પર્સનલ લોન વારંવાર રિજેક્ટ થાય છે? નિરાશ થયા વગર જાણી લો આ ૫ મોટી ભૂલો અને તેનો ઉકેલ
આજના આધુનિક અને અનિશ્ચિત સમયમાં જ્યારે પણ અચાનક કોઈ મોટી નાણાકીય જરૂરિયાત ઊભી થાય છે, ત્યારે મોટાભાગના લોકો પર્સનલ લોન (Personal Loan) નો આશ્રય લે છે. પર્સનલ લોન માટે કોઈ ગેરંટી કે સિક્યોરિટીની જરૂર ન હોવાથી તે લોકપ્રિય માધ્યમ છે. જો કે, ઘણી વખત એવું જોવા મળે છે કે વ્યક્તિની માસિક આવક સારી હોય અને સ્થિર નોકરી હોય, છતાં પણ બેંકો તેની લોન અરજીને નકારી કાઢે છે. ઘણા લોકો એવું માને છે કે લોન રિજેક્ટ થવાનું એકમાત્ર કારણ ઓછો ક્રેડિટ સ્કોર (CIBIL Score) જ હોય છે. પરંતુ વાસ્તવમાં બેંકો કોઈ પણ લોન મંજૂર કરતા પહેલાં અરજદારના અનેક નાણાકીય પાસાઓ અને તેની ચૂકવણીની ક્ષમતાનું બારીકાઈથી મૂલ્યાંકન કરે છે.
જો તમારી પર્સનલ લોન અરજી પણ તાજેતરમાં રિજેક્ટ થઈ હોય તો નિરાશ થવાની બિલકુલ જરૂર નથી. લોન કેમ નકારવામાં આવી તેનું સાચું કારણ જાણીને જો યોગ્ય સુધારા કરવામાં આવે, તો આગામી સમયમાં લોન મંજૂર થવાની શક્યતા અનેક ગણી વધી જાય છે. નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે, સામાન્ય રીતે લોકો દ્વારા થતી આ ૫ મોટી ભૂલો લોન રિજેક્શનનું મુખ્ય કારણ બને છે:
૧. ક્રેડિટ રિપોર્ટની ખામીઓ પર ધ્યાન ન આપવું
લોન રિજેક્ટ થયા પછી રોકાણકારે સૌપ્રથમ પોતાનો વિગતવાર ક્રેડિટ રિપોર્ટ ડાઉનલોડ કરીને તપાસવો જોઈએ. ઘણી વખત એવું બને છે કે તમે તમારી જૂની લોન સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દીધી હોય, તેમ છતાં બેંકિંગ સિસ્ટમની ભૂલને કારણે તે રિપોર્ટમાં સક્રિય (એક્ટિવ) દેખાતી હોય છે. અથવા ભૂતકાળમાં ચૂકવેલા ક્રેડિટ કાર્ડનું કોઈ જૂનું બિલ હજુ પણ બાકી દર્શાવાતું હોય છે. આવી તકનીકી ભૂલો તમારા ક્રેડિટ સ્કોરને ખોટી રીતે ઘટાડી દે છે. જો તમારા રિપોર્ટમાં આવી કોઈ ખામી જણાય, તો તાત્કાલિક સંબંધિત ક્રેડિટ બ્યુરોનો સંપર્ક કરીને તેને સુધરાવવી અનિવાર્ય છે.
૨. ઈએમઆઈ (EMI) અને બિલની ચુકવણીમાં વિલંબ
બેંકો માત્ર તમારો જૂનો ક્રેડિટ સ્કોર જ નથી જોતી, પરંતુ તમારી તાજેતરની ચુકવણીની આદતોનું પણ બારીકાઈથી અવલોકન કરે છે. જો તમે તમારા ચાલુ લોનના હપ્તા (EMI) અથવા ક્રેડિટ કાર્ડના માસિક બિલ સમયસર ચૂકવતા નથી અને તેમાં વારંવાર વિલંબ કરો છો, તો બેંકની નજરમાં તમારી નાણાકીય વિશ્વસનીયતા ઘટી જાય છે. નિયમિત અને સમયસર ચુકવણીની આદત ધીમે-ધીમે તમારા ક્રેડિટ સ્કોરને મજબૂત બનાવે છે અને બેંકનો તમારા પર ભરોસો વધારે છે.
૩. આવકની સરખામણીમાં વધુ પડતું દેવું હોવું
જો તમારી માસિક આવકનો એક બહુ મોટો હિસ્સો પહેલેથી જ લેવાયેલી વિવિધ લોન (જેમ કે હોમ લોન, કાર લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડ ડ્યુ) ના EMI ચૂકવવામાં જતો રહેતો હોય, તો બેંકો તમને નવી લોન આપતા અચકાશે. બેંકિંગ ભાષામાં આને ‘ડેટ-ટુ-ઇનકમ રેશિયો’ કહેવાય છે. જો આ રેશિયો ઘણો ઊંચો હોય, તો બેંકને લાગે છે કે નવી લોન આપવાથી તમારા પર નાણાકીય બોજ વધી જશે અને તમે ડિફોલ્ટ થઈ શકો છો. તેથી, નવી લોન માટે અરજી કરતાં પહેલાં શક્ય હોય એટલું જૂનું દેવું ચૂકવીને ઓછું કરવાનો પ્રયાસ કરો.
૪. ટૂંકા ગાળામાં અનેક બેંકોમાં લોન માટે અરજી કરવી
ઘણા લોકો એક ભૂલ વારંવાર કરે છે કે એક બેંકમાંથી લોન રિજેક્ટ થાય એટલે તરત જ બીજી, ત્રીજી કે ચોથી બેંકમાં ઓનલાઈન અરજી કરવા લાગે છે. ટૂંકા સમયગાળામાં ઘણી બધી બેંકોમાં લોન માટે પૂછપરછ કે અરજી કરવાથી ક્રેડિટ રિપોર્ટમાં ‘હાર્ડ ઇન્ક્વાયરી’ નોંધાય છે. આનાથી બેંકોને એવો સંકેત મળે છે કે તમે નાણાકીય કટોકટીમાં છો અને લોન માટે અત્યંત આતુર (Credit Hungry) છો, જે તમારી પ્રોફાઇલ પર નકારાત્મક અસર પાડે છે.
૫. દરેક બેંકના આંતરિક નિયમોની ભિન્નતા
રોકાણકારોએ એ સમજવું જરૂરી છે કે એકસરખો ક્રેડિટ સ્કોર ધરાવતા બે અલગ-અલગ વ્યક્તિઓ માટે પણ બેંકનો નિર્ણય અલગ હોઈ શકે છે. દરેક બેંકના પોતાના આંતરિક માપદંડો હોય છે. બેંકો માત્ર સિક્યોરિટી કે ક્રેડિટ સ્કોર જ નહીં, પરંતુ તમારી નોકરીની સ્થિરતા (તમે કંપનીમાં કેટલા સમયથી છો), માસિક ચોખ્ખી આવક, તમારો રહેણાંક વિસ્તાર અને કંપનીની પ્રોફાઇલ જેવા અનેક પરિબળોનું મૂલ્યાંકન કરે છે. તેથી જ એક બેંક દ્વારા નકારાયેલી અરજી બીજી બેંક તેના સરળ નિયમોના આધારે મંજૂર પણ કરી શકે છે. ભવિષ્યમાં લોન લેતા પહેલાં નાણાકીય શિસ્ત જાળવવી એ જ સૌથી મોટો રામબાણ ઈલાજ છે.
