમણી કરવાની આ તક અન્ય ખેડૂતો માટે પણ ખુલ્લી છે. રવજીભાઈની સફળતા સાબિત કરે છે કે જો ખેડૂતો પરંપરાગત પાકોની સાથે ફૂલોની ખેતી અને પ્રાકૃતિક અભિગમ અપનાવે, તો તેઓ આર્થિક રીતે વધુ સશક્ત અને આત્મનિર્ભર બની શકે છે. આ પદ્ધતિ જમીનની ફળદ્રુપતા જાળવવાની સાથે પર્યાવરણના જતનમાં પણ મદદરૂપ થાય છે.
