RSS સરકાર્યવાહનું સ્પષ્ટ નિવેદન: ‘હિન્દુઓએ ક્યારેય કોઈ પર હુમલો કર્યો નથી, તો માફી શા માટે?’
તાજેતરમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની મુલાકાત દરમિયાન, રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના મહાસચિવ દત્તાત્રેય હોસાબલેએ ભારત અને હિન્દુ સંસ્કૃતિ વિશે પશ્ચિમી દેશોમાં પ્રવર્તતા ભ્રામક દૃષ્ટિકોણને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. હડસન ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં બોલતા તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે હિન્દુ વિચારધારામાં ક્યારેય ‘સર્વોપરિતા’ (Supremacy) ની ભાવના રહી નથી. તેમનો તર્ક હતો કે જે સંસ્કૃતિ તમામ જીવંત અને નિર્જીવ તત્વોમાં એકતા જોતી હોય, તે ક્યારેય બીજા પર આધિપત્ય જમાવવાની વાત ન કરી શકે.
માફી માંગવાની જરૂર નથી: ઐતિહાસિક તર્ક
હોસાબલેએ હિન્દુ ઇતિહાસનો ઉલ્લેખ કરતા એક અત્યંત મહત્વનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે વિશ્વના ઇતિહાસમાં હિન્દુઓએ ક્યારેય કોઈ અન્ય દેશ કે સંસ્કૃતિ પર આક્રમણ કર્યું નથી કે કોઈને ગુલામ બનાવ્યા નથી.
-
આક્રમણ વિરુદ્ધ સંરક્ષણ: હિન્દુ સંસ્કૃતિ હંમેશા રક્ષણાત્મક અને સમાવેશી રહી છે.
-
કોઈ અપરાધ બોધ નહીં: જ્યારે કોઈ આક્રમણ કે શોષણનો ઇતિહાસ જ નથી, ત્યારે કોઈપણ ઐતિહાસિક કાર્યો માટે માફી માંગવાનો પ્રશ્ન જ ઉભો થતો નથી. આ નિવેદન દ્વારા તેમણે એ પશ્ચિમી માનસિકતા