MRFA રેસ ફરી ગરમાઈ: Gripen E ની નવી ઓફર સાથે Saab ની એન્ટ્રી, પણ રાફેલ કેમ ફેવરિટ છે?
ભારતીય વાયુસેના (IAF) ની તાકાત વધારવા માટે પ્રસ્તાવિત 114 મલ્ટી-રોલ ફાઇટર એરક્રાફ્ટ (MRFA) સોદો ફરી એકવાર ચર્ચામાં આવ્યો છે. સ્વીડનની ડિફેન્સ કંપની Saab એ તેના લડાકુ વિમાન Gripen E ને ભારત માટે ફરીથી આક્રમક રીતે રજૂ કર્યું છે. આ ઓફર એવા સમયે આવી છે જ્યારે ભારત અને ફ્રાન્સ વચ્ચે રાફેલ ફાઇટર જેટ સાથે જોડાયેલા મોટા નિર્ણયની હલચલ તેજ બની છે.
Saab નો નવો દાવ: ‘ઓછી કિંમત, વધુ આઝાદી’
સિંગાપોર એરશોમાં Saab એ Gripen E ને ભારત માટે માત્ર એક ફાઇટર જેટ તરીકે જ નહીં, પરંતુ સંપૂર્ણ એરોસ્પેસ ઇકોસિસ્ટમ તરીકે રજૂ કર્યું. કંપનીના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ દાવો કર્યો હતો કે Gripen E ભારતને આત્મનિર્ભર સંરક્ષણ ઉદ્યોગની દિશામાં મોટો કૂદકો મારવાની તક આપે છે.
Saab ના તર્ક મુજબ:
- Gripen E ઓછું ખર્ચાળ છે.
- તેનું મેન્ટેનન્સ સરળ છે.
- ભારત તેમાં પોતાના હથિયારો અને સોફ્ટવેર જાતે ઇન્ટિગ્રેટ કરી શકે છે.
- તે ટૂંકા રનવે અને હાઇવે પરથી પણ ઓપરેટ થઈ શકે છે.
ટૂંકમાં, Saab ભારતને “ફ્લાઈંગ પ્લેટફોર્મથી પણ વધુ કંટ્રોલ” ઓફર કરી રહ્યું છે.
છતાં પણ IAF ની નજર રાફેલ પર કેમ ટકેલી છે?
ડિફેન્સ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતીય વાયુસેનાનો ભરોસો હજુ પણ રાફેલ પર વધુ છે. તેનું કારણ માત્ર વિમાન જ નહીં, પરંતુ તેની સાથે જોડાયેલું વ્યૂહાત્મક પેકેજ પણ છે. રાફેલ પહેલેથી જ IAF માં ઓપરેશનલ છે અને યુદ્ધ અભ્યાસોમાં તેની ક્ષમતા સાબિત થઈ ચૂકી છે. આ ઉપરાંત, ફ્રાન્સ સાથે ભારતનો સંરક્ષણ સહયોગ હવે માત્ર ખરીદી પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નથી.
ટેકનિકલ સરખામણી: બે અભિગમ, બે વિચાર
જો બંને વિમાનોને સામસામે રાખવામાં આવે, તો તફાવત સ્પષ્ટ દેખાય છે:
| વિશેષતા | રાફેલ (Rafale) | ગ્રિપેન ઇ (Gripen E) |
| એન્જિન | બે એન્જિન (વધુ ભરોસાપાત્ર) | સિંગલ એન્જિન (હળવું અને સ્ફૂર્તિલું) |
| પેલોડ | ભારે પેલોડ, પરમાણુ ક્ષમતા | હળવો પેલોડ, ઝડપી રિસ્પોન્સ |
| વોરફેયર | SPECTRA એડવાન્સ્ડ સિસ્ટમ | Arexis નેટવર્ક-સેન્ટ્રિક સિસ્ટમ |
| ફ્લેક્સિબિલિટી | એરબેઝ અને એરક્રાફ્ટ કેરિયર | એરબેઝ અને હાઇવે પરથી ટેક-ઓફ |
ખર્ચ વિરુદ્ધ વ્યૂહરચના
Saab નો સૌથી મજબૂત તર્ક તેની ઓછી કિંમત છે. Gripen E માત્ર ખરીદીમાં જ સસ્તું નથી, પણ તેની ઉડાનનો ખર્ચ પણ ઘણો ઓછો છે. તેની સરખામણીમાં રાફેલ મોંઘું ચોક્કસ છે, પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે ભારત માત્ર “સસ્તું ફાઇટર” નથી શોધી રહ્યું. અસલી ગેમ-ચેન્જર છે એન્જિન ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર.
AMCA સાથે જોડાયેલો છે અસલી દાવ
ભારતનું ધ્યાન ભવિષ્યના AMCA (Advanced Medium Combat Aircraft) પ્રોગ્રામ પર છે. આ માટે એન્જિન ટેકનોલોજી સૌથી મોટો અવરોધ રહી છે. ફ્રાન્સ સાથે મળીને એન્જિન ડેવલપમેન્ટ પર કામ કરવું એ રાફેલ ડીલને માત્ર એક ખરીદી નહીં, પણ લાંબા ગાળાની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી બનાવી દે છે. આ જ કારણ છે કે Gripen E ની આકર્ષક ઓફર હોવા છતાં, રાફેલને પડકારવું સરળ નથી.
Saab ની ઓફર ભારત માટે ચોક્કસપણે એક મજબૂત અને તર્કસંગત વિકલ્પ છે—ખાસ કરીને ખર્ચ અને ઓપરેશનના દૃષ્ટિકોણથી. પરંતુ MRFA ડીલ માત્ર આંકડાઓની રમત નથી. તે ભારતની ભવિષ્યની એર પાવર, ઔદ્યોગિક આત્મનિર્ભરતા અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનો નિર્ણય છે. અને આ જ મોટી તસવીરમાં હાલમાં રાફેલ આગળ દેખાઈ રહ્યું છે.
