UPSC 2026ના ફોર્મ ભરતા પહેલા સાવધાન! IAS-IPSના નિયમો સહિત જાણો આ 12 મહત્વના ફેરફારો

UPSC 2026: લાઈવ ફોટોથી લઈને ફેસ ઓથેન્ટિકેશન સુધી, આ 12 નિયમો જાણી લેવા જરૂરી

યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (UPSC) એ સિવિલ સર્વિસ પરીક્ષા (CSE) 2026 માટે સત્તાવાર નોટિફિકેશન જાહેર કરી દીધું છે. આ વર્ષે કમિશને માત્ર 933 બેઠકો માટે ભરતી જ નથી બહાર પાડી, પરંતુ પરીક્ષાની સમગ્ર પ્રક્રિયામાં ધરખમ ફેરફારો પણ કર્યા છે. અરજી કરવાની રીતથી લઈને પ્રમાણપત્રોની માન્યતા અને પરીક્ષા કેન્દ્રના નિયમો સુધી કુલ 12 મોટા ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. 24 ફેબ્રુઆરી સુધી અરજીઓ ખુલ્લી છે, પરંતુ ફોર્મ ભરતા પહેલા દરેક ઉમેદવાર માટે આ નવા નિયમો જાણવા અનિવાર્ય છે.

1. અરજી પ્રક્રિયા હવે ચાર તબક્કામાં (4-Stage)

અત્યાર સુધીની અરજી પ્રક્રિયાને બદલીને UPSC એ તેને વધુ સુવ્યવસ્થિત અને ડિજિટલ બનાવી છે. નવી સિસ્ટમમાં પોર્ટલને 4 મોડ્યુલમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે:

• એકાઉન્ટ ક્રિએશન: ઉમેદવારોએ ઇમેઇલ અને મોબાઈલ નંબર દ્વારા કાયમી એકાઉન્ટ બનાવવું પડશે.

• યુનિવર્સલ રજીસ્ટ્રેશન નંબર (URN): એકાઉન્ટ બનતાની સાથે જ એક URN જનરેટ થશે, જે ભવિષ્યની તમામ UPSC પરીક્ષાઓ માટે તમારી કાયમી ઓળખ રહેશે.

• સામાન્ય અરજી ફોર્મ (CAF): આમાં વ્યક્તિગત અને શૈક્ષણિક માહિતી એકવાર ભરવાની રહેશે, જે વારંવાર ભરવાની જરૂર નહીં પડે.

• પરીક્ષા-વિશિષ્ટ મોડ્યુલ: અહીં તમારે પરીક્ષા કેન્દ્ર, માધ્યમ, વૈકલ્પિક વિષય પસંદ કરવાના રહેશે અને ફી ચૂકવવી પડશે.

2. લાઈવ ફોટો કેપ્ચર અને પાસપોર્ટ ફોટોનું મેચિંગ

ગેરરીતિ રોકવા માટે UPSC એ ટેકનોલોજીનો સહારો લીધો છે. અરજી કરતી વખતે ઉમેદવારોએ તાજેતરનો પાસપોર્ટ સાઈઝનો ફોટો અપલોડ કરવાનો રહેશે, સાથે જ સિસ્ટમ તે જ સમયે લાઈવ ફોટો પણ કેપ્ચર કરશે. જો અપલોડ કરેલ ફોટો અને લાઈવ ફોટોમાં સમાનતા નહીં જણાય, તો અરજી રદ કરવામાં આવશે.

3. આધાર આધારિત વેરિફિકેશન (Aadhaar Authentication)

જોકે ઉમેદવારો અન્ય ઓળખ કાર્ડનો ઉપયોગ કરી શકે છે, પરંતુ કમિશને ‘આધાર’ ને પ્રાથમિકતા આપવાની સલાહ આપી છે. આધારના ઉપયોગથી વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા ઝડપી બનશે અને પરીક્ષા કેન્દ્ર પર પ્રવેશતી વખતે થતો વિલંબ ટાળી શકાશે.

અત્યાધુનિક યુદ્ધ માટે તૈયાર ભારત: 20,000 કરોડના સ્વદેશી ડ્રોનથી સજ્જ થશે સેના

કેરળમાં આજથી ચોમાસાનું સત્તાવાર આગમન, દેશના ૧૨ રાજ્યોમાં ભારે વરસાદની આશંકા

4. ત્રણ સિગ્નેચર વાળી સ્કેન કોપીનો નવો નિયમ

હસ્તાક્ષરની ચોકસાઈ વધારવા માટે, હવે ઉમેદવારોએ એક સફેદ કાગળ પર કાળી શાહીથી ત્રણ વખત સહી કરવી પડશે. આ આખી શીટ સ્કેન કરીને અપલોડ કરવાની રહેશે, જેથી મુખ્ય પરીક્ષા અને ઇન્ટરવ્યુ સમયે ઓળખમાં કોઈ ભૂલ ન રહે.

5. અરજી સુધારવા કે પાછી ખેંચવાની સુવિધા બંધ

UPSC એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે એકવાર ફોર્મ સબમિટ થઈ ગયા પછી તેમાં કોઈપણ પ્રકારનો સુધારો કરી શકાશે નહીં. આ ઉપરાંત, હવે ઉમેદવારો તેમની અરજી પાછી ખેંચી (Withdraw) પણ શકશે નહીં. તેથી ફોર્મ ભરતી વખતે અત્યંત સાવધાની રાખવી જરૂરી છે.

