જલવાયુ પરિવર્તનનો પ્રકોપ: ૨૦૨૫માં કુદરતી આપત્તિઓએ વિશ્વને 122 અબજનું નુકસાન પહોંચાડ્યું; લાખો લોકો પ્રભાવિત
વર્ષ ૨૦૨૫માં જલવાયુ પરિવર્તને વિશ્વભરમાં ભીષણ તબાહી મચાવી છે, જેના કારણે વૈશ્વિક અર્થતંત્રને અંદાજે ૧૨૨ અબજ અમેરિકી ડોલરથી વધુનું આર્થિક નુકસાન થયું છે. યુકે સ્થિત એનજીઓ ‘ક્રિશ્ચિયન એડ’ (Christian Aid) ના તાજેતરના અહેવાલમાં આ ચોંકાવનારો ખુલાસો કરવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ૨૦૨૫ માં આવેલી હીટવેવ, જંગલની આગ, પૂર અને શક્તિશાળી તોફાનોએ લાખો લોકોના ઘર અને રોજગાર છીનવી લીધા છે.
કુદરતનું રૌદ્ર સ્વરૂપ: હીટવેવથી પૂર સુધી
વર્ષ ૨૦૨૫ માં ઘણા દેશોમાં તાપમાનના તમામ રેકોર્ડ તૂટી ગયા હતા. યુરોપ અને એશિયાના અનેક ભાગોમાં ભીષણ ગરમી (Heatwave) ને કારણે હજારો લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા. બીજી તરફ, અમેરિકા અને બ્રાઝિલ જેવા દેશોમાં જંગલોમાં લાગેલી ભીષણ આગ (Wildfires) ને કારણે અબજો ડોલરની વનસ્પતિ અને વન્યજીવો નાશ પામ્યા.
ભારત સહિતના એશિયાઈ દેશોમાં ચોમાસા દરમિયાન પડેલા અસાધારણ વરસાદ અને પૂર (Floods) ને કારણે ખેતીના પાકને ભારે નુકસાન થયું છે. આ આકસ્મિક બદલાતા હવામાને વિશ્વની ફૂડ સપ્લાય ચેઈનને પણ નબળી પાડી છે.
જીવાશ્મ ઈંધણ કંપનીઓની મોટી ભૂમિકા
રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટપણે જણાવવામાં આવ્યું છે કે જલવાયુ સંકટ વધારવામાં કોલસો, તેલ અને ગેસ જેવી જીવાશ્મ ઈંધણ (Fossil Fuel) કંપનીઓની મુખ્ય ભૂમિકા છે. વાતાવરણમાં વધતા કાર્બન ઉત્સર્જનને કારણે પૃથ્વીનું તાપમાન વધી રહ્યું છે, જે કુદરતી આફતોની આવૃત્તિ અને તીવ્રતામાં વધારો કરે છે.
રિપોર્ટ પર ભાર મૂકતા જણાવાયું છે કે જો અત્યારે પણ નક્કર પગલાં લેવામાં નહીં આવે, તો ૨૦૨૬ અને તેના પછીના વર્ષોમાં આ કિંમત અનેકગણી વધી શકે છે.
સામાન્ય લોકો પર સૌથી વધુ અસર
જલવાયુ પરિવર્તનની સૌથી મોટી કિંમત સામાન્ય લોકો અને ગરીબ સમુદાયો ચૂકવી રહ્યા છે. પૂર અને તોફાનોમાં લાખો લોકો બેઘર બન્યા છે, અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પાણીનું સ્તર વધવાને કારણે વસાહતો જોખમમાં મુકાઈ છે. રોજગાર છીનવાઈ જવાથી આર્થિક અસમાનતામાં પણ વધારો થયો છે.
હવે નહીં તો ક્યારે?
વૈશ્વિક નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ૧૨૨ અબજ ડોલરનું નુકસાન એ માત્ર એક આંકડો નથી, પરંતુ તે જલવાયુ પરિવર્તનની ગંભીરતાનો પુરાવો છે. વિશ્વના નેતાઓએ હવે માત્ર વાતો કરવાને બદલે ‘ગ્રીન એનર્જી’ અને પર્યાવરણ સુરક્ષા માટે મોટા અને કઠોર નિર્ણયો લેવા પડશે.
