સુરત પર મેઘરાજાનું રૌદ્ર રૂપ: ખાડી પૂરે છીનવી શહેરની શાંતિ, ત્રીજા દિવસે પણ હાહાકાર યથાવત

સુરત શહેર, જેને આપણે ‘રેશમી નગરી’ અને ક્યારેય ન ઊંઘતા શહેર તરીકે ઓળખીએ છીએ, તે હાલ પાણીની કારમી સ્થિતિ સામે ઝઝૂમી રહ્યું છે. ઉપરવાસમાં પડેલા મુસળધાર વરસાદ અને સ્થાનિક સ્તરે આકાશેથી વરસેલી આફતને કારણે શહેરના નીચાણવાળા વિસ્તારો જળમગ્ન થઈ ગયા છે. ખાસ કરીને શહેરની ખાડીઓમાં આવેલા પૂરના કારણે છેલ્લા ત્રણ દિવસથી જે પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે, તેણે સુરતીલાલાઓની દિનચર્યાને સંપૂર્ણપણે ખોરવી નાખી છે. આજે ત્રીજા દિવસે પણ ખાડી પૂરની સ્થિતિ જરાય સુધરી નથી, બલ્કે કેટલીક જગ્યાએ તો પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની રહી છે.

સારોલી વિસ્તાર જળબંબાકાર: પોલીસ સ્ટેશનથી લઈને ગામ સુધી પાણી જ પાણી

ખાડી પૂરનો સૌથી મોટો ફટકો સુરત વિરાસતના કહી શકાય એવા સારોલી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોને પડ્યો છે. સતત વહી રહેલા પાણીના પ્રવાહને કારણે સારોલી ગામ અને તેની આસપાસની તમામ સોસાયટીઓ બેટમાં ફેરવાઈ ગઈ છે. દ્રશ્યો એવાં છે કે જમીન ક્યાં છે તે શોધવું મુશ્કેલ બની ગયું છે.

સૌથી વધુ ચિંતાજનક બાબત એ છે કે જનતાની સુરક્ષા માટે તૈનાત રહેતું સારોલી પોલીસ સ્ટેશન પણ ચારેય તરફથી પૂરના પાણીથી ઘેરાઈ ગયું છે. પોલીસકર્મીઓ જે સ્થળેથી લોકોની મદદ માટે દોડધામ કરતા હોય છે, ત્યાં જ પાણી ભરાઈ જતાં વહીવટી કામગીરીને પણ મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. છતાં પણ, આવી વિષમ પરિસ્થિતિમાં પોલીસ જવાનો પોતાની ફરજ પર અડગ રહીને લોકોને મદદ કરવાનો પૂરતો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

પ ની સપાટી ૫ થી ૬ ફૂટ: લોકોના ઘરોમાં જળપ્રલય અને વાહનો ડૂબ્યા

સારોલી ગામ અને તેના નજીકના વિસ્તારોમાં પૂરના પાણીની ઊંડાઈ ૫ થી ૬ ફૂટ જેટલી નોંધાઈ છે. આટલી મોટી માત્રામાં પાણી ભરાઈ જવાના કારણે લોકોના ઘરોમાં પહેલે માળ સુધી કે કમર સુધી પાણી પહોંચી ગયા છે. લોકોનો ઘરવખરીનો સામાન, અનાજ અને ઇલેક્ટ્રોનિક વસ્તુઓ પલળી જવાથી ભારે આર્થિક નુકસાન થયું છે.

જે માર્ગો પર ગઈકાલ સુધી ગાડીઓ અને બાઇકો ધમધમતા હતા, ત્યાં આજે માત્ર પાણીની છાલકો દેખાઈ રહી છે. લોકોના મોંઘાદાટ વાહનો, ફોર-વીલર અને ટૂ-વીલર સંપૂર્ણપણે પાણીમાં ડૂબી ગયા છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં તો માત્ર કારની છત જ બહાર દેખાઈ રહી છે. આ પરિસ્થિતિએ સ્થાનિક રહીશોની કમર ભાંગી નાખી છે, કારણ કે નુકસાનીનો આંકડો ખૂબ મોટો થઈ રહ્યો છે.

સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ પર પૂરનું ગ્રહણ: આરોગ્ય કેન્દ્ર પણ પાણીમાં ગરકાવ

પૂરની આ આફતમાં સૌથી કમનસીબ બાબત એ બની છે કે જ્યાંથી લોકોને સારવાર અને રાહત મળી શકે, તે સારોલીનું સ્થાનિક આરોગ્ય કેન્દ્ર પણ પૂરના પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગયું છે. આરોગ્ય કેન્દ્રમાં પાણી ભરાઈ જવાને કારણે દવાઓ, તબીબી સાધનો અને દર્દીઓ માટેના ખાટલાઓ બધું જ પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગયું છે.