6. URN અપડેટ કરવાની માત્ર એક જ તક

ઉમેદવારો તેમની કાયમી પ્રોફાઇલ (URN) માં માત્ર એક જ વાર ફેરફાર અથવા સુધારો કરી શકે છે. એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે અપડેટ કરેલી માહિતી જૂના ભરેલા ફોર્મ પર લાગુ થશે નહીં, પરંતુ માત્ર ભવિષ્યની અરજીઓ માટે જ માન્ય રહેશે.

7. ડિજિટલ એડમિટ કાર્ડ (E-Admit Card)

હવે ટપાલ કે ઇમેઇલ દ્વારા કોઈ પ્રવેશ પત્ર મોકલવામાં આવશે નહીં. ઉમેદવારોએ જાતે લોગિન કરીને ઈ-એડમિટ કાર્ડ ડાઉનલોડ કરવાનું રહેશે. પરીક્ષા કેન્દ્ર પર આ કાર્ડની પ્રિન્ટેડ નકલ અને માન્ય ફોટો આઈડી સાથે રાખવું ફરજિયાત છે.

8. પરીક્ષા કેન્દ્ર પર ફેસ ઓથેન્ટિકેશન

પારદર્શિતા વધારવા માટે પરીક્ષા કેન્દ્રો પર ફેસ ઓથેન્ટિકેશન (ચહેરો ચકાસણી) કરવામાં આવશે. આમાં ચહેરાની ઓળખ અને ઓળખના દસ્તાવેજોની ભૌતિક તપાસનો સમાવેશ થશે. આ પ્રક્રિયામાં સમય લાગી શકે છે, તેથી ઉમેદવારોને પરીક્ષાના સમય કરતા ઘણા વહેલા પહોંચવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.

હવે 10 વર્ષથી વધુ સમય નહીં મળે! જાણી લો MBBS પાસ કરવાનો નવો સરકારી નિયમ

કર્ણાટકના નવા મુખ્યમંત્રી બન્યા ડી.કે. શિવકુમાર: રાહુલ ગાંધી અને ખડગેની હાજરીમાં લીધા શપથ

9. IAS, IFS અને IPS માટે ફરીથી પરીક્ષા પર પ્રતિબંધ

કેડરને લઈને નિયમોમાં કડક ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. જે ઉમેદવારો પહેલેથી જ IAS અથવા IFS તરીકે સેવા આપી રહ્યા છે, તેઓ હવે ફરીથી સિવિલ સર્વિસ પરીક્ષા આપી શકશે નહીં. જ્યારે IPS અધિકારીઓ તેમનો રેન્ક સુધારવા માટે પરીક્ષા આપી શકે છે, પરંતુ તેમના માટે પણ કેટલીક મર્યાદાઓ નક્કી કરવામાં આવી છે.

10. PwBD ઉમેદવારો માટે કેન્દ્ર પસંદગીમાં છૂટછાટ

દિવ્યાંગ ઉમેદવારો (PwBD) માટે UPSC એ સંવેદનશીલતા દાખવી છે. સામાન્ય રીતે કેન્દ્રની ફાળવણી ‘વહેલા તે પહેલા’ ના ધોરણે થાય છે, પરંતુ PwBD ઉમેદવારો કેન્દ્રની ક્ષમતા પૂર્ણ થઈ ગઈ હોવા છતાં પોતાની પસંદગીનું પરીક્ષા કેન્દ્ર પસંદ કરી શકશે.

11. OBC-EWS સર્ટિફિકેટ માટે કડક સમયમર્યાદા

અનામતનો લાભ લેતા ઉમેદવારો માટે આ સૌથી મહત્વપૂર્ણ અપડેટ છે:

• OBC (નોન-ક્રીમી લેયર): સર્ટિફિકેટ નાણાકીય વર્ષ 2022-23, 2023-24 અને 2024-25 ની આવક પર આધારિત હોવું જોઈએ અને 1 એપ્રિલ 2025 પછી જારી થયેલું હોવું જોઈએ.

• EWS: સર્ટિફિકેટ નાણાકીય વર્ષ 2024-25 ની આવક અને મિલકત પર આધારિત હોવું જોઈએ અને તે પણ 1 એપ્રિલ 2025 અથવા તે પછીનું હોવું જોઈએ.

12. પ્રિલિમ અને મેઈન્સ પછી ‘ફરજિયાત લોગિન’

UPSC એ પ્રક્રિયાને ગતિશીલ રાખવા માટે નવો ‘ચેક-પોઈન્ટ’ બનાવ્યો છે:

• પ્રિલિમ રિઝલ્ટ પછી: પરિણામ જાહેર થયાના 10 દિવસમાં ઉમેદવારે પોર્ટલ પર લોગિન કરવું ફરજિયાત છે.

• મેઈન્સ લેખિત રિઝલ્ટ પછી: પરિણામના 15 દિવસની અંદર લોગિન કરવું પડશે. જો લોગિન કરવામાં નહીં આવે તો ઉમેદવારી રદ ગણવામાં આવી શકે છે.

નિષ્કર્ષ

UPSC 2026 ના આ નિયમો સ્પષ્ટ કરે છે કે કમિશન હવે ટેકનોલોજી અને પારદર્શિતા પર વધુ ભાર આપી રહ્યું છે. ઉમેદવારોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ છેલ્લી તારીખ (24 ફેબ્રુઆરી) ની રાહ જોયા વિના પોતાના દસ્તાવેજો અપડેટ કરે અને નવા 4-તબક્કાના પોર્ટલ દ્વારા કાળજીપૂર્વક અરજી કરે.