મોંઘવારી આસમાને અને ભથ્થું અટકેલું! જાણો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના વિરોધ પ્રદર્શન પાછળની આખી વિગત.
ભારતના લાખો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓ કોઈ પરીક્ષાથી ઓછા રહ્યા નથી. સામાન્ય રીતે વર્ષની શરૂઆતમાં જે મોંઘવારી ભથ્થા (DA) ની જાહેરાતની રાહ પૂરી થઈ જતી હતી, તે આ વર્ષે 15 એપ્રિલ વીતી ગયા પછી પણ અધ્ધરતાલ લટકેલી છે. આ અણધાર્યા વિલંબને કારણે કર્મચારી સંગઠનો રસ્તા પર ઉતરવા મજબૂર બન્યા છે.
આજે દેશભરમાં કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના વિવિધ સંગઠનો દ્વારા સાંકેતિક વિરોધ પ્રદર્શન કરવામાં આવી રહ્યું છે. કર્મચારીઓમાં એ વાતને લઈને ભારે રોષ છે કે જ્યારે મોંઘવારી તેની ચરમસીમાએ છે, ત્યારે તેમના હકદારી ભથ્થામાં વિલંબ કેમ કરવામાં આવી રહ્યો છે?
15 વર્ષનો રેકોર્ડ તૂટ્યો: ડો. મનજીત સિંહ પટેલનો સરકાર પર પ્રહાર
વિરોધના આ મોજા વચ્ચે ‘ઓલ ઈન્ડિયા એનપીએસ એમ્પ્લોઈઝ ફેડરેશન’ (AINPSEF) ના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ ડોક્ટર મનજીત સિંહ પટેલે સોશિયલ મીડિયા પર સરકાર સામે પોતાની નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. તેમની એક પોસ્ટ હાલમાં ખૂબ ચર્ચામાં છે, જેમાં તેમણે આને છેલ્લા દોઢ દાયકાની સૌથી ખરાબ સ્થિતિ ગણાવી છે.
ડો. પટેલે ‘X’ (અગાઉ ટ્વિટર) પર લખ્યું:
“છેલ્લા 15 વર્ષના ઈતિહાસમાં આવું ક્યારેય નથી બન્યું કે જાન્યુઆરીથી અમલી બનનારા મોંઘવારી ભથ્થાના વધારાની જાહેરાત 15 એપ્રિલ સુધી કરવામાં ન આવી હોય. આ વિલંબ માત્ર પ્રક્રિયાગત નથી, પરંતુ લાખો કર્મચારીઓના મનોબળને અસર કરનારો છે.”
તેમણે આગળ સ્પષ્ટ કર્યું કે ‘કન્ફેડરેશન ઓફ સેન્ટ્રલ ગવર્નમેન્ટ એમ્પ્લોઈઝ એન્ડ વર્કર્સ’ ના આહવાન પર આજે આખા દેશમાં વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે. તેમણે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને વ્યક્તિગત અપીલ કરી છે કે તેઓ આ બાબતમાં દખલ કરે અને વહેલી તકે જાહેરાત કરે.
નાણામંત્રીને પત્ર: તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપની માંગ
વિરોધ માત્ર રસ્તાઓ સુધી સીમિત નથી. કર્મચારી સંગઠનોએ સત્તાવાર રીતે પોતાની વાત સરકાર સામે મૂકી છે. AINPSEF અને અન્ય સંગઠનોએ નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણને એક પત્ર મોકલ્યો છે.
પત્રની મુખ્ય માંગણીઓ:
-
1 જાન્યુઆરી, 2026 થી પ્રભાવી મોંઘવારી ભથ્થાની તાત્કાલિક જાહેરાત કરવામાં આવે.
-
બાકી નીકળતી રકમ (Arrears) ને કોઈ પણ વિલંબ વગર જારી કરવામાં આવે.
-
મોંઘવારી ભથ્થાની ગણતરી અને જાહેરાતની સમયમર્યાદા ભવિષ્ય માટે સુવ્યવસ્થિત કરવામાં આવે.
કર્મચારી સંગઠનોનું કહેવું છે કે વિલંબને કારણે તેમના આર્થિક આયોજન પર ખરાબ અસર પડી રહી છે, કારણ કે મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે DA માં થતો દરેક ટકાનો વધારો મહત્વનો હોય છે.
શા માટે થઈ રહ્યો છે DA ની જાહેરાતમાં વિલંબ?
સામાન્ય રીતે કેન્દ્ર સરકાર વર્ષમાં બે વાર (જાન્યુઆરી અને જુલાઈ) મોંઘવારી ભથ્થામાં સુધારો કરે છે. આ વખતના વિલંબ પાછળ નિષ્ણાતો અને બજારમાં અનેક અટકળો ચાલી રહી છે:
-
પ્રક્રિયાગત ગૂંચ (Procedural Delay): DA ની ગણતરી ઓલ ઈન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઈસ ઈન્ડેક્સ (AICPI) ના આંકડાના આધારે થાય છે. આ આંકડાઓની સમીક્ષા, વિવિધ મંત્રાલયોની આંતરિક મંજૂરી અને કેબિનેટની અંતિમ મહોરમાં લાગતો સમય આ વખતે સામાન્ય કરતા વધુ થઈ ગયો છે.
-
8મા પગાર પંચની હલચલ: કર્મચારી જગતમાં એક ચર્ચા એવી પણ છે કે સરકાર 8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ના ગઠન અથવા તેને લગતા કોઈ મોટા ફેરફાર પર વિચાર કરી રહી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે નવા પગાર પંચ તરફના સંભવિત પગલાં પણ આ વિલંબનું એક કારણ હોઈ શકે છે.
-
આર્થિક સંતુલન: કેટલાક નિષ્ણાતોનું તર્ક છે કે સરકાર મોંઘવારીના આંકડા અને રાજકોષીય સ્થિતિનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કરી રહી છે જેથી વધારાની સચોટ ટકાવારી નક્કી કરી શકાય.
કર્મચારીઓ પર શું અસર થશે?
જો સરકાર DA માં વધારાની જાહેરાત કરે છે, તો તેનો સીધો લાભ અંદાજે 48 લાખ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને 67 લાખ પેન્શનરોને મળશે.
-
પગારમાં વધારો: DA વધવાથી કર્મચારીઓનો ‘ટેક-હોમ’ પગાર વધે છે, જે તેમને વધતી કિંમતો સામે લડવામાં મદદ કરે છે.
-
પેન્શનરોને રાહત: વૃદ્ધ પેન્શનરો માટે મોંઘવારી રાહત (DR) માં વધારો દવાઓ અને અન્ય જરૂરી ખર્ચાઓને સંભાળવામાં મદદરૂપ થાય છે.