આવા સમયે જ્યારે પૂરના પાણીથી રોગચાળો ફેલાવાનો ભય સૌથી વધુ હોય છે, ત્યારે જ આરોગ્ય કેન્દ્રનું બંધ થવું કે પાણીમાં ગરકાવ થવું એ લોકો માટે બળતામાં ઘી હોમાવા જેવું સાબિત થયું છે. સગર્ભા મહિલાઓ, વૃદ્ધો અને નાના બાળકો માટે આ સ્થિતિ ખૂબ જ કપરી બની ગઈ છે.

ખાડી પૂર પાછળનું ગણિત અને સ્થાનિકોની હાડમારી

સુરતમાં જ્યારે પણ ભારે વરસાદ પડે છે ત્યારે ખાડીઓની જળસંગ્રહ ક્ષમતા બહાર પાણી જતાં જ આજુબાજુના વિસ્તારોમાં પૂર આવે છે. મીઠી ખાડી, કાંકરા ખાડી અને ભેસાણ ખાડી જેવા વિસ્તારોમાં પાણીનું સ્તર ભયજનક સપાટી વટાવી જાય છે. દરિયામાં આવતી ભરતીના કારણે પણ ખાડીનું પાણી શહેરમાંથી બહાર નિકાલ પામી શકતું નથી, જેને કારણે પૂરની પરિસ્થિતિ લાંબા સમય સુધી યથાવત રહે છે.

છેલ્લા ત્રણ દિવસથી વીજળી ન હોવી, પીવાના ચોખ્ખા પાણીની અછત સર્જાવી અને રસોઈ બનાવવા માટે ગેસ કે બળતણ ન મળવું – આ બધી સમસ્યાઓએ સુરતીઓના જીવનને મુશ્કેલ બનાવી દીધું છે. નાના બાળકો માટે દૂધ મેળવવું પણ એક મોટો પડકાર બની ગયો છે.

રાહત અને બચાવ કામગીરી: આશાનું કિરણ

આવી ભયાનક પરિસ્થિતિ વચ્ચે પણ માનવતા મરી પરવારી નથી. NDRF (એન.ડી.આર.એફ.), સ્થાનિક મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની ફાયર બ્રિગેડની ટીમો અને સ્વયંસેવકો સતત બોટ (ઓડી) લઈને પાણીમાં ઉતરી રહ્યા છે.

• સ્થળાંતર: પૂરના પાણીમાં ફસાયેલા વૃદ્ધો, મહિલાઓ અને બાળકોને સલામત સ્થળે ખસેડવાની કામગીરી પુરજોશમાં ચાલી રહી છે.

• ખોરાક અને પાણીનું વિતરણ: સુરતની દાનવીરતા માટે જાણીતી વિવિધ સામાજિક સંસ્થાઓ અને સ્થાનિક યુવકો દ્વારા હોડીઓ અને ટ્રેક્ટરો મારફતે ફૂડ પેકેટ અને પીવાના પાણીની બોટલો પહોંચાડવામાં આવી રહી છે.

• રેસ્ક્યૂ કામગીરી: ૫ થી ૬ ફૂટ પાણી હોવા છતાં ફાયર બ્રિગેડના જવાનો જીવના જોખમે લોકોને બહાર કાઢી રહ્યા છે.

હવે આગળ શું? સુરતીઓના મનમાં એક જ સવાલ

સુરતીઓએ ૧૯૯૮ અને ૨૦૦૬ના ભયાનક પૂર જોયા છે, તેથી જ પૂરના શબ્દ માત્રથી લોકોમાં ફાડ પડે છે. જોકે, સુરતની જનતા તેમની ખુદ્દારી અને એકબીજાને મદદ કરવાની ભાવના માટે જાણીતી છે. હાલમાં દરેક સુરતી એક જ પ્રાર્થના કરી રહ્યો છે કે મેઘરાજા હવે ખમૈયા કરે અને ખાડીના પાણી ઓસરવાના શરૂ થાય.

વહીવટીતંત્ર દ્વારા પણ લોકોને અફવાઓથી દૂર રહેવા અને સુરક્ષિત સ્થળોએ જ રહેવાની અપીલ કરવામાં આવી છે. પાણી ઓસર્યા બાદ રોગચાળો ન ફેલાય તે માટે મોટા પાયે સફાઈ અને દવાનો છંટકાવ કરવો એ પાલિકા માટે આગામી દિવસોમાં સૌથી મોટો પડકાર રહેશે. હાલ તો સુરતવાસીઓ કુદરતની આ આફત સામે હિંમતભેર લડી રહ્યા છે અને પરિસ્થિતિ થાળે પડે તેની રાહ જોઈ રહ્યા છે.