ભાવના નહીં પણ તર્ક! બુદ્ધિશાળી મહિલાઓ સામે કેમ લાચાર બને છે દેખાડો કરનારા પુરુષો?
આપણો સમાજ સદીઓથી પુરુષોને દરેક ક્ષેત્રમાં આગળ જોવાનો ટેવાયેલો રહ્યો છે. પરંતુ જ્યારે કોઈ પુરુષનો સામનો કોઈ અત્યંત બુદ્ધિશાળી, આત્મનિર્ભર અને માનસિક રીતે મજબૂત મહિલા સાથે થાય છે, ત્યારે ઘણીવાર તે અસહજ થઈ જાય છે. કેટલાક લોકો મજાકમાં કહે છે કે “બુદ્ધિશાળી સ્ત્રી સામે પુરુષો ઘૂંટણ ટેકી દે છે” અથવા “તેમની મર્દાનગી ધરબી દેવાય છે.” પરંતુ જો આપણે આ વાતની ઊંડાણમાં જઈએ અને મહાન અર્થશાસ્ત્રી તેમજ માર્ગદર્શક આચાર્ય ચાણક્યના વિચારોને સમજીએ, તો તેની પાછળ એક ઊંડું મનોવૈજ્ઞાનિક અને સામાજિક સત્ય છુપાયેલું છે.
આચાર્ય ચાણક્યએ પોતાની ‘ચાણક્ય નીતિ’માં સ્ત્રી અને પુરુષના સ્વભાવ, તેમના સંબંધો અને સમાજની વિચારસરણી પર ખૂબ જ ખુલીને વાત કરી છે. ચાલો જાણીએ કે ચાણક્ય નીતિ અને આધુનિક મનોવિજ્ઞાન અનુસાર, બુદ્ધિશાળી મહિલાઓ સાથેના સંબંધોમાં પુરુષો અવારનવાર કેમ નિષ્ફળ જાય છે અને તે કયા કારણો છે જે પુરુષોના અહંકારને હચમચાવી મૂકે છે.
૧. ભાવના નહીં, તર્ક અને વિવેકને મહત્વ આપવું
એક સામાન્ય માન્યતા છે કે મહિલાઓ બહુ લાગણીશીલ હોય છે અને તેમને મીઠી-મીઠી વાતોથી કે થોડો દેખાડો કરીને સરળતાથી પ્રભાવિત કરી શકાય છે. પરંતુ આચાર્ય ચાણક્ય કહે છે કે જે સ્ત્રી બુદ્ધિશાળી હોય છે, તે માત્ર લાગણીઓના પ્રવાહમાં વહી જતી નથી.
બુદ્ધિશાળી મહિલા કોઈ પણ વાતને પારખવા માટે પોતાની બુદ્ધિ, તર્ક (Logic) અને વિવેકનો ઉપયોગ કરે છે. જ્યારે કોઈ પુરુષ તેમની સામે પોકળ દેખાડો કરે છે અથવા ખોટી વાતો બનાવે છે, ત્યારે આ મહિલાઓ પોતાના તર્કથી તેની અસલિયત સામે લાવી દે છે. આવી સ્થિતિમાં જે પુરુષો માત્ર પોતાના ‘રોબ’ કે હુકમના જોરે વાત મનાવવા માંગે છે, તેઓ તર્ક સામે લાચાર અનુભવવા લાગે છે.
૨. આત્મનિર્ભરતા અને નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા
ચાણક્યના મતે, જ્ઞાન અને સમજદારી કોઈ પણ વ્યક્તિને આત્મનિર્ભર બનાવે છે. એક બુદ્ધિશાળી મહિલા પોતાના જીવનના નિર્ણયો જાતે લેવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. તે કરિયર, પૈસા કે જીવનના અન્ય મોટા મોરચે કોઈ પુરુષ પર સંપૂર્ણ રીતે નિર્ભર હોતી નથી.
પરંપરાગત વિચારસરણી ધરાવતા ઘણા પુરુષોને એવી આદત હોય છે કે તેઓ સંબંધમાં ‘કંટ્રોલર’ એટલે કે નિયંત્રણ રાખનારની ભૂમિકામાં રહે. પરંતુ જ્યારે મહિલા પોતે એટલી સમજદારી ધરાવતી હોય કે તેને કોઈના માર્ગદર્શનની જરૂર ન પડે, ત્યારે પુરુષોનો આ ‘કંટ્રોલ’ કરવાનો ભ્રમ તૂટી જાય છે. તેઓ સમજી શકતા નથી કે આવી મહિલા સાથે કેવી રીતે ડીલ કરવી જે પોતે પોતાના પગ પર ઊભી છે અને પોતાના નિર્ણયો જાતે લે છે. આ જ વાત તેમના પુરુષ સહજ અહંકાર (Male Ego) ને ઠેસ પહોંચાડે છે.
