પંખો લગાવતી વખતે આ 3 બાબતોનું રાખશો ધ્યાન, તો AC વગર પણ રૂમ રહેશે એકદમ ઠંડો
ઉનાળાની સીઝન શરૂ થઈ ગઈ છે અને ઘરના દરેક ખૂણામાં પંખાનું મહત્વ વધી ગયું છે. ઘણીવાર આપણે જોઈએ છીએ કે પંખો ફૂલ સ્પીડમાં ચાલતો હોય છે, છતાં રૂમમાં બફારો રહે છે અથવા હવા નીચે સુધી પહોંચતી નથી. આપણે પંખાની ગુણવત્તા કે બ્રાન્ડને દોષ આપીએ છીએ, પરંતુ અસલી કારણ તેના ‘ઇન્સ્ટોલેશન’ (Installation)માં છુપાયેલું હોય છે.
જો પંખો યોગ્ય જગ્યાએ અને યોગ્ય ઊંચાઈ પર ન લગાવ્યો હોય, તો તે માત્ર વીજળીનો વપરાશ કરે છે, આરામ આપતો નથી. ચાલો જાણીએ કેટલીક એવી સ્માર્ટ ટેક ટિપ્સ, જેની મદદથી તમે તમારા સામાન્ય સીલિંગ ફેનથી પણ કુલર જેવી શાનદાર હવા મેળવી શકો છો.
1. પંખાની સાચી ઊંચાઈ: ન બહુ ઉપર, ન બહુ નીચે
પંખામાંથી સારી હવા મેળવવાનો પહેલો નિયમ તેની ઊંચાઈ છે. વિજ્ઞાન મુજબ હવાના સારા સર્ક્યુલેશન માટે પંખાનું એક આદર્શ અંતર હોવું જોઈએ:
-
ભોંયતળિયાથી ઊંચાઈ: સુરક્ષા અને હવાના દબાણ માટે પંખાને જમીનથી ઓછામાં ઓછી 7 થી 9 ફૂટની ઊંચાઈ પર રાખવો જોઈએ. જો પંખો 7 ફૂટથી નીચે હોય તો તે જોખમી બની શકે છે. જો તે 10 ફૂટથી વધુ ઊંચો હોય, તો હવા તમારા સુધી પહોંચતા પહેલા જ વેરાઈ જશે.
-
છતથી અંતર: આ સૌથી મહત્વનો પોઈન્ટ છે જેને લોકો ઘણીવાર અવગણતા હોય છે. પંખાના પાંખિયા અને છત વચ્ચે ઓછામાં ઓછું 10 થી 12 ઇંચનું અંતર હોવું જોઈએ. પંખો છતને અડીને ન હોવો જોઈએ, કારણ કે તેને પાછળથી હવા ખેંચવા માટે જગ્યા જોઈએ છે. જો આ જગ્યા નહીં હોય, તો એરફ્લો બ્લોક થઈ જશે અને પંખો હવા ફેંકી શકશે નહીં.
2. દીવાલથી કેટલી દૂરી છે જરૂરી?
પંખાને રૂમની બરાબર વચ્ચે લગાવવો સૌથી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. પરંતુ જો તમે તેને કિનારે લગાવો છો, તો ધ્યાન રાખો કે પંખાના પાંખિયા અને દીવાલ વચ્ચે ઓછામાં ઓછું 2 ફૂટ (24 ઇંચ) નું અંતર જરૂર હોય. જો પંખો દીવાલની ખૂબ નજીક હશે, તો તે દીવાલ સાથે અથડાઈને હવાને પાછી ઉપરની તરફ ફેંકશે (Air Turbulence), જેનાથી રૂમનું વેન્ટિલેશન બગડે છે.
3. રૂમના કદ (Size) મુજબ પસંદ કરો પંખો (Blade Sweep)
3. રૂમના કદ (Size) મુજબ પસંદ કરો પંખો (Blade Sweep)બજારમાં અલગ-અલગ ઈંચના પંખા મળે છે. જો તમે મોટા રૂમમાં નાનો પંખો લગાવશો, તો તે દરેક ખૂણા સુધી હવા પહોંચાડી શકશે નહીં. નીચેના ટેબલ પરથી સમજો તમારા રૂમ માટે સાચી પસંદગી:
| રૂમનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ ફૂટ) | પંખાની સાઈઝ (ઈંચ/Blade Sweep) |
| 75 sq. ft. સુધી (નાનો રૂમ/રસોડું) | 29 – 36 ઈંચ |
| 76 – 144 sq. ft. (મધ્યમ બેડરૂમ) | 36 – 42 ઈંચ |
| 144 – 225 sq. ft. (મોટો બેડરૂમ/હોલ) | 44 – 48 ઈંચ |
| 225 – 400 sq. ft. (ખૂબ મોટો હોલ) | 50 – 54 ઈંચ |
4. ઊંચી છત માટે ‘ડાઉનરોડ’નો જાદુ
જૂના ઘરો અથવા ઊંચા હોલમાં છત ઘણીવાર 11-12 ફૂટ ઊંચી હોય છે. આવા કિસ્સાઓમાં પંખાને સીધો છત સાથે લટકાવવો એ ભૂલભરેલું છે. આ માટે ‘ડાઉનરોડ’ (Downrod) એટલે કે લોખંડના તે પાઈપનો ઉપયોગ કરો જે પંખાને નીચે લાવે છે. પ્રયાસ કરો કે ડાઉનરોડની લંબાઈ એટલી હોય કે પંખો જમીનથી 8 કે 9 ફૂટની ઊંચાઈ પર આવી જાય. આનાથી હવા સીધી નીચેની તરફ આવશે.
5. પાંખિયાની સફાઈ અને નમન
ટેકનિકલ રીતે, પંખાના પાંખિયા પર જામેલી ધૂળ તેના એરફ્લોને 20-30% સુધી ઘટાડી દે છે. ધૂળને કારણે પાંખિયા ભારે થઈ જાય છે અને તેમનો એરોડાયનેમિક આકાર બગડી જાય છે. તેથી દર 15 દિવસે પંખાને સાફ કરો. સાથે જ, જો પંખાનું કોઈ પાંખિયું સહેજ વળેલું હોય, તો તેને ઠીક કરાવો, નહીંતર પંખો હલશે (Wobbling) અને હવા ઓછી આપશે.
શ્રેષ્ઠ હવા માટે પ્રો-ટિપ
ઉનાળામાં કુલર જેવી હવા મેળવવા માટે પંખાની સાથે રૂમમાં ક્રોસ-વેન્ટિલેશનનું ધ્યાન રાખો. જો સાંજના સમયે તમે એક બારી ખુલ્લી રાખો છો, તો પંખો રૂમની ગરમ હવાને બહાર ફેંકવામાં અને ઠંડી હવાને ફેલાવવામાં વધુ સારી રીતે મદદ કરશે.
પંખાને માત્ર એક ગેજેટ ન ગણો, તેને યોગ્ય રીતે ઇન્સ્ટોલ કરો અને પછી જુઓ કે કેવી રીતે તમારો સામાન્ય પંખો પણ આ કાળઝાળ ગરમીમાં તમને રાહત આપે છે.
