ધૂમ્રપાન કરનારાઓને મોટો ફટકો: સિગારેટના ભાવમાં ૪૧% સુધીનો તોતિંગ વધારો, જાણો ગોલ્ડ ફ્લેક અને ક્લાસિકના નવા રેટ્સ
ભારત સરકાર દ્વારા ૧ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ થી અમલી બનાવેલા નવા કર માળખાને કારણે તમાકુ ઉત્પાદનોનો વપરાશ કરનારાઓને હવે વધુ કિંમત ચૂકવવી પડશે. સિગારેટ, બીડી અને પાન મસાલા પર વધારાની એક્સાઇઝ ડ્યુટી લાદવામાં આવ્યા બાદ હવે કંપનીઓએ તેમના ઉત્પાદનોના ભાવમાં ૧૯% થી ૪૧% નો વધારો કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. નવા શિપમેન્ટ બજારમાં પહોંચતાની સાથે જ છૂટક વિક્રેતાઓએ પણ ઊંચા ભાવે વેચાણ શરૂ કર્યું છે.
ભાવમાં કેટલો વધારો થયો? (નવા વિરુદ્ધ જૂના ભાવ)
નિષ્ણાતો અને માર્કેટ રિપોર્ટ્સ અનુસાર, પ્રીમિયમ સેગમેન્ટમાં સૌથી વધુ અસર જોવા મળી રહી છે. નીચે મુજબના ભાવ વધારાની ધારણા છે:
| બ્રાન્ડ / પેક સાઈઝ | જૂનો ભાવ (અંદાજિત) | નવો ભાવ (અંદાજિત) | વધારો (%) |
| ગોલ્ડ ફ્લેક (૧૦ પેક) | ₹૧૭૦ | ₹૨૪૦ | ૪૧% |
| ક્લાસિક (૨૦ પેક) | ₹૩૪૦ | ₹૪૮૦ | ૪૧% |
| ગોલ્ડ ફ્લેક સુપરસ્ટાર (વેલ્યુ પેક) | ₹૫૯ | ₹૭૦ | ૧૯% |
છૂટક બજારમાં એક સિંગલ સિગારેટની કિંમતમાં પણ ₹૨ થી ₹૧૧ સુધીનો વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં તો દુકાનદારો જૂનો સ્ટોક પણ નવા ભાવે વેચીને નફો કમાઈ રહ્યા હોવાની ફરિયાદો ઉઠી છે.
ભાવ વધારા પાછળનું ગણિત
ભારતમાં તમાકુ ઉત્પાદનો પરની કરવેરા પ્રણાલી અત્યંત જટિલ છે. GST સુધારા પછી ‘પાપકારક વસ્તુઓ’ (Sin Goods) પર GST ૨૮% થી વધારીને ૪૦% કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ, તાજેતરના બજેટમાં એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં કરાયેલા વધારાએ બળતામાં ઘી હોમવાનું કામ કર્યું છે. સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય તમાકુના સેવનને નિરુત્સાહિત કરવાનો અને મહેસૂલ વધારવાનો છે.
શેરબજાર પર અસર: તમાકુના શેરોમાં તેજી
એક તરફ ગ્રાહકો મોંઘવારીથી પરેશાન છે, બીજી તરફ શેરબજારમાં તમાકુ કંપનીઓના રોકાણકારો માટે દિવાળી જેવો માહોલ છે. ભાવ વધારાની જાહેરાત બાદ:
ITC ના શેર: ૧૮ ફેબ્રુઆરીના રોજ લગભગ ૨% જેટલા વધ્યા હતા.
ગોડફ્રે ફિલિપ્સ ઇન્ડિયા: આ કંપનીના શેરમાં ટ્રેડિંગ દરમિયાન ૧૦% થી વધુનો મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો.
રોકાણકારો માને છે કે ભાવ વધારા છતાં ધૂમ્રપાન કરનારાઓની સંખ્યામાં મોટો ઘટાડો નહીં થાય, જેનાથી કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિનમાં વધારો થશે.
આરોગ્ય અને સામાજિક અસર
વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) ના મતે, તમાકુ ઉત્પાદનો પર ટેક્સ વધારવો એ ધૂમ્રપાન ઘટાડવાનો સૌથી અસરકારક માર્ગ છે. જોકે, ભારતના સંદર્ભમાં જોવામાં આવે તો, સિગારેટ મોંઘી થવાથી ઘણા લોકો સસ્તી બીડી કે અન્ય નિકોટિન ઉત્પાદનો તરફ વળે તેવી પણ શક્યતા છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે એટલી જ હાનિકારક છે.
નોંધ: ધૂમ્રપાન સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક છે અને કેન્સર જેવી જીવલેણ બીમારીઓનું કારણ બની શકે છે. આ લેખ માત્ર બજારના ભાવ અને આર્થિક પાસાઓની માહિતી આપવા માટે છે.
