ખાંભલા ક્લસ્ટરમાં પ્રાકૃતિક ખેતીના પાંચ આયામ અંગે ખેડૂતોને આપવામાં આવી વિસ્તૃત તાલીમ
ડાંગ જિલ્લાના સુબીર તાલુકાના ખાંભલા ક્લસ્ટર હેઠળના જુનેર ગામમાં ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વાળવા માટે ક્લસ્ટર બેઇઝ તાલીમનું સુંદર આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ તાલીમમાં કૃષિ સખીઓએ પાયાના સ્તરે ખેડૂતોને રાસાયણિક ખેતી છોડી કુદરતી પદ્ધતિઓ અપનાવી આર્થિક રીતે સધ્ધર બનવા માટે પ્રેરિત કર્યા હતા.
પ્રાકૃતિક ખેતીના પાંચ આયામોની સમજ
તાલીમ દરમિયાન પ્રાકૃતિક ખેતીના પાયાના પાંચ સિદ્ધાંતો અને તેના પાક ઉત્પાદન પર થતા સકારાત્મક પ્રભાવ વિશે વિગતવાર માહિતી આપવામાં આવી હતી:
-
જીવામૃત અને ઘન જીવામૃત: આ ગાયના છાણ અને ગૌમૂત્રમાંથી બનાવવામાં આવતું ઉત્તમ ખાતર છે, જે જમીનમાં અળસિયા અને ઉપયોગી બેક્ટેરિયાનું પ્રમાણ વધારે છે.
-
જમીનની ફળદ્રુપતા: રાસાયણિક ખાતરોનો ત્યાગ કરી જૈવિક પદ્ધતિ અપનાવવાથી જમીન નરમ અને ફળદ્રુપ બને છે, જેનાથી લાંબા ગાળે ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટે છે અને આવક વધે છે.
સ્વાસ્થ્યપ્રદ અને ઝેરમુક્ત ખેતી
ખેડૂતોને સમજાવવામાં આવ્યું હતું કે પ્રાકૃતિક ખેતી માત્ર આર્થિક જ નહીં પણ સ્વાસ્થ્યની દ્રષ્ટિએ પણ અનિવાર્ય છે:
-
શુદ્ધ આહાર: પ્રાકૃતિક પદ્ધતિથી પકવેલા અનાજ અને શાકભાજી ઝેરમુક્ત હોય છે, જે ગંભીર બીમારીઓથી બચાવે છે.
-
જૈવિક કીટનાશકો: ખેડૂતોને ઘરઆંગણે જ નિમાસ્ત્ર અને બ્રહ્માસ્ત્ર જેવા જૈવિક કીટનાશકો બનાવીને પાકનું રક્ષણ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવ્યા હતા.
ખેડૂતોને આર્થિક માર્ગદર્શન
તાલીમમાં ખેડૂતોને જીવામૃત અને અન્ય પ્રાકૃતિક સાધનોની ખરીદી તેમજ તેના સાચા ઉપયોગ વિશે વૈજ્ઞાનિક સમજણ આપવામાં આવી હતી. કૃષિ સખીઓએ આધુનિક બજારમાં પ્રાકૃતિક પેદાશોની વધતી માંગ વિશે જણાવી ખેડૂતોને ઉદ્યોગ સાહસિક બનવા હાકલ કરી હતી.
