AC માર્કેટ પર મોસમનો માર: કમોસમી વરસાદ અને મોંઘવારીએ વધારી કંપનીઓની ચિંતા
ગુજરાત સહિત દેશભરમાં અત્યારે હોળી-ધૂળેટી પછી ગરમીનો પારો વધવો જોઈએ, પરંતુ વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સને કારણે થઈ રહેલા કમોસમી વરસાદે એસી (Air Conditioner) બનાવતી કંપનીઓની ચિંતા વધારી દીધી છે. સામાન્ય રીતે માર્ચ મહિનાથી જ એસી અને ફ્રીજનું વેચાણ પૂરજોશમાં શરૂ થઈ જતું હોય છે, પરંતુ આ વખતે ઠંડા પવનો અને માવઠાને કારણે માંગમાં ધાર્યો ઉછાળો જોવા મળ્યો નથી. કંપનીઓને આશા હતી કે માર્ચમાં રેકોર્ડ બ્રેક વેચાણ થશે, પરંતુ હવે તમામ આશાઓ એપ્રિલ મહિના પર ટકેલી છે. જો ગરમીનો પારો વધશે તો જ માર્કેટમાં સુધારો જોવા મળશે, નહીંતર આ સીઝન કંપનીઓ માટે નબળી સાબિત થઈ શકે છે.
મોંઘવારીનો ડબલ ફટકો: કાચા માલ અને ટ્રાન્સપોર્ટ ખર્ચમાં વધારો
કંપનીઓ માટે માત્ર મોસમ જ નહીં, પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચાલી રહેલી ભૌગોલિક અસ્થિરતા પણ મોટી મુસીબત બની છે. પશ્ચિમ એશિયા (West Asia) માં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઈલ અને તેનાથી બનતા કાચા માલ, ખાસ કરીને પ્લાસ્ટિકની કિંમતોમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. એસી, વોશિંગ મશીન અને ફ્રીજ જેવા ઉપકરણોમાં પ્લાસ્ટિકનો મોટા પાયે ઉપયોગ થાય છે. ઉદ્યોગના નિષ્ણાતોના મતે, પ્લાસ્ટિક મોંઘું થવાને કારણે હોમ એપ્લાયન્સીસની કિંમતોમાં 10-12% સુધીનો વધારો તો પહેલેથી જ તોળાઈ રહ્યો છે.
આ ઉપરાંત, નવા એનર્જી લેબલિંગ નિયમોને કારણે ઉત્પાદન ખર્ચમાં પણ વધારો થયો છે. કંપનીઓ અત્યાર સુધી આ વધારાનો બોજ ગ્રાહકો પર નાખવાનું ટાળી રહી હતી, પરંતુ હવે સ્થિતિ નિયંત્રણ બહાર જઈ રહી છે. અનુમાન છે કે 1 એપ્રિલ 2026 થી એસીની કિંમતોમાં 5 થી 10% સુધીનો ધરખમ વધારો થઈ શકે છે. એટલે કે, જો તમે એસી ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા હોવ, તો માર્ચના અંત પહેલા ખરીદી લેવી એ આર્થિક રીતે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.
LPG ની અછત અને ઉત્પાદનમાં કાપની ભીતિ
એસી ઉદ્યોગ માટે અત્યારે સૌથી મોટી સમસ્યા LPG (લિક્વિફાઈડ પેટ્રોલિયમ ગેસ) ની મર્યાદિત સપ્લાય છે. સરકાર દ્વારા ઘરેલું ગેસના વપરાશને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવતા ઇન્ડસ્ટ્રીયલ સેક્ટરમાં એલપીજીનો પુરવઠો ઘટાડી દેવામાં આવ્યો છે. એસી ઉત્પાદન પ્રક્રિયામાં પેઇન્ટિંગ અને ડ્રાયિંગ જેવી મહત્વની પ્રોસેસ માટે એલપીજી અનિવાર્ય છે. જો સપ્લાયમાં આ જ રીતે ઘટાડો ચાલુ રહ્યો, તો કંપનીઓએ તેમના ઉત્પાદનમાં 20 થી 30% સુધીનો કાપ મૂકવો પડી શકે છે.
ઉત્પાદન ઘટવાથી બજારમાં એસીની અછત સર્જાઈ શકે છે અને ‘ડિમાન્ડ-સપ્લાય’ ના ગેપને કારણે કિંમતો વધુ વધી શકે છે. કેટલીક મોટી કંપનીઓએ તો અત્યારથી જ તેમના પ્રોડક્શન શેડ્યૂલમાં ફેરફાર કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. આ પરિસ્થિતિ માત્ર એસી જ નહીં, પણ વોશિંગ મશીન અને અન્ય મોટા ઘરેલું ઉપકરણોના ઉત્પાદન પર પણ માઠી અસર પહોંચાડી શકે છે.
ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર કેવી અસર પડશે?
જ્યારે પણ કાચા માલ કે ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો થાય છે, ત્યારે કંપનીઓ આખરે તેનો બોજ ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર જ નાખતી હોય છે. મોંઘા એસીને કારણે મધ્યમ વર્ગના ગ્રાહકો હવે મૂંઝવણમાં મુકાયા છે. બજારમાં એવી પણ શક્યતા જોવા મળી રહી છે કે ગ્રાહકો હવે પ્રીમિયમ કે હાઈ-કેપેસિટી એસી ખરીદવાને બદલે ઓછી ક્ષમતાવાળા અથવા સસ્તા વિકલ્પો તરફ વળશે.
ભારતનું એસી માર્કેટ અંદાજે 1.35 કરોડ યુનિટનું છે, જ્યાં ઘણી દેશી અને વિદેશી કંપનીઓ વચ્ચે ભારે સ્પર્ધા ચાલી રહી છે. દરેક કંપની પોતાનો માર્કેટ શેર જાળવી રાખવા માંગે છે, પરંતુ વધતી જતી ટ્રાન્સપોર્ટ કોસ્ટ અને કાચા માલના ભાવ તેમને ભાવ વધારવા માટે મજબૂર કરી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે જો માર્ચના અંત સુધીમાં ગરમીનું મોજું નહીં આવે, તો આ વર્ષનું વેચાણ વર્ષ 2024 ના રેકોર્ડ સ્તર સુધી પહોંચી શકશે નહીં. ગ્રાહકો માટે અત્યારે ‘વહેલા તે પહેલા’ ના ધોરણે ખરીદી કરવી જ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ દેખાઈ રહ્યો છે.
