બોટાદ બાદ અન્ય જિલ્લાઓમાં પણ ચોંકાવનારા આંકડા સામે આવ્યા
બોટાદ જિલ્લામાં સગીર વયની દીકરીઓ ગર્ભવતી થવાના આંકડાઓ સામે આવતા સમગ્ર સમાજમાં ચિંતા ફેલાઈ છે. જિલ્લા આરોગ્ય વિભાગે રજૂ કરેલા સત્તાવાર આંકડા મુજબ છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં કુલ 427 સગીર દીકરીઓ ગર્ભવતી બની હોવાનું નોંધાયું છે. આ આંકડા માત્ર આંકડાકીય માહિતી નથી પરંતુ સામાજિક સંવેદનશીલતાનો ગંભીર સંકેત આપે છે. આ પરિસ્થિતિએ તંત્રની કામગીરી અને જાગૃતિ કાર્યક્રમોની અસરકારકતા પર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.
સ્થાનિક તંત્રની ભૂમિકા પર ઊભા થતા પ્રશ્નો
આવા ચોંકાવનારા આંકડા સામે આવ્યા બાદ સ્થાનિક વહીવટી તંત્રની કામગીરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી છે. સગીર દીકરીઓના આરોગ્ય, સુરક્ષા અને અધિકારોની રક્ષા માટે જે વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ તે પૂરતી છે કે નહીં તે અંગે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. જો આ ગર્ભાવસ્થાઓ બાળ લગ્નના પરિણામે થઈ હોય તો તે ગંભીર ગુનો બને છે. કાયદા મુજબ આવા કેસોમાં જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહી થવી જરૂરી છે.
રાજ્ય સ્તરે આંકડાની ઝીણવટભરી તપાસ
મહિલા અને બાળ વિકાસ ક્ષેત્રે જવાબદારી સંભાળતા અધ્યક્ષ ધર્મિષ્ઠા ગજજરે જણાવ્યું છે કે રાજ્યભરમાં આરોગ્ય સંબંધિત માહિતી એકત્ર કરવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. બોટાદ પહેલાં મહેસાણા જિલ્લામાં પણ સમાન પ્રકારના ચોંકાવનારા આંકડા સામે આવ્યા હતા. ત્યારબાદ અન્ય પાંચ જિલ્લાઓમાંથી પણ આવા સંકેતો મળ્યા છે. હાલ આંકડાની સાચાશ અને પરિસ્થિતિની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
આરોગ્ય વિભાગ અને આયોગની સંયુક્ત કાર્યવાહી
આ મુદ્દે આરોગ્ય વિભાગને સગીર દીકરીઓના આરોગ્ય અને દેખરેખ માટે ખાસ સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. રાજ્ય મહિલા બાળ આયોગ દ્વારા પણ ગર્ભવતી સગીર દીકરીઓ પર સતત નજર રાખવા આદેશ કરવામાં આવ્યા છે. જ્યાં બાળ લગ્નની શક્યતા જણાય ત્યાં ખાસ તકેદારી રાખવા તંત્રને સૂચવાયું છે. આ સાથે સંબંધિત તમામ માહિતીની પુષ્ટિ માટે ફીલ્ડ લેવલ પર તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે.
ગામ સ્તરે જાગૃતિ અને જવાબદારી
મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગે આ પ્રકારની ઘટનાઓ ફરી ન બને તે માટે ગામડાં સ્તરે જાગૃતિ વધારવા આદેશ આપ્યા છે. ગામના આગેવાનો, સરપંચો અને તલાટીઓને બાળ લગ્ન અંગે સચેત રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે. હવે દરેક શંકાસ્પદ કેસની ચકાસણી કરીને તપાસ કરવામાં આવશે. જો બાળ લગ્ન સાબિત થાય તો કાયદાની જોગવાઈ મુજબ સજા કરવામાં આવશે.
યોજનાઓ છતાં યથાવત ચિંતા
રાજ્ય સરકાર દર વર્ષે મોટી રકમ ખર્ચીને દીકરીઓના કલ્યાણ અને બાળ લગ્ન પ્રતિબંધ માટે વિવિધ યોજનાઓ અમલમાં મૂકે છે. તેમ છતાં બોટાદ સહિત કેટલાક જિલ્લાઓમાં આવા આંકડા સામે આવવું ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે. હવે આ આંકડાઓ સામે આવ્યા બાદ તંત્ર કેટલું અસરકારક પગલું ભરે છે તે મહત્વપૂર્ણ બન્યું છે. સમાજ અને સરકાર બંને માટે આ ઘટના ચેતવણીરૂપ સાબિત થઈ છે.
