લોકડાયરા જેવી શૈલીમાં સાયબર સુરક્ષાની સમજ આપતી નવી પહેલ
રાજકોટ જિલ્લાના ગામડાઓમાં વધતા ડિજિટલ છેતરપિંડીના બનાવોને અટકાવવા માટે જિલ્લા પોલીસે એક અલગ પ્રકારની જનજાગૃતિ શરૂ કરી છે. ગૃહવિભાગના માર્ગદર્શન હેઠળ ‘સાયબર ડાયરા’ નામે લોકઆધારિત કાર્યક્રમો યોજાઈ રહ્યા છે. લોકસંસ્કૃતિ, સંવાદ અને જીવંત ઉદાહરણો દ્વારા ગ્રામજનોને સરળ ભાષામાં સાયબર ગુનાની સમજ આપવામાં આવી રહી છે. આ પહેલથી માહિતી સાથે આત્મવિશ્વાસ પણ વિકસે તેવો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.
ગોંડલ તાલુકાના ગામોમાં યોજાયા કાર્યક્રમો
આ અભિયાન અંતર્ગત ગોંડલ તાલુકાના સુલતાનપુર અને મોવિયા ગામોમાં વિશેષ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. લોકસંગીત, વાર્તા અને સંવાદ દ્વારા ઠગાઈ કેવી રીતે થાય છે તે સમજાવવામાં આવ્યું. હાજર રહેલા વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓએ ગ્રામજનો સાથે સીધો સંપર્ક સાધી પ્રશ્નોના જવાબ આપ્યા. આ રીતે પોલીસ અને પ્રજાજનો વચ્ચે વિશ્વાસનો સેતુ મજબૂત બન્યો.
સામાન્ય ભૂલો અને જોખમોની સમજ
કાર્યક્રમ દરમિયાન અધિકારીઓએ સમજાવ્યું કે મોબાઇલ અને ઈન્ટરનેટનો બેફામ ઉપયોગ જોખમ ઊભું કરે છે. અજાણી લિન્ક ખોલવી, ઓળખ વગરના ફોન પર માહિતી આપવી અને લોભામણી યોજનાઓમાં ફસાઈ જવું મોટું જોખમ બની શકે છે. આવી ભૂલો ટાળવાથી મોટાભાગના સાયબર ગુનાઓથી બચી શકાય છે. સાવચેતી જ સૌથી મોટું શસ્ત્ર હોવાનું સ્પષ્ટ કરાયું.
ગુનાનો ભોગ બન્યા પછી શું કરવું
ગ્રામજનોને માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું કે કોઈ શંકાસ્પદ ઘટના બને તો તરત પગલા લેવા જરૂરી છે. શંકાસ્પદ નંબર રોકવો, સંબંધિત સેવા પ્રદાતાને જાણ કરવી અને પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવવી અગત્યની બાબત છે. મજબૂત પાસવર્ડ રાખવો, નિયમિત બદલતા રહેવું અને અંગત માહિતી જાહેર ન કરવી જેવી બાબતો પર પણ ભાર મૂકાયો.
મહિલાઓ અને સ્થાનિક આગેવાનોની સક્રિય ભાગીદારી
સુલતાનપુર અને મોવિયા ગામના સરપંચો, આગેવાનો તથા મોટી સંખ્યામાં મહિલાઓ અને પુરુષોએ કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હતો. ખાસ કરીને મહિલાઓએ મળેલી માહિતીનું સ્વાગત કરી વધુ ગામોમાં આવા કાર્યક્રમોની માંગ કરી. પોલીસ સાથેના સીધા સંવાદથી ગ્રામજનોમાં સાયબર ગુનાઓ સામે લડવાનો આત્મવિશ્વાસ વધ્યો હોવાનું સ્પષ્ટ દેખાયું.
જાગૃતિ અને આત્મવિશ્વાસ વિકસાવવાનો હેતુ
જિલ્લા પોલીસના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે આ અભિયાન માત્ર માહિતી પૂરતું નથી. ગામડાઓમાં લોકભાષા અને લોકશૈલીમાં સમજાવવાથી સંદેશ વધુ અસરકારક બને છે. આગામી સમયમાં આ પહેલને વધુ ગામોમાં વિસ્તરાવવાની યોજના છે. હેતુ એક જ છે કે ગ્રામ્ય સમાજને સજાગ બનાવી ડિજિટલ સુરક્ષાનું મજબૂત કવચ ઊભું કરવું.
