હવે ગંભીર બીમારીઓનો થશે 10 લાખ સુધી મફત ઈલાજ, જાણો શું છે નવી યોજના
ભારત સરકારની ‘આયુષ્માન ભારત-પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના’ (AB-PMJAY) દેશના લાખો ગરીબ અને આર્થિક રીતે નબળા પરિવારો માટે મોટો આધાર બની છે. તાજેતરમાં, એક સંસદીય સમિતિએ આ યોજના હેઠળ મળતા સ્વાસ્થ્ય કવરેજને હાલના 5 લાખ રૂપિયાથી વધારીને 10 લાખ રૂપિયા કરવાની ભલામણ કરી છે. જો આ ભલામણ લાગુ કરવામાં આવે, તો ગંભીર બીમારીઓની સારવાર માટે લોકોને મોટી રાહત મળશે.
ચાલો જાણીએ કે હાલમાં આ યોજના શું છે, તેના વર્તમાન નિયમો શું છે અને તમે તેનો લાભ કેવી રીતે લઈ શકો છો.
આયુષ્માન ભારત યોજના શું છે?
આયુષ્માન ભારત યોજના વિશ્વની સૌથી મોટી સરકારી સ્વાસ્થ્ય વીમા યોજનાઓમાંની એક છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આર્થિક રીતે પછાત પરિવારોને માધ્યમિક અને તૃતીયક (Secondary and Tertiary) સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ માટે મફત સારવાર પૂરી પાડવાનો છે. આ યોજના હેઠળ સૂચિબદ્ધ હોસ્પિટલોમાં દાખલ થવા પર દર્દીઓને કેશલેસ સારવારની સુવિધા મળે છે.
5 થી 10 લાખ રૂપિયાનું કવર: શું બદલાશે?
હાલમાં, પ્રતિ પરિવાર દીઠ વાર્ષિક 5 લાખ રૂપિયા સુધીનું સ્વાસ્થ્ય કવર મળે છે. સંસદીય સમિતિનું માનવું છે કે વધતી જતી મોંઘવારી અને તબીબી ખર્ચને જોતા આ રકમને 10 લાખ રૂપિયા સુધી કરવામાં આવે. આનાથી તે પરિવારોને ઘણો ફાયદો થશે જેઓ કેન્સર, હૃદય રોગ અથવા અન્ય ગંભીર બીમારીઓની સારવાર માટે 5 લાખથી વધુ ખર્ચ થવા પર લાચાર અનુભવતા હતા. સરકાર આ બાબતે વિચારણા કરી રહી છે અને ટૂંક સમયમાં જ આ માટે કોઈ નક્કર પગલાં લેવામાં આવી શકે છે.
વર્તમાન નિયમો અને પાત્રતા
આયુષ્માન કાર્ડ દરેક વ્યક્તિને મળતું નથી. આ યોજના મુખ્યત્વે સામાજિક-આર્થિક જાતિ વસ્તી ગણતરી (SECC 2011) ના આધારે નક્કી કરાયેલા ગરીબ પરિવારો માટે છે.
-
પાત્રતા: ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોના ચિહ્નિત ગરીબ પરિવારો આના દાયરામાં આવે છે.
-
પરિવારના સભ્યોની સંખ્યા: આમાં પરિવારના સભ્યોની સંખ્યા પર કોઈ મર્યાદા નથી, એટલે કે વડીલોથી લઈને બાળકો સુધીના દરેકની સારવાર કવર થાય છે.
-
બીમારીઓનું કવરેજ: હોસ્પિટલમાં દાખલ થતા પહેલા (3 દિવસ) અને ડિસ્ચાર્જ થયા પછી (15 દિવસ) નો ખર્ચ પણ આમાં સામેલ છે. આમાં દવાઓથી લઈને સર્જરી સુધી બધું જ મફત છે.
આયુષ્માન કાર્ડ કેવી રીતે બનાવવું?
જો તમે પાત્ર છો, તો તમે ઘરે બેઠા અથવા નજીકના કેન્દ્ર દ્વારા તમારું કાર્ડ બનાવી શકો છો:
-
ઓનલાઈન રીત: સૌ પ્રથમ beneficiary.nha.gov.in પોર્ટલ પર જાઓ. તમારા મોબાઈલ નંબરથી લોગિન કરો અને તમારી પાત્રતા તપાસો.
-
દસ્તાવેજો: આ માટે તમારે [ID Redacted], રેશન કાર્ડ અથવા પરિવારનું ઓળખપત્ર અને મોબાઈલ નંબરની જરૂર પડશે.
-
નજીકનું કેન્દ્ર: તમે તમારા નજીકના ‘કોમન સર્વિસ સેન્ટર’ (CSC) અથવા કોઈપણ સરકારી હોસ્પિટલના આયુષ્માન કાઉન્ટર પર જઈને પણ તમારું નામ તપાસી શકો છો અને કાર્ડ માટે અરજી કરી શકો છો.
-
ઈ-કેવાયસી (e-KYC): અરજી દરમિયાન બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશન અથવા OTP આધારિત વેરિફિકેશન ફરજિયાત છે.
મફત સારવારનો લાભ કેવી રીતે લેવો?
આયુષ્માન કાર્ડ બની ગયા પછી તેનો લાભ લેવો ખૂબ જ સરળ છે:
-
સૂચિબદ્ધ હોસ્પિટલ: સૌ પ્રથમ તપાસો કે તમારી આસપાસ કઈ ખાનગી કે સરકારી હોસ્પિટલ આ યોજનાના પેનલમાં સામેલ છે. તેની યાદી તમે સત્તાવાર વેબસાઇટ અથવા ‘આયુષ્માન’ એપ પર જોઈ શકો છો.
-
હોસ્પિટલમાં પ્રક્રિયા: હોસ્પિટલના ‘આયુષ્માન મિત્ર’ ડેસ્ક પર જાઓ અને તમારું આયુષ્માન કાર્ડ બતાવો.
-
કેશલેસ સારવાર: હોસ્પિટલ પ્રશાસન તમારી પાત્રતાની ચકાસણી કરશે અને ત્યારબાદ તમને કોઈપણ રોકડ ચૂકવણી વગર સારવાર મળવાનું શરૂ થઈ જશે.
કેટલીક જરૂરી વાતો
-
કાર્ડનો ઉપયોગ: આ કાર્ડનો ઉપયોગ ભારતના કોઈપણ રાજ્યની પેનલબદ્ધ હોસ્પિટલમાં થઈ શકે છે.
-
ભ્રમથી બચો: આયુષ્માન કાર્ડના નામે કોઈ પણ પૈસા લેવામાં આવતા નથી. જો કોઈ તમારી પાસે કાર્ડ બનાવવા માટે પૈસા માંગે છે, તો તે ગેરકાયદેસર છે.
-
સહાય માટે: જો તમને સારવાર દરમિયાન કોઈ સમસ્યા આવે, તો તમે ટોલ-ફ્રી નંબર 14555 અથવા 1800-111-565 પર કોલ કરીને મદદ મેળવી શકો છો.
આયુષ્માન ભારત યોજના સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે ભારતના સૌથી મોટા સુધારાઓમાંથી એક છે. 5 લાખથી 10 લાખ રૂપિયા સુધી કવર વધવાની વાત તે પરિવારો માટે એક નવી આશાનું કિરણ છે જેઓ નાની બચત દ્વારા પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે. જો તમે પાત્ર છો, તો આજે જ તમારું આયુષ્માન કાર્ડ બનાવો જેથી મુશ્કેલ સમયમાં સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત ખર્ચને કારણે તમારી જમા-પૂંજી ખતમ ન થાય.