૩. અહંકાર, અસત્ય અને દેખાડાનો અંત
આચાર્ય ચાણક્યએ સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે જે પુરુષો અહંકારથી ભરેલા હોય છે, જે દરેક વાતમાં પોતાને શ્રેષ્ઠ સાબિત કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે, તેઓ બુદ્ધિશાળી સ્ત્રીનું દિલ કે વિશ્વાસ ક્યારેય જીતી શકતા નથી.
ઘણા પુરુષોની આદત હોય છે કે તેઓ પોતાને મોટા દર્શાવવા માટે જૂઠું બોલે છે અથવા વાતોને વધારી-ચઢાવીને રજૂ કરે છે. એક સાધારણ મહિલા કદાચ આ વાતોને સાચી માની લે, પરંતુ એક સમજદાર મહિલા સામે આ જૂઠ લાંબો સમય ટકી શકતું નથી. તે પુરુષની આંખોમાં જોઈને તેના જૂઠ અને સત્ય વચ્ચેનો તફાવત પારખી લે છે. જ્યારે પુરુષનો આ મહોરું ઉતરે છે, ત્યારે તે પોતાની જાતને ખૂબ જ નાનો અને નબળો અનુભવવા લાગે છે.
૪. ચાણક્યના અનુસાર: પુરુષો ક્યાં ભૂલ કરી બેસે છે?
૪. ચાણક્યના અનુસાર: પુરુષો ક્યાં ભૂલ કરી બેસે છે?ચાણક્ય નીતિના દૃષ્ટિકોણથી જોઈએ તો, પુરુષો બુદ્ધિશાળી મહિલાઓ સાથેના સંબંધોમાં એટલા માટે નિષ્ફળ જાય છે કારણ કે તેઓ તેમને પરંપરાગત ચશ્માથી જોવાની ભૂલ કરી બેસે છે.
-
તેઓ વિચારે છે કે માત્ર પ્રશંસા કરવાથી કે હુકમ ચલાવવાથી વાત બની જશે.
-
તેઓ મહિલાની બૌદ્ધિક ક્ષમતાને પોતાના કરતાં ઓછી આંકવાની ભૂલ કરે છે.
-
જ્યારે મહિલા તેમના વિચારોને પડકારે છે કે પોતાનો અલગ અભિપ્રાય રજૂ કરે છે, ત્યારે પુરુષો તેને સન્માનની લડાઈ બનાવી લે છે, જ્યારે કે તે માત્ર વિચારોનો તફાવત હોય છે.
શું ખરેખર ‘મર્દાનગી’ વહી જાય છે?
અહીં ‘મર્દાનગી’ વહી જવાનો અર્થ શારીરિક નબળાઈથી નથી, પરંતુ એ સામાજિક કંડિશનિંગ (વિચારસરણી) થી છે જે પુરુષોને એવું શીખવે છે કે તારે હંમેશા ‘સુપિરિયર’ એટલે કે ઉપર જ રહેવાનું છે. જ્યારે એક બુદ્ધિશાળી મહિલા પોતાની તાર્કિક વાતોથી પુરુષના ખોટા વર્તન કે અહંકારને અરીસો બતાવે છે, ત્યારે પુરુષનો એ પરંપરાગત ‘રોબ’ ગાયબ થઈ જાય છે. તે અસહજ થઈ જાય છે કારણ કે તેને બરાબરીના સ્તરે વાત કરવાની આદત હોતી નથી.
એક ઊંડા અને મજબૂત સંબંધ માટે ચાણક્યની સલાહ
આચાર્ય ચાણક્યનું માનવું હતું કે એક સફળ પરિવાર અને સમાજ માટે સ્ત્રીનું બુદ્ધિશાળી હોવું ખૂબ જ જરૂરી છે. પુરુષોએ બુદ્ધિશાળી સ્ત્રીઓથી ડરવાની કે અસુરક્ષિત (Insecure) અનુભવવાની જગ્યાએ તેમના આ ગુણનું સન્માન કરવું જોઈએ.
જો કોઈ પુરુષ પોતાના અહંકાર (Ego) ને બાજુ પર મૂકીને, ઈમાનદારી અને બરાબરીના ભાવથી એક બુદ્ધિશાળી મહિલાનો સાથ નિભાવે, તો તે સંબંધ દુનિયાનો સૌથી સુંદર અને અતુટ સંબંધ બની શકે છે. બુદ્ધિશાળી સ્ત્રી સામે ઘૂંટણ ટેકવાની જરૂર માત્ર એ જ પુરુષને પડે છે, જેનો આધાર જૂઠ, દેખાડા અને અહંકાર પર ટકેલો હોય છે. જે પુરુષો સચ્ચાઈ પસંદ અને પ્રોગ્રેસિવ હોય છે, તેઓ આવી મહિલાઓ સાથે કદમથી કદમ મિલાવીને આગળ વધે છે.
