લાખો વિદ્યાર્થીઓની આન્સર શીટ અને માર્ક્સ સંપૂર્ણ સલામત, CBSEએ સુરક્ષા ભંગનો કર્યો ઇનકાર
કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ (CBSE) ના ‘ઓન-સ્ક્રીન માર્કિંગ’ (OSM) પોર્ટલ હેક થવાના સમાચારોને લઈને છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સોશિયલ મીડિયા પર ભારે હોબાળો મચેલો હતો. વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ અને શાળા પ્રશાસન બધા આ સમાચારને લઈને ભારે ચિંતામાં હતા. પરંતુ હવે સીબીએસઈએ આ તમામ સમાચારો અને દાવાઓ પર સંપૂર્ણપણે વિરામ લગાવી દીધો છે. બોર્ડે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેનું મુખ્ય પોર્ટલ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે અને હેકિંગના સમાચાર માત્ર એક અફવા છે.
સીબીએસઈએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ (પહેલા ટ્વિટર) પર એક સત્તાવાર પોસ્ટ શેર કરીને જણાવ્યું કે ‘ઓન-સ્ક્રીન માર્કિંગ’ (OSM) પોર્ટલમાં કોઈ પણ પ્રકારની સુરક્ષા ખામી કે સમસ્યા નથી. બોર્ડે વિદ્યાર્થીઓ અને સામાન્ય જનતાને અપીલ કરી છે કે તેઓ આવા ભ્રામક સમાચારો પર ભરોસો ન કરે.
શું છે સમગ્ર મામલો અને બોર્ડે શું આપી સ્પષ્ટતા?
વાસ્તવમાં, થોડા દિવસો પહેલા સોશિયલ મીડિયા પર એક યુઝરે સનસનાટીભર્યો દાવો કર્યો હતો. યુઝરે એક્સ (X) પર પોસ્ટ કરીને લખ્યું હતું કે તેણે ફેબ્રુઆરી મહિનામાં જ સીબીએસઈનું ઓએસએમ (OSM) પોર્ટલ હેક કરી લીધું હતું અને તેણે બોર્ડને તેની ખામીઓ (Vulnerabilities) વિશે પહેલાથી જ જાણ કરી દીધી હતી. આ પોસ્ટ પછી રિઝલ્ટ અને મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયાની સુરક્ષાને લઈને સવાલો ઉઠવા લાગ્યા હતા.
આ મામલે સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરતા સીબીએસઈએ જણાવ્યું કે જે યુઝરે પોર્ટલ હેક કરવાનો દાવો કર્યો હતો, તે ખરેખર બોર્ડનું મુખ્ય ઇવેલ્યુએશન પોર્ટલ હતું જ નહીં. બોર્ડે તેના સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવ્યું:
“મૂલ્યાંકન (Evaluation) માટે ઉપયોગમાં લેવાતું મુખ્ય પોર્ટલ સંપૂર્ણપણે અલગ અને અત્યંત સુરક્ષિત છે. સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં જે URL નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, તે માત્ર એક ટેસ્ટિંગ સાઇટ (Dummy Portal) હતી. આ સાઇટનો ઉપયોગ આંતરિક સમીક્ષા અને ટેકનિકલ ટેસ્ટિંગ માટે કરવામાં આવે છે.”
બોર્ડે વધુમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે આ ડમી પોર્ટલ પર જે પણ ડેટા હાજર હતો, તે માત્ર સેમ્પલ ડેટા હતો. તેમાં કોઈ પણ વિદ્યાર્થીના અસલી માર્ક્સ, કોપી કે મૂલ્યાંકન સાથે જોડાયેલો કોઈ પણ સંવેદનશીલ ડેટા સામેલ નહોતો. તેથી, મુખ્ય ઓએસએમ સિસ્ટમમાં સુરક્ષા ભંગનો કોઈ સવાલ જ ઊભો થતો નથી.
રીચેકિંગ માટે મળ્યા રેકોર્ડબ્રેક આવેદન
સીબીએસઈએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ઓએસએમ (OSM) સિસ્ટમને મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયામાં વધુ પારદર્શિતા અને ચોકસાઈ લાવવા માટે શરૂ કરવામાં આવી છે. આ દરમિયાન, બોર્ડે રીચેકિંગ અને નકલોના પુનઃમૂલ્યાંકન સાથે જોડાયેલા આંકડા પણ શેર કર્યા છે. બોર્ડના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષે નકલોની રીચેકિંગ અને સ્કેન કરેલી આન્સર શીટ મેળવવા માટે રેકોર્ડબ્રેક અરજીઓ મળી છે.
-
આ વર્ષે મળેલી અરજીઓ: સ્કેન કરેલી કોપીઓ માટે બોર્ડને આ વખતે 4.04 લાખ અરજીઓ મળી છે.
-
ગયા વર્ષની સરખામણી: આ સંખ્યા ગયા વર્ષની 1.31 લાખ અરજીઓની સરખામણીએ લગભગ ત્રણ ગણી વધારે છે.
-
કુલ આન્સર શીટની માંગ: વિદ્યાર્થીઓએ કુલ 11.32 લાખ આન્સર શીટની માંગણી કરી છે.
-
અત્યાર સુધી મોકલાયેલી કોપીઓ: બોર્ડ આમાંથી 8.98 લાખ કોપીઓ વિદ્યાર્થીઓને ડિજિટલ માધ્યમથી મોકલી ચૂક્યું છે અને બાકીની કોપીઓ પણ બુધવાર સુધીમાં પહોંચાડી દેવામાં આવશે.
સીબીએસઈનું કહેવું છે કે વિદ્યાર્થીઓની ફરિયાદો અને આન્સર શીટ સાથે જોડાયેલી સમસ્યાઓની સાચી સંખ્યા ત્યારે જ સ્પષ્ટ થશે જ્યારે રી-ઇવેલ્યુએશન પોર્ટલ સંપૂર્ણપણે ખુલી જશે.
શિક્ષણ મંત્રીએ બેંકો સાથે કરી મહત્વની બેઠક, પેમેન્ટ ગેટવે સુધરશે
શિક્ષણ મંત્રીએ બેંકો સાથે કરી મહત્વની બેઠક, પેમેન્ટ ગેટવે સુધરશેપોર્ટલ વિવાદ અને ટેકનિકલ સમસ્યાઓ વચ્ચે બીજી એક મોટી સમસ્યા સામે આવી હતી. ઘણા વિદ્યાર્થીઓએ ફરિયાદ કરી હતી કે પોર્ટલનો ઉપયોગ કરતી વખતે તેમના પૈસા વધારે કપાઈ ગયા અથવા ઓછા પેમેન્ટ જેવી ટેકનિકલ ખામીઓ જોવા મળી હતી. આ સમસ્યાને ગંભીરતાથી લેતા દેશના શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને જાહેર ક્ષેત્રની ચાર મોટી બેંકો સાથે એક હાઈ-લેવલ બેઠક યોજી હતી.
આ બેઠકમાં સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI), બેંક ઓફ બરોડા (BoB), કેનરા બેંક અને ઈન્ડિયન બેંકના પ્રતિનિધિઓ સામેલ થયા હતા. આ બેંકો સીબીએસઈના ‘પોસ્ટ રિઝલ્ટ પેમેન્ટ ગેટવે’ને વધુ સારું બનાવવાનું કામ કરી રહી છે. શિક્ષણ મંત્રીએ બેંકોને નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ સીબીએસઈ સાથે મળીને ટેકનિકલ સુરક્ષા અને રિયલ-ટાઇમ મોનિટરિંગને મજબૂત કરે. સાથે જ, બેંકોને એ પણ સુનિશ્ચિત કરવા જણાવ્યું છે કે જો કોઈ વિદ્યાર્થીનું ભૂલથી વધારાનું કે ખોટું પેમેન્ટ કપાઈ જાય, તો તેને ‘ઓટોમેટિક રિફંડ’ દ્વારા તરત જ પરત કરવામાં આવે.
2 જૂને મળશે સંસદીય સમિતિની મોટી બેઠક
સીબીએસઈની આ મૂલ્યાંકન સિસ્ટમ અને પરીક્ષાઓ સાથે જોડાયેલી વિદ્યાર્થીઓની સમસ્યાઓ પર હવે સંસદમાં પણ ચર્ચા થવા જઈ રહી છે. કોંગ્રેસ નેતા દિગ્વિજય સિંહની અધ્યક્ષતાવાળી શિક્ષણ સંબંધી સ્થાયી સમિતિ 2 જૂને એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક કરવા જઈ રહી છે.
આ બેઠકમાં ઓન-સ્ક્રીન માર્કિંગ, પરીક્ષાઓનું આયોજન અને વિદ્યાર્થીઓને પડતી મુશ્કેલીઓ પર વિગતવાર ચર્ચા થશે. આ સિવાય, સીબીએસઈ દ્વારા આ જ મહિને જારી કરાયેલા એ નિર્દેશ પર પણ વાત કરવામાં આવશે, જેમાં બોર્ડે ધોરણ 9થી ત્રીજી ભાષા (Third Language) ફરજિયાત કરવાની વાત કહી હતી. આ મહત્વની બેઠકમાં ચર્ચા માટે સમિતિએ સીબીએસઈના ચેરમેન અને શિક્ષણ મંત્રાલયના શાળા શિક્ષણ સચિવને પણ બોલાવ્યા છે.
સીબીએસઈનું આ વલણ દર્શાવે છે કે બોર્ડ પોતાની તપાસ અને મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયાને સુરક્ષિત અને પારદર્શક રાખવા માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે. સોશિયલ મીડિયા પર ઉડતી અફવાઓ વચ્ચે બોર્ડે સમયસર સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરીને લાખો વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓને મોટી રાહત આપી છે.
