ઈરાન યુદ્ધ: ટ્રમ્પના દાવાથી પાકિસ્તાનનો ‘શાંતિ દૂત’ તરીકેનો દેખાવ ખુલ્લો પડ્યો, ચીન પણ વિવાદમાં ઘેરાયું
વિશ્વ જ્યારે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના યુદ્ધવિરામથી હાશકારો અનુભવી રહ્યું હતું, ત્યારે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક મોટો બોમ્બ ફોડ્યો છે. ટ્રમ્પના દાવા મુજબ, તાજેતરમાં અમેરિકન યુદ્ધ જહાજો પર ઈરાન દ્વારા જે ૧૦૦ થી વધુ મિસાઈલો છોડવામાં આવી હતી, તે વાસ્તવમાં પાકિસ્તાને પૂરી પાડી હતી. આટલું જ નહીં, આ આખા ખેલ પાછળ ચીનનો મસ્ટરમાઈન્ડ હોવાનો પણ આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે. આ ઘટસ્ફોટે પાકિસ્તાનની ‘શાંતિ મધ્યસ્થી’ની ભૂમિકા પર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.
૧. પાકિસ્તાન અને ચીનનું ‘મિસાઈલ કનેક્શન’
ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, ચીને વ્યૂહાત્મક રીતે પાકિસ્તાનનો ઉપયોગ કરીને ઈરાન સુધી અત્યાધુનિક મિસાઈલ ટેકનોલોજી પહોંચાડી હતી. આ એ જ મિસાઈલો હતી જેનો ઉપયોગ અમેરિકી નેવીને નિશાન બનાવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, યુએસ નેવીએ પોતાની સંરક્ષણ પ્રણાલી દ્વારા આ તમામ હુમલાઓને નિષ્ફળ બનાવ્યા હતા. આ ઘટસ્ફોટ બાદ પાકિસ્તાન જે નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારની માંગ કરી રહ્યું હતું, તે હવે વૈશ્વિક સ્તરે શંકાના દાયરામાં છે.
૨. યુદ્ધવિરામમાં ભંગાણ અને ઈરાનનો નવો પેંતરો
યુદ્ધવિરામની જાહેરાતના ગણતરીના કલાકોમાં જ ઈરાનની એક મોટી રિફાઇનરી પર હુમલો થયો હતો. જવાબમાં ઈરાને કુવૈત અને બહેરીન પર હુમલાના સંકેતો આપ્યા છે. સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે ઈરાને હવે ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ (વૈશ્વિક તેલ વેપારનો મુખ્ય માર્ગ) બંધ કરવાની ધમકી આપી છે. ઈરાનનું કહેવું છે કે જો ઇઝરાયલ લેબનોન પર હુમલા બંધ નહીં કરે, તો યુદ્ધવિરામનો કોઈ અર્થ રહેશે નહીં.
૩. ઇઝરાયલનું કડક વલણ: “મિશન અધૂરું છે”
બીજી તરફ, ઇઝરાયલી વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે લેબનોનમાં તેમનું ઓપરેશન ચાલુ રહેશે. ઇઝરાયલના મતે, હિઝબુલ્લાહ વિરુદ્ધની તેમની કાર્યવાહી આ યુદ્ધવિરામ કરારનો ભાગ નથી. આ વલણે બળતામાં ઘી હોમવાનું કામ કર્યું છે, કારણ કે ઈરાન લેબનોનને પોતાની ‘રેડ લાઈન’ ગણાવે છે.
૪. વૈશ્વિક બજાર પર ખતરો
જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થાય છે, તો ૯ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ફરી એકવાર ભયાનક ઉછાળો આવી શકે છે. જે રાહતની આશા સામાન્ય માણસ રાખી રહ્યો હતો, તેના પર આ યુદ્ધના વાદળો ફરી ફરી વળ્યા છે.
મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ અત્યારે એક કાચા તાંતણે લટકી રહી છે. પાકિસ્તાન અને ચીનની બેવડી નીતિએ અમેરિકાને સાવધ કરી દીધું છે. આવનારા ૪૮ કલાક નક્કી કરશે કે દુનિયા ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધ તરફ ધકેલાશે કે કોઈ નવો રાજદ્વારી ઉકેલ આવશે.
