ક્રિકેટનું અતિશય ભારણ અને BCCIનો ‘જુગાર’: શું ખેલાડીઓનું સ્વાસ્થ્ય ગૌણ બની ગયું છે?
ભારતીય ક્રિકેટમાં હાલમાં જે પ્રકારનું સમયપત્રક જોવા મળી રહ્યું છે, તે માત્ર થકવી નાખનારું નથી, પરંતુ જોખમી પણ છે. જ્યારે દેશમાં ગરમીનો પારો આસમાનને આંબી રહ્યો હોય, ત્યારે મેદાન પર કલાકો સુધી દોડવું એ સામાન્ય વાત નથી. BCCI દ્વારા જૂનના મહિનામાં અફઘાનિસ્તાન જેવી ટીમો સામે શ્રેણીનું આયોજન કરવું એ એક મોટો ‘જુગાર’ સાબિત થઈ રહ્યો છે. આ નિર્ણય માત્ર રમતની દ્રષ્ટિએ જ નહીં, પણ ખેલાડીઓના શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્યની દ્રષ્ટિએ પણ ઘણો ખર્ચાળ બની શકે છે.
ગરમી સામેનો જંગ: કેવળ રમત નથી, અસ્તિત્વની લડાઈ
લખનૌના એકાના સ્ટેડિયમમાં રમાયેલી બીજી વન-ડે દરમિયાન જે દ્રશ્યો જોવા મળ્યા, તે ચેતવણી સમાન છે. અફઘાનિસ્તાનના ખેલાડી દરવેશ રસૂલીનું ઈજાગ્રસ્ત થવું અને મેદાન છોડીને જવું એ સાબિત કરે છે કે આ વાતાવરણ માનવીય સહનશક્તિની બહાર છે. જ્યારે શરીર સતત પરસેવાના રૂપમાં પાણી ગુમાવે છે, ત્યારે સ્નાયુઓમાં ખેંચાણ (cramps) અને ડિહાઈડ્રેશનની સમસ્યા સામાન્ય બની જાય છે.
ભારતીય કેપ્ટન શુભમન ગિલે જ્યારે ૧૫૪ રનની શાનદાર ઈનિંગ રમી, ત્યારે પણ તે જ કાળઝાળ ગરમીનો શિકાર બન્યો હતો. એક સમયે એવું લાગ્યું કે તે બેટિંગ કરી શકશે નહીં. ભલે સારવાર બાદ તે પાછો આવ્યો, પરંતુ તેની બેટિંગની લય ખોરવાઈ ગઈ હતી. ઈશાન કિશન જેવો ખેલાડી પણ ઈજાનો ભોગ બન્યો. આ ઘટનાઓ માત્ર એક અકસ્માત નથી, પરંતુ તે અતિશય ગરમીમાં સતત રમવાના સીધા પરિણામો છે.
શેડ્યૂલનો બોજ: ફેબ્રુઆરીથી નોન-સ્ટોપ ક્રિકેટ
ભારતીય ક્રિકેટરો માટે ફેબ્રુઆરીથી અત્યાર સુધીનો સમયગાળો અતિશય વ્યસ્ત રહ્યો છે. T20 વર્લ્ડ કપનો માનસિક અને શારીરિક થાક હજુ ઉતર્યો ન હતો, ત્યાં IPL જેવી તીવ્ર સ્પર્ધા શરૂ થઈ ગઈ. બે મહિના લાંબી IPL પછી તરત જ ટેસ્ટ મેચ અને હવે ODI શ્રેણી આ બધું કોઈ પણ એથ્લેટના શરીરને તોડી પાડવા માટે પૂરતું છે.
સવાલ એ છે કે, શું આપણે ખેલાડીઓને મશીન સમજીએ છીએ? એક ખેલાડી પણ માણસ છે, જેને આરામની જરૂર છે. જો કોઈ મુખ્ય ખેલાડી આ અતિશય ગરમીમાં રમીને ગંભીર ઈજા પામે અને આગામી ઇંગ્લેન્ડ સામેની શ્રેણી કે અન્ય મહત્વની ટૂર્નામેન્ટ ગુમાવે, તો તેની જવાબદારી કોની રહેશે?
ભૌગોલિક આયોજનની નિષ્ફળતા
ભારત એક વિશાળ દેશ છે જ્યાં હવામાનમાં વિવિધતા છે. જ્યારે ઉત્તર ભારતમાં અથવા મેદાની વિસ્તારોમાં ગરમી અસહ્ય હોય, ત્યારે ધર્મશાલા કે બેંગલોર જેવા ઠંડા સ્થળોએ મેચોનું આયોજન થઈ શક્યું હોત. BCCI પાસે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના સ્ટેડિયમો હોવા છતાં, સમયપત્રકનું આયોજન આબોહવાને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવતું નથી. જૂન મહિનામાં ભારતના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં ક્રિકેટ રમવું એ ખેલાડીઓના સ્વાસ્થ્ય સાથે ચેડાં કરવા જેવું છે.
શું ચાહકો પણ થાકી રહ્યા છે?
ક્રિકેટ માત્ર ખેલાડીઓ માટે જ નહીં, પણ ચાહકો માટે પણ એક ભાવનાત્મક જોડાણ છે. સતત અને અતિશય ક્રિકેટ જોવાને કારણે ચાહકોમાં પણ ક્યાંક ને ક્યાંક અણગમો પેદા થઈ શકે છે. જ્યારે આખું વર્ષ ક્રિકેટ રમાતું હોય, ત્યારે કોઈ ખાસ શ્રેણીનું મહત્વ ઘટી જાય છે. વધુ પડતું ક્રિકેટ રમતની ગુણવત્તાને પણ નુકસાન પહોંચાડે છે, કારણ કે થાકેલા ખેલાડીઓ પોતાની શ્રેષ્ઠ ક્ષમતા મુજબ પ્રદર્શન કરી શકતા નથી.
