ચાણક્ય નીતિ અનુસાર જીવનસાથી પસંદ કરતી વખતે ભૂલથી પણ ન કરો આ ભૂલો
આજના સમયમાં જ્યારે પણ લગ્નની વાત ચાલે છે, ત્યારે સૌથી પહેલાં છોકરાની સેલેરી, તેનું બેંક બેલેન્સ, ગાડી અને તેની નોકરી વિશે જ પૂછવામાં અનેતાવવામાં આવે છે. માતા-પિતા પણ એ જ ઈચ્છે છે કે તેમની દીકરીનું જીવન આર્થિક રીતે સુરક્ષિત રહે, તેથી તેઓ કમાણીને સૌથી મોટું માપદંડ માની લે છે. તેમાં કોઈ બે મત નથી કે આજના વ્યવહારુ યુગમાં આર્થિક સ્થિરતા જરૂરી છે, પરંતુ શું માત્ર એક સારી સેલેરી કે મોટી કમાણી જોઈ લેવા માત્રથી એક ખુશહાલ અને સફળ વૈવાહિક જીવનની ગેરંટી મળી જાય છે? કદાચ નહીં!
વાસ્તવિક જીવનની ગાડી માત્ર પૈસાથી નથી ચાલતી, પરંતુ તેને ચલાવવા માટે પરસ્પર સમજણ, સન્માન અને એકબીજાના સ્વભાવની ખૂબ જરૂર હોય છે. સંબંધની ખરી પરીક્ષા રોજબરોજની નાની-નાની પરિસ્થિતિઓમાં થાય છે. આચાર્ય ચાણક્યે પોતાની નીતિઓમાં વ્યક્તિના ધન-દોલત કરતાં તેના ચારિત્ર્ય, આચરણ અને સ્વભાવને પ્રાથમિકતા આપી છે. જો તમે પણ લગ્નના બંધનમાં બંધાવા જઈ રહ્યા છો અથવા તમારા માટે સાચા જીવનસાથીની શોધમાં છો, તો આચાર્ય ચાણક્યની શીખને ધ્યાનમાં રાખીને છોકરામાં આ 5 બાબતો અવશ્ય ચકાસી લેજો.
૧. તેનું વર્તન અને લોકો પ્રત્યેનો આદર
કોઈપણ મનુષ્યની અસલિયત ત્યારે સામે આવે છે જ્યારે તે એવા લોકો સાથે વર્તે છે જેની સાથે તેનો કોઈ સ્વાર્થ ન જોડાયેલો હોય. અવારનવાર જોવા મળે છે કે છોકરો તમારી સામે ખૂબ જ મીઠું અને સંભાળીને બોલે છે, પરંતુ શું તે પોતાના માતા-પિતા, મિત્રો, ઘરના નોકરો, રેસ્ટોરન્ટના વેઇટર કે કોઈ અજાણ્યા રાહદારી સાથે પણ એટલી જ ઇજ્જતથી વાત કરે છે?
ચાણક્ય નીતિ અનુસાર, મનુષ્યનું વાસ્તવિક ચારિત્ર્ય તેના આચરણથી ઝળકે છે. જે વ્યક્તિ બીજાની ઇજ્જત કરવાનું નથી જાણતો, તે ભવિષ્યમાં તમને પણ સન્માન આપશે, તેની કોઈ ગેરંટી હોતી નથી. તેથી એ જોવું ખૂબ જરૂરી છે કે તેનું અન્ય લોકો પ્રત્યેનું સામાન્ય વર્તન કેવું છે.
૨. મુશ્કેલ અને તણાવભર્યા સમયમાં તેનું વલણ
સારા દિવસોમાં તો દરેક વ્યક્તિ શાંત અને ખુશ નજરે પડે છે. ખરી પરીક્ષા ત્યારે થાય છે જ્યારે જીવનમાં કોઈ અચાનક સંકટ કે તણાવ આવી જાય. શું તે મુશ્કેલી આવવા પર ઘબરાઈને બીજા પર ગુસ્સો કરવા લાગે છે, કે પછી શાંત રહીને તેનો કોઈ વ્યવહારુ રસ્તો શોધવાનો પ્રયાસ કરે છે?
લગ્ન પછીના જીવનમાં ચડાવ-ઉતાર આવવા સ્વાભાવિક છે. જો તમારો જીવનસાથી નાની-નાની બાબતોમાં ગુસ્સે થઈ જતો હોય, તો સામાન્ય સમસ્યાઓ પણ ખૂબ મોટી અને બોજારૂપ લાગવા માંડશે. માત્ર એવી વ્યક્તિ જ મુશ્કેલ સમયમાં સંયમ અને ધીરજ જાળવી રાખીને પરિવારને પડકારોમાંથી બહાર લાવી શકે છે.
