સાવધાન! ભારતીય બેંકો પર મોટો સાયબર ખતરો, હૅકર્સે શોધી કાઢ્યો પૈસા ચોરવાનો નવો કીર્તિમાન!
છેતરપિંડી કે ફ્રૉડ હંમેશાં કોઈ મોટી રકમની ચોરીથી શરૂ થતા નથી. ઘણીવાર ₹૧ જેવું સાવ નાનું ટ્રાન્ઝેક્શન પણ મોટા સાયબર હુમલાની શરૂઆત હોઈ શકે છે. ભારતીય સાયબર સુરક્ષા એજન્સીએ એક એવા ખતરનાક અભિયાનનો પર્દાફાશ કર્યો છે, જેમાં હૅકર્સ નાણાકીય સિસ્ટમની નબળાઈઓ શોધવા, અનધિકૃત પેમેન્ટ રૂટ્સ ટેસ્ટ કરવા અને મોટા પાયે ફંડ ચોરી કરવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.
ભારતીય કમ્પ્યુટર ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ ટીમ (CERT-In) એ ‘ક્રાફ્ટિ ફાલ્કન’ (CRAFTY FALCON) ના નામે ઓળખાતા આ ઓપરેશનને એક સક્રિય અને ચાલુ જોખમ તરીકે વર્ગીકૃત કર્યું છે. એજન્સી દ્વારા જારી કરવામાં આવેલી તાજેતરની એડવાઇઝરીમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે આ હૅકર્સ ભારતના બેન્કિંગ, ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસ અને ઇન્શ્યોરન્સ (BFSI) સેક્ટરને નિશાન બનાવી રહ્યા છે.
AI ટૂલ્સ અને ઓટોમેશન દ્વારા હુમલાની નવી રીતો
આજના સમયમાં સાયબર અપરાધીઓ મેન્યુઅલ હુમલા કરવાને બદલે અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીનો સહારો લઈ રહ્યા છે. હૅકર્સ આખી હુમલાની પ્રક્રિયાને ઓટોમેટ કરવા માટે ARTEX, PentAGI, Cairn અને CyberStrikeAI જેવા જાહેરમાં ઉપલબ્ધ AI-આધારિત ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.
આ ટૂલ્સ એટલા ખતરનાક છે કે તે ટાર્ગેટ સિસ્ટમના પ્રતિસાદ મુજબ કસ્ટમાઇઝ્ડ સ્ક્રિપ્ટ્સ જનરેટ કરી શકે છે, પોતાના પેલોડ્સમાં ફેરફાર કરી શકે છે અને મશીનની ઝડપે એકસાથે અનેક હુમલાઓ કરી શકે છે. આટલું જ નહીં, હુમલાખોરોનું સપોર્ટિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પણ થોડા કલાકો કે દિવસોમાં પોતાના IP એડ્રેસ બદલી નાખે છે જેથી તપાસ એજન્સીઓ તેમને સરળતાથી પકડી ન શકે.
કઈ રીતે અંજામ આપવામાં આવે છે આ સાયબર હુમલા?
સુરક્ષા એજન્સીઓએ આ હુમલાઓમાં ઉપયોગમાં લેવાતી અનેક પદ્ધતિઓ શોધી કાઢી છે:
ક્લાઉડ મેનેજમેન્ટનો દુરુપયોગ: હૅકર્સે AWS સિસ્ટમ્સ મેનેજર અને લેમ્ડા જેવી ક્લાઉડ સર્વિસીઝનો ઉપયોગ કરીને કમાન્ડ્સ એક્ઝિક્યુટ કર્યા છે અને હાનિકારક ફાઇલો ડિપ્લોય કરી છે.
ટેસ્ટિંગ એન્વાયર્નમેન્ટમાં ઘૂસણખોરી: પ્રોડક્શન સિસ્ટમ્સમાં પ્રવેશવા માટે અસુરક્ષિત અને ખુલ્લા રાખવામાં આવેલા ટેસ્ટિંગ અને સ્ટેજિંગ એન્વાયર્નમેન્ટનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે, જ્યાં શેર કરેલા ક્રિડેન્શિયલ્સ અને ટોકન્સનો દુરુપયોગ થયો છે.
