જાઓની નકલ કરવાનું બંધ કરો અને પોતાની રાહ જાતે બનાવો, જાણો ગીતાનો મહાન સંદેશ
અક્ષર આપણા મનમાં આ ડર રહેતો હોય છે કે ‘લોકો શું કહેશે?’. આ ચાર નાના શબ્દો ઘણીવાર માણસને પોતાની ઈચ્છા અને સપનાંઓ અનુસાર ખુલ્લીને જિંદગી જીવવાથી રોકી દે છે. એમ કહી શકાય કે લોકોની વિચારસરણીનો આ ડર આપણી માનસિક આઝાદીને છીનવી લે છે અને આપણને જીવનમાં આગળ વધતા અટકાવે છે.
ભલે કારકિર્દીની નવી શરૂઆત કરવાની હોય, પોતાનું મનપસંદ પ્રોફેશન પસંદ કરવાનું હોય કે જીવન સાથે જોડાયેલા કોઈ મોટા અંગત નિર્ણયો લેવાના હોય, આપણે અક્ષર આપણા મનનો અવાજ સાંભળવાની જગ્યાએ એ વાતની પરવા વધુ કરીએ છીએ કે સમાજ કે ચાર લોકો શું કહેશે. બીજાઓની આ અણગમતી પરવા આપણને અંદરથી નબળી બનાવી દે છે. જો તમારા મનમાં પણ તમારા સપનાંઓ કરતાં બીજાઓની ફિકર વધુ રહેતી હોય, તો શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતાનો એક અત્યંત પ્રેરણાદાયક શ્લોક તમને પોતાની રાહ જાતે બનાવવા અને પોતાના પર અટૂટ ભરોસો રાખતા શીખવી શકે છે. આવો જાણીએ શું છે તે શ્લોક અને તેનો ઊંડો અર્થ.
ગીતાનો તે વિશેષ શ્લોક જે ડરમાંથી મુક્તિ અપાવે છે
જ્યારે પણ તમારા મનમાં લોકોની ટીકાનો ભય સતાવે, ત્યારે શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતાના ત્રીજા અધ્યાયના આ શ્લોકનું સ્મરણ અવશ્ય કરવું જોઈએ:
શ્રેયાન્ સ્વધર્મો વિગુણઃ પરધર્માત્સ્વનુષ્ઠિતાત્;
સ્વધર્મે નિધનં શ્રેયઃ પરધર્મો ભયાવહઃ.
શ્લોકનો અર્થ: ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનને સમજાવે છે કે અન્ય વ્યક્તિના કર્તવ્યનું પાલન કરવા કરતાં—ભલે તે કાર્ય અત્યંત ઉત્તમ રીતે કરવામાં આવે—પોતાના સ્વાભાવિક કર્તવ્ય અને માર્ગને અનુસરવું વધુ શ્રેષ્ઠ છે. તમારા કાર્ય કે માર્ગમાં ભલે ગમે તેટલી ખામીઓ હોય, છતાં પોતાના સ્વભાવ અને કર્તવ્યને અનુરૂપ અડગ રહેવું એ જ શ્રેષ્ઠ છે. તેનાથી વિપરીત, અન્યનું અનુકરણ કરવું અને તેમના માર્ગને અપનાવવો ભય અને માનસિક અશાંતિ તરફ દોરી શકે છે.
બીજાઓની નકલ કરવાનું ટાળો
આજના સમયમાં આ શ્લોકની શીખને માત્ર ધાર્મિક દ્રષ્ટિએ નહીં, પરંતુ વ્યક્તિના જીવન અને પરિસ્થિતિઓ સાથે જોડીને જોવામાં આવે છે. દરેક માનવીની રુચિ, ક્ષમતા અને જીવનની યાત્રા એકદમ અલગ હોય છે. તેથી કોઈ બીજાની સફળતા કે ચમક-દમક જોઈને એવું માની લેવું કે એ જ રસ્તો આપણા માટે પણ સાચો છે, તે બિલકુલ જરૂરી નથી. ઘણીવાર આપણે સમાજના ડરમાં કે બીજાઓની દેખાદેખીમાં આપણા સપનાંઓનું બલિદાન આપી દઈએ છીએ. ગીતાની આ શીખ આપણને શીખવે છે કે બીજાઓની નકલ કરવાને બદલે પોતાની ક્ષમતાઓ અને પોતાની જવાબદારીને સમજીને પોતાની દિશા જાતે જ નક્કી કરવી જોઈએ.
પોતાના પર ભરોસો રાખવો છે સૌથી જરૂરી
‘લોકો શું કહેશે’ના ડરમાંથી બહાર નીકળવાનો આ ક્યારેય એ મતલબ નથી કે તમે તમારા શુભચિંતકોની સારી સલાહને નજરઅંદાજ કરી દો, પરંતુ તેનો અર્થ એ ચોક્કસ છે કે તમારે તમારા વિચારો, તમારા અંતરઆત્મા અને તમારી પ્રાથમિકતાઓને સૌથી ઉપર રાખવી પડશે.
જ્યારે પણ તમારા મનમાં સમાજની વાતોનો ભય ઉત્પન્ન થાય, ત્યારે આ વાત યાદ રાખવી કે તમારી જિંદગી તમારી પોતાની છે અને તેની જવાબદારી પણ માત્ર તમારી જ છે. ગીતાનો આ શ્લોક તમને ભીડથી અલગ હટીને પોતાની એક મૌલિક ઓળખ બનાવવાનો અને પોતાના પર ભરોસો રાખવાની સૌથી મોટી તાકાત આપે છે.
