ચેતવણી! ફેફસાં પછી હવે આંખો પર પણ પ્રદૂષણનો પ્રહાર, દિલ્હી-નોઇડાના રહેવાસીઓ તરત સાવચેત થઈ જાઓ
દિલ્હી-એનસીઆરમાં શિયાળો શરૂ થતાં જ હવાની ગુણવત્તા (AQI) ફરી એકવાર ખતરનાક સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. ઘણા વિસ્તારોમાં AQI 300થી ઉપર નોંધાઈ રહ્યો છે અને કેટલીક જગ્યાએ તો 400–500 સુધી પહોંચી ગયો છે, જે ‘સિવિયર’ કેટેગરીમાં આવે છે. અત્યાર સુધી પ્રદૂષણની ચર્ચા મુખ્યત્વે ફેફસાં અને હૃદયને લઈને થતી હતી, પરંતુ હવે નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે આ ઝેરી હવા સૌથી પહેલાં આંખોને અસર કરે છે.
વધતો AQI આંખો માટે કેમ ખતરનાક છે?
ડૉ. રાહુલ ભાટિયા, કન્સલ્ટન્ટ ઑફ્થેલ્મોલોજિસ્ટ (Dr. Agarwals Eye Hospital) જણાવે છે કે AQI વધવાનો અર્થ હવામાં ધૂળ, ધુમાડો, કાર્બન કણો અને રાસાયણિક વાયુઓની માત્રા વધી જવી. આ સૂક્ષ્મ કણો સીધા આંખોની સપાટી પર જમા થાય છે, જેના કારણે
- આંખોમાં બળતરા
- ખંજવાળ
- લાલાશ
- પાણી આવવું
જવી સમસ્યાઓ થવા લાગે છે. ઘણી વખત એવું લાગે છે કે જાણે આંખોમાં રેતી પડી ગઈ હોય. જો આ સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી અવગણવામાં આવે, તો ડ્રાય આઈઝ, એલર્જિક કંજંકટિવાઇટિસ અને ગંભીર કિસ્સાઓમાં કોર્નિયાને નુકસાન પણ પહોંચી શકે છે.
પ્રદૂષણ આંખોને કેવી રીતે નુકસાન કરે છે
આંખોની ઉપર એક પાતળી ભેજવાળી પડત (ટિયર ફિલ્મ) હોય છે, જે આંખોને ભેજ અને સુરક્ષા આપે છે. પ્રદૂષિત હવામાં આ પડત ઝડપથી સૂકી જાય છે, જેના કારણે આંખોમાં સૂકાશ આવે છે અને ચેપ લાગવાનો જોખમ વધી જાય છે.
બાળકો, વૃદ્ધો અને પહેલેથી આંખની બીમારીઓ ધરાવતા લોકો માટે આ સમસ્યા વધુ ગંભીર બની શકે છે.
પ્રદૂષણ દરમિયાન આંખોની કેવી રીતે સંભાળ રાખવી?
બહાર જતા આંખો ઢાંકો
ઘરની બહાર નીકળતી વખતે ગોગલ્સ અથવા ચશ્માં પહેરો. આ ધૂળ અને ધુમાડાના કણોથી આંખોને બચાવે છે.
આંખો ન ઘસો
આંખોમાં ખંજવાળ કે બળતરા થાય તો તેને ઘસવાની ભૂલ ન કરો. સાફ પાણીથી આંખો ધોઈ લો અથવા હળવેથી પલકાવો. ઘસવાથી ચેપ વધવાની શક્યતા રહે છે.
લ્યુબ્રિકેટિંગ આઈ ડ્રોપ્સ વાપરો
ડૉક્ટરની સલાહ પ્રમાણે લ્યુબ્રિકેટિંગ આઈ ડ્રોપ્સ વાપરવાથી આંખોમાં ભેજ જળવાઈ રહે છે અને બળતરા ઘટે છે.
ઘરે હવા શુદ્ધ રાખો
શક્ય હોય તો ઘરમાં એર પ્યુરિફાયર લગાવો. નિયમિત રીતે સાફસફાઈ કરો જેથી ધૂળ ઓછી રહે.
સ્ક્રીન ટાઈમ ઘટાડો
મોબાઇલ અને કમ્પ્યુટરનો વધુ ઉપયોગ આંખોને વધુ સૂકી બનાવી શકે છે. દર 20 મિનિટે આંખોને આરામ આપો અને સ્ક્રીનથી દૂર જુઓ.
ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો
જો આંખોમાં લાંબા સમયથી લાલાશ, તીવ્ર દુખાવો, ધૂંધળું દેખાવું અથવા ખૂબ પાણી આવવાની સમસ્યા રહે, તો તેને હળવાશથી ન લો. તરત આંખના નિષ્ણાતનો સંપર્ક કરો.
પ્રદૂષણ હવે ફક્ત શ્વાસની સમસ્યા નથી, પરંતુ આંખોના સ્વાસ્થ્ય માટે પણ ગંભીર ખતરો બની રહ્યું છે. થોડું ધ્યાન, યોગ્ય આદતો અને સમયસર સારવાર અપનાવીને તમે આ પ્રદૂષણના સમયમાં તમારી આંખોને સુરક્ષિત રાખી શકો છો.
