મર્યાદિત શિક્ષણ છતાં જયસુખભાઈએ ઊભું કર્યું આવકનું મજબૂત મોડેલ
અમરેલી જિલ્લાના લીલીયા તાલુકાના આંબા ગામના ખેડૂત જયસુખભાઈ માડાણીએ પરંપરાગત ગાય આધારિત ખેતી અને ગૃહ ઉદ્યોગના સંયોજનથી આત્મનિર્ભર જીવન ઊભું કર્યું છે. મર્યાદિત શિક્ષણ છતાં તેમણે મહેનત અને સમજદારીથી આવકના નવા રસ્તા શોધ્યા છે. ધોરણ ૧૦ સુધી ભણેલા જયસુખભાઈ આજે ૧૦ વીઘા જમીનમાં સંપૂર્ણ પ્રાકૃતિક ખેતી કરે છે. ખેતી સાથે જોડાયેલા ગૃહ ઉદ્યોગથી તેમને નિયમિત અને સ્થિર આવક મળી રહી છે. આ પ્રયાસે તેમના પરિવારને આર્થિક સુરક્ષા આપી છે.
રાસાયણિક વિના ખેતીનું સફળ મોડેલ
જયસુખભાઈ માને છે કે ગાય આધારિત ખેતી ખર્ચ ઘટાડવા સાથે જમીનની તંદુરસ્તી જાળવે છે. તેઓ રાસાયણિક ખાતર કે ઝેરી દવાઓનો ઉપયોગ કરતા નથી. ગાયના ગોબર અને ગોમૂત્રથી તૈયાર કરેલા જીવામૃત અને ઘનજીવામૃત જેવી દેશી પદ્ધતિઓ તેઓ નિયમિત અપનાવે છે. આ પદ્ધતિથી જમીનની ઉપજાઉ શક્તિ વધે છે અને પાકની ગુણવત્તા પણ સુધરે છે. લાંબા ગાળે ખેતી વધુ ફાયદાકારક બનતી હોવાનું તેઓ અનુભવે છે.
ગોબરમાંથી ગૃહ ઉદ્યોગની નવી ઓળખ
ખેતી સાથે જયસુખભાઈએ ગાયના ગોબરથી હસ્તકલા ઉત્પાદનો બનાવવાનો ગૃહ ઉદ્યોગ શરૂ કર્યો છે. ગોબરમાંથી બનાવાતા પર્યાવરણમિત્ર અને શુદ્ધ ઉત્પાદનોની માંગ ધીમે ધીમે વધી રહી છે. તેઓ ઘડિયાળ, દીવા, મની બેન્ક અને તોરણ જેવા આકર્ષક ઉત્પાદનો તૈયાર કરે છે. આ વસ્તુઓ ઘર શોભા સાથે ધાર્મિક ઉપયોગ માટે પણ પસંદ કરવામાં આવે છે. પર્યાવરણપ્રેમી લોકોમાં ખાસ કરીને આ ઉત્પાદનો લોકપ્રિય બન્યા છે.
બજાર, માંગ અને આવકનો આધાર
જયસુખભાઈ તેમના ઉત્પાદનો સ્થાનિક મેળા, પ્રદર્શન અને મૌખિક પ્રચાર દ્વારા વેચે છે. દરેક ઉત્પાદનની કિંમત રૂપિયા ૫૦૦થી ૧,૦૦૦ સુધી રાખવામાં આવે છે. તહેવારો દરમિયાન દીવા અને તોરણની માંગ ખાસ વધી જાય છે. હાલમાં તેઓ ગૃહ ઉદ્યોગમાંથી દર મહિને અંદાજે ૩૦ હજાર રૂપિયાની આવક મેળવી રહ્યા છે. ખેતીની આવક સાથે મળીને આ રકમ પરિવાર માટે મજબૂત આર્થિક આધાર પૂરું પાડે છે.
ગામડાં માટે પ્રેરણાદાયી સંદેશ
શરૂઆતમાં લોકો ગોબરના ઉત્પાદનો અંગે શંકા વ્યક્ત કરતા હતા, પરંતુ ઉપયોગ બાદ ગ્રાહકો તેની ગુણવત્તાથી સંતોષ અનુભવે છે. જયસુખભાઈ માને છે કે ગાય આધારિત ખેતી સાથે ગૃહ ઉદ્યોગ ગામડાંના ખેડૂતો માટે ઉત્તમ વિકલ્પ બની શકે છે. આ મોડેલથી ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં રોજગારી વધે છે અને યુવાનોને નવી દિશા મળે છે. પરંપરાગત જ્ઞાનને આધુનિક જરૂરિયાતો સાથે જોડીને આત્મનિર્ભરતા પ્રાપ્ત કરી શકાય છે.
