વૈભવ સૂર્યવંશીની પાવર હિટિંગ ગેમ અને ફિટનેસ પર દક્ષિણ આફ્રિકાના દિગ્ગજ ડેરિલ કુલીનનની ચિંતા: ‘સચિન તેંડુલકરનું ઉદાહરણ નજર સમક્ષ રાખવું જરૂરી’
ભારતીય ક્રિકેટ જગતમાં જ્યારે પણ કોઈ અસાધારણ પ્રતિભાનો ઉદય થાય છે, ત્યારે આખું વિશ્વ તેના ભવિષ્યની ચર્ચા કરવા લાગે છે. હાલમાં માત્ર ૧૫ વર્ષની નાની ઉંમરે ક્રિકેટના મેદાન પર ધમાકો કરનાર વૈભવ સૂર્યવંશી (Vaibhav Suryavanshi) ની ચર્ચા ચારેય તરફ થઈ રહી છે. દામ્બુલામાં રમાયેલી ત્રિ-રાષ્ટ્રીય શ્રેણીની ફાઇનલમાં સૂર્યવંશીએ ૯૪ રનની મેચ-વિનિંગ ઇનિંગ રમીને પોતાની અદભુત ક્ષમતા સાબિત કરી દીધી છે. જોકે, તેની આ વિસ્ફોટક બેટિંગ શૈલીને જોઈને સાહજિક રીતે જ ચાહકો રોમાંચિત છે, પરંતુ દક્ષિણ આફ્રિકાના ભૂતપૂર્વ ક્રિકેટ દિગ્ગજ ડેરિલ કુલીનન (Daryll Cullinan) એ આ યુવાન ખેલાડીની લાંબા ગાળાની ફિટનેસ અને તેના શરીર પર આવતા અતિશય દબાણ અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
કુલીનનનું માનવું છે કે વૈભવની રમત સંપૂર્ણપણે પાવર હિટિંગ અને વિસ્ફોટક સ્ટ્રોક પ્લે પર આધારિત છે. આ પ્રકારની બેટિંગ માટે દરેક શૉટમાં જબરદસ્ત બેટ સ્પીડ અને શારીરિક તાકાતની જરૂર પડે છે. જ્યારે કોઈ ૧૫ વર્ષનો કિશોર આટલી આક્રમક રીતે મોટો બેટ સ્વિંગ કરે છે, ત્યારે તેના કાંડા, કોણી અને શરીરના અન્ય નાના સાંધાઓ પર અતિશય લોડ આવે છે, જે ભવિષ્યમાં મોટી ઇજાઓનું કારણ બની શકે છે.
નાની ઉંમર અને મોટો બેટ સ્વિંગ: સાંધા અને સ્નાયુઓ પર વધતું દબાણ
ડેરિલ કુલીનને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ લિંક્ડઇન (LinkedIn) પર વૈભવની ઇનિંગ્સની પ્રશંસા કરવાની સાથે એક બહુ જ મહત્વનો તબીબી અને શારીરિક દ્રષ્ટિકોણ રજૂ કર્યો છે. તેમણે લખ્યું, “મને આ યુવાન ખેલાડીની રમત જોઈને ખૂબ જ આનંદ થાય છે, પરંતુ એક વાત જે મને સતત પરેશાન કરી રહી છે અને જેના વિશે કોઈ વાત નથી કરી રહ્યું, તે છે ઇજાઓ થવાનું જોખમ. માત્ર ૧૫ વર્ષની ઉંમરે આટલો મોટો બેટ સ્વિંગ કરવો અને આટલા ઉચ્ચ સ્તરે સતત ક્રિકેટ રમવું એ નાની વાત નથી. મને તેના કાંડા, કોણી અને સાંધાઓની ચિંતા થાય છે. આ બાબતે મેડિકલ સાયન્સ અને ડોક્ટરોનો અભિપ્રાય શું છે?”
આ બાબતને સમજવા માટે બે અલગ-અલગ પાસાંઓ પર નજર કરવી પડે તેમ છે. એક તરફ, જેમ જેમ વૈભવ મોટો થશે, તેમ તેમ તેના સ્નાયુઓ અને હાડકાં કુદરતી રીતે વધુ મજબૂત બનશે, જે તેની પાવર ગેમને વધુ ધારદાર બનાવશે. પરંતુ બીજી તરફ, તે અતિશય કુદરતી એથ્લેટિક ક્રિકેટર નથી. શરૂઆતમાં નિષ્ણાતોએ તેની ફિલ્ડિંગ અને એથ્લેટિસિઝમ પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા, જોકે વૈભવે શાનદાર ફિલ્ડિંગ કરીને ટીકાકારોને શાંત જરૂર કર્યા છે. તેમ છતાં, આગામી સમયમાં ભારતીય ટીમમાં ડેબ્યૂ કરવાની પ્રબળ સંભાવનાઓ વચ્ચે તેને પોતાની ફિટનેસના સ્તરને સતત આગલા લેવલ પર લઈ જવું પડશે.