૩. મહેનત, લગન અને જવાબદારીઓ અંગેની તેની વિચારસરણી
આજના સમયમાં છોકરાની ઇનકમ ઓછી કે વધારે હોઈ શકે છે, જે સમયની સાથે વધી પણ શકે છે. પરંતુ સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે તે પોતાના કામ પ્રત્યે કેટલો ઇમાનદાર છે અને જવાબદારીઓથી ભાગે તો નથી ને?
જો કોઈ પુરુષ કામચોર હોય, પોતાની નિષ્ફળતાઓ માટે બીજાને દોષ આપતો હોય અને ભવિષ્ય વિશે જરાય ગંભીરતા ન દાખવતો હોય, તો લગ્ન પછી આર્થિક અને માનસિક તણાવ વધી શકે છે. તેથી, માત્ર તેના વર્તમાન પગાર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાને બદલે, તેની કાર્યશૈલી અને જવાબદારી ઉપાડવાની તૈયારીનું મૂલ્યાંકન કરવું વધુ સમજદારીભર્યું છે.
૪. મહિલાઓ પ્રત્યેનો તેનો દ્રષ્ટિકોણ અને આદર
આ એક એવો મુદ્દો છે જેના પર સૌથી વધુ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. છોકરો પોતાની માં અને બહેનને પ્રેમ કરે છે, તે તો સામાન્ય વાત છે; પરંતુ શું તે સમાજની દરેક મહિલાની સ્વતંત્રતા, તેમના મંતવ્યો અને તેમની વ્યક્તિગત સીમાઓ (Personal Space) નું સન્માન કરે છે?
શું તે ઘરના નિર્ણયોમાં મહિલાઓના અવાજને બરાબરનું મહત્વ આપે છે? એક આધુનિક અને સુખી સંબંધ માટે આ ખૂબ જરૂરી છે કે તમારો જીવનસાથી પુરૂષવાદી માનસિકતા (Patriarchal Mindset) થી દૂર હોય અને મહિલાઓને બરાબરની વ્યક્તિ સમજે. લગ્ન પહેલાં આ વિષય પર ખુલ્લીને વાતચીત કરવી તમારા ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરી શકે છે.
૫. ગુસ્સા, અહંકાર અને ખરાબ આદતો પર નિયંત્રણ
ગુસ્સો, અહંકાર, જૂઠું બોલવાની આદત, વધુ પડતું મદ્યપાન કે કોઈપણ પ્રકારનું નશીલા પદાર્થોનું સેવન – આ બધું એક સુખી અને સમૃદ્ધ પરિવારને બરબાદ કરવા માટે પૂરતું છે. જો શરૂઆતની મુલાકાતો દરમિયાન તમને તે પુરુષમાં અતિશય ગુસ્સો, નાની-નાની બાબતોમાં અપમાન કરવાની આદત કે કોઈ હાનિકારક વ્યસન જેવા લક્ષણો જણાય, તો તેના તરફ આંખ આડા કાન કરવાની ભૂલ ન કરશો.
ચાણક્ય પણ શીખવે છે કે ખરાબ આદતો અને અનિયંત્રિત ગુસ્સો એ વ્યક્તિના સૌથી મોટા દુશ્મનો છે. સમજદારી એમાં જ છે કે સમયસર આ લક્ષણોને ઓળખી લેવામાં આવે અને યોગ્ય નિર્ણય લેવામાં આવે.
આધુનિક સંદર્ભમાં ચાણક્ય નીતિની પ્રાસંગિકતા
એ વાત સાચી છે કે ચાણક્ય નીતિના ઘણા વિચારો પ્રાચીન સમયના સામાજિક માળખા પર આધારિત છે અને તેને આજની પરિસ્થિતિમાં બિલકુલ તે જ રીતે લાગુ કરી શકાતા નથી. આધુનિક સંબંધો માત્ર જૂની પરંપરાઓ પર નહીં, પરંતુ પરસ્પર સંમતિ, આદર, ખુલ્લા સંવાદ અને એકબીજાની સ્વતંત્રતાના સ્વીકાર પર રચાયેલા હોય છે.
આથી લગ્નનો નિર્ણય લેતી વખતે માત્ર બહારના દેખાવા, સારી નોકરી કે રૂપ-રંગના મોહમાં ન ફસાતા છોકરાના વાસ્તવિક વર્તન, તેની વિચારસરણી અને તેના સંસ્કારોને નજીકથી પરખો. આખરે, એક સુંદર અને મજબૂત સંબંધ પૈસાથી નહીં, પરંતુ એકબીજા પ્રત્યેના ગાઢ વિશ્વાસ અને સન્માનથી બને છે.