API બાયપાસ: એપ્લિકેશન કોડને રિવર્સ-engineer કરીને અનધિકૃત API કૉલ્સ કરવા માટે એપ્લિકેશન પૅકેજમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. સાથે જ, વ્હાઇટલિસ્ટ થયેલી થર્ડ-પાર્ટી સર્વિસીઝ દ્વારા ટ્રાફિકને રૂટ કરીને IP allow-listing ને બાયપાસ કરવામાં આવ્યું છે.
₹૧ નું માઇક્રો-ટ્રાન્ઝેક્શન અને ક્રિપ્ટોકરન્સી પર નજર
આ અભિયાનનું સૌથી ચોંકાવનારૂં પાસું એ છે કે મોટા પાયે નાણાં ચોરતા પહેલા હૅકર્સ ₹૧ જેવા સૂક્ષ્મ મૂલ્યના ટ્રાન્ઝેક્શન કરીને પેમેન્ટ રૂટ્સની ચકાસણી કરે છે. આનાથી તેમને ખબર પડે છે કે પેમેન્ટ ગેટવે સુરક્ષિત રીતે કામ કરી રહ્યો છે કે નહીં.
આ ઉપરાંત, હૅકર્સે મર્ચન્ટ સેટલમેન્ટ API અને ક્રિપ્ટોકરન્સી વૉલેટ્સને પણ નિશાન બનાવ્યા છે, જ્યાંથી વૉલેટ કી ચોરીને નાણાં સફાચટ કરવામાં આવ્યા છે. PHP અને Node.js એપ્લિકેશન્સમાં ફાઈલ-અપલોડ અને deserialization ની નવી નબળાઈઓનો ફાયદો اٹھાવીને વેબ શેલ (web shells) પણ ઇન્સ્ટોલ કરવામાં આવ્યા છે.
નાણાકીય સંસ્થાઓ (Financial Firms) એ શું સાવચેતી રાખવી પડશે?
CERT-In ના જણાવ્યા અનુસાર, NBFCs અને ફિનટેક કંપનીઓ દ્વારા અગાઉ સુરક્ષા સુધારવાના પ્રયાસો કરવા છતાં આવા સફળ હુમલાઓ ચાલુ રહ્યા છે. ઘણી કંપનીઓને અધૂરા સુરક્ષા ફિક્સને કારણે ફરીથી નિશાન બનાવવામાં આવી છે, ખાસ કરીને સપ્તાહના અંતે (Weekends) અને રજાઓ દરમિયાન આવા હુમલાઓનું પ્રમાણ વધે છે.
આ ખતરા સામે પહોંચી વળવા એજન્સીએ નાણાકીય સંસ્થાઓને નીચે મુજબની ભલામણો કરી છે:
૨૪ કલાક મોનિટરિંગ કડક કરવું અને ક્લાઉડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સુરક્ષિત કરવું.
ટેસ્ટિંગ એન્વાયર્નમેન્ટને પ્રોડક્શન સિસ્ટમ્સથી બિલકુલ અલગ રાખવું.
નબળાઈઓને તાત્કાલિક પેચ (Patch) કરવી.
નવા લાભાર્થીઓ (Beneficiaries) ને મોકલવામાં આવતા ₹૧ ના ટેસ્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન અને ત્યારબાદ તરત મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન પર ખાસ નજર રાખવી.
નવા બેનિફિશિયરી ઉમેરાય ત્યારે ટ્રાન્ઝેક્શન માટે ચોક્કસ ‘કૂલિંગ પીરિયડ’ (Cooling Period) દાખલ કરવો.
અનધિકૃત AI ટૂલ્સ અને લાર્જ લેંગ્વેજ મૉડેલ (LLM) API ના ઉપયોગ પર સતત દેખરેખ રાખવી.