સચિન તેંડુલકર અને ટેનિસ એલ્બોનો ઇતિહાસ: એક મોટી ચેતવણી
પોતાની ચિંતાને વધુ સ્પષ્ટ કરવા માટે ડેરિલ કુલીનને ભારતના મહાનતમ બેટ્સમેન સચિન તેંડુલકર (Sachin Tendulkar) નું ઉદાહરણ આપ્યું હતું. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે, “યાદ રાખો, સચિન તેંડુલકરની ૨૪ વર્ષ લાંબી મહાન કારકિર્દી પણ વર્ષ ૨૦૦૪માં એક ખરાબ કોણીની ઈજા એટલે કે ‘ટેનિસ એલ્બો’ (Tennis Elbow) ને કારણે લગભગ ટૂંકી થઈ ગઈ હતી. સચિન પોતાના સમયમાં વૈભવ સૂર્યવંશી જેટલી વારંવાર અને આટલી આક્રમકતાથી બેટ સ્વિંગ નહોતો કરતો, તેમ છતાં તેને આ ગંભીર ઈજાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો, જેનો ડર સચિનને પોતાની આખી કારકિર્દી દરમિયાન રહ્યો હતો.”
કુલીનનનો આ ઈશારો ખૂબ જ વ્યાજબી છે. સચિન તેંડુલકરે જ્યારે આ ઈજાનો સામનો કર્યો ત્યારે તેમની બેટિંગ શૈલીમાં મોટો બદલાવ લાવવો પડ્યો હતો. વૈભવની વર્તમાન રમત જે રીતે અત્યંત આક્રમક બેટ ગતિ પર નિર્ભર છે, તેને જોતાં તેના સ્નાયુઓ અને અસ્થિબંધન (Ligaments) પર જે તણાવ આવી રહ્યો છે, તેને નજરઅંદાજ કરી શકાય નહીં.
બદલાતો સમય: ભારે બેટ અને વ્યસ્ત ક્રિકેટ શિડ્યુલ
પ્રોટીઝ (દક્ષિણ આફ્રિકા) માટે ૭૦ ટેસ્ટ અને ૧૩૮ વનડે મેચોનો વિશાળ અનુભવ ધરાવતા કુલીનને ભૂતકાળ અને વર્તમાન ક્રિકેટ વચ્ચેના તફાવતને પણ રેખાંકિત કર્યો છે. તેમના મતે, આજના સમયમાં ક્રિકેટ ઘણું બદલાઈ ગયું છે. પહેલાના જમાનામાં બેટ્સમેનો હળવા બેટનો ઉપયોગ કરતા હતા અને વર્ષ દરમિયાન રમાતી મેચોની સંખ્યા પણ ઘણી ઓછી હતી.
ભારે બેટનો ઉપયોગ: પાવર જનરેટ કરવા માટે આજના યુવા ખેલાડીઓ ભારે બેટ પસંદ કરે છે, જે કાંડા પર સીધું દબાણ લાવે છે.
ભરચક કેલેન્ડર: આખું વર્ષ ડોમેસ્ટિક ક્રિકેટ, ઇન્ટરનેશનલ મેચો અને ટી૨૦ લીગ રમવી પડે છે, જેના લીધે શરીરને આરામ મળતો નથી.
વિકાસશીલ શરીર: વૈભવ હજુ માત્ર ૧૫ વર્ષનો છે, એટલે કે તેનું શરીર હજુ પણ વિકાસના તબક્કામાં (Growing Phase) છે. આ ઉંમરે સ્નાયુઓ પર અતિશય ભાર ક્ષમતા ઘટાડી શકે છે.
કુલીનને એક પ્રશંસકની ટિપ્પણીનો જવાબ આપતા ઉમેર્યું, “હું એવા ઘણા ઉત્કૃષ્ટ ખેલાડીઓને જાણું છું જેમના કાંડાની લાંબી સમસ્યાઓને કારણે કરિયર વહેલી ખતમ થઈ ગઈ. એ સાચું છે કે આજની આધુનિક ટ્રેનિંગ, ફિઝિયોથેરાપી અને રિકવરી પદ્ધતિઓ ઘણી અદભુત છે જે ખેલાડીઓને મદદ કરે છે, તેમ છતાં સૂર્યવંશીના લાંબા ગાળાના ભવિષ્ય અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય માટે મારા મનમાં સહેજે ડર રહે છે.”
