દેશભરમાં સ્લીપર બસોને લઈને મોટો નિર્ણય, માનવાધિકાર આયોગે તમામ રાજ્યોને આપ્યા નિર્દેશ

સ્લીપર બસો પર પ્રતિબંધ લાગશે? માનવાધિકાર આયોગે તમામ રાજ્યોને આપ્યો મોટો નિર્દેશ, હવે રસ્તા પર નહીં જોવા મળે આ બસો

સ્લીપર બસો હવે રસ્તાઓ પર દોડતી નહીં દેખાય અથવા બહુ ઓછી જોવા મળશે, કારણ કે માનવાધિકાર આયોગે તે બસોને રસ્તાઓ પરથી હટાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે, જે સુરક્ષાના ધોરણોનું ઉલ્લંઘન કરે છે. સ્લીપર બસોના અકસ્માતોનો ભોગ બનવા અને અકસ્માતમાં લોકોના મૃત્યુના મામલાઓને ધ્યાનમાં લઈને આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

સ્લીપર બસો માટે નિર્દેશો

રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર આયોગ (NHRC) ના અધ્યક્ષ પ્રિયંક કાનૂન્ગોએ સ્લીપર બસો અંગે નિર્દેશો જારી કર્યા છે. તેમણે તમામ રાજ્યોના મુખ્ય સચિવોને નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ સુરક્ષાના ધોરણોનું ઉલ્લંઘન કરતી તમામ સ્લીપર કોચ બસોને રસ્તાઓ પરથી હટાવી દે. આયોગે આ નિર્ણય સ્લીપર બસોના અકસ્માતો અને અકસ્માતોમાં લોકોના મૃત્યુના મામલાઓને ધ્યાનમાં રાખીને લીધો છે.

જીવનના અધિકારનું ઉલ્લંઘન છે અકસ્માતો

ભારતમાં સ્લીપર બસો ખાસ કરીને રાત્રે લાંબી મુસાફરી કરવા માટે બુક કરવામાં આવે છે, પરંતુ ઓવરલોડિંગ, ખરાબ જાળવણી, વધુ ઝડપ અને સુરક્ષાના ધોરણોની અવગણનાને કારણે સ્લીપર બસો અવારનવાર અકસ્માતોનો ભોગ બને છે.

ખાન સર વિવાદ: જેડીયુ પ્રવક્તા નીરજ કુમારનો મોટો આરોપ – ‘ગરીબ બાળકોને ઉશ્કેરીને વિરોધમાં મોકલે છે’

‘હું ભાજપનો માણસ છું કે તમિલ?’: અન્નામલાઈએ જણાવી દિલની વાત, નવી પાર્ટીની કરી જાહેરાત

સ્લીપર બસોમાં બેદરકારી અને અવગણનાને કારણે થતા અકસ્માતોમાં લોકોનું મૃત્યુ થવું એ ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ-21 (જીવનનો અધિકાર)નું ઉલ્લંઘન છે. આ વર્ષે થયેલા ઘણા સ્લીપર બસ અકસ્માતોને ધ્યાનમાં લઈને રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર આયોગ (NHRC) દ્વારા આ નિર્દેશો જારી કરવામાં આવ્યા છે.

આયોગ અને મંત્રાલય સતત નિર્દેશો જારી કરતા રહ્યા છે

આયોગે વર્ષ 2024-25માં માર્ગ સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા ઘણા નિર્દેશો જારી કર્યા છે, જેમાં આ બાબતોનો સમાવેશ થાય છે:

• સ્લીપર બસોમાં સીટ બેલ્ટ અને CCTVની અનિવાર્યતા.

• ડ્રાઇવરોની તાલીમ.

• ઓવરલોડિંગ પર સખત મોનિટરિંગ.

વર્ષ 2025માં સ્લીપર બસ અકસ્માતોમાં 200થી વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે, અને તેનું કારણ સુરક્ષા ધોરણોનું ઉલ્લંઘન હોવાનું જણાયું છે. કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન મંત્રાલયે પણ વર્ષ 2024માં AIS-118 માપદંડ લાગુ કર્યા હતા, પરંતુ તેનું પાલન કરવામાં આવી રહ્યું નથી.

The National Human Rights Commission of India (NHRC) bench, headed by memeber Priyank Kanoongo, issued directions to all Chief Secretaries of states to remove all sleeper coach buses that violate safety norms. pic.twitter.com/MGCHSCeyVh

— ANI (@ANI) November 29, 2025

તાજેતરના અકસ્માતો અને કાર્યવાહી

• 5 નવેમ્બર 2025 (તેલંગાણા): હૈદરાબાદ જિલ્લાના ચેવેલ્લામાં થયેલા સ્લીપર બસ અકસ્માતમાં 19 લોકોનાં મોત થયાં હતાં. રાજ્ય માનવાધિકાર આયોગે આ અકસ્માતનું કારણ વહીવટી નિષ્ફળતા ગણ્યું અને 6 વિભાગો પાસેથી રિપોર્ટ માંગ્યો.

• 28 ઓક્ટોબર 2025 (રાજસ્થાન): જયપુર જિલ્લાના મનોહરપુરમાં સ્લીપર બસમાં આગ લાગવાથી 8 લોકોનાં મોત થયાં હતાં. રાજ્ય માનવાધિકાર આયોગે સુરક્ષાના ધોરણોની અવગણનાને અકસ્માતનું કારણ ગણ્યું.

  • આયોગે જૂની થઈ ગયેલી (કન્ડમ) સ્લીપર બસો સામે તાત્કાલિક જપ્તી અથવા ચલણની કાર્યવાહી કરવાનો આદેશ આપ્યો.

  • તેમજ મુસાફર વાહનોમાં CNG કિટ, ફાયર સેફ્ટી અને રૂટ માટેની પરવાનગીની તપાસ કરવાનો આદેશ આપ્યો.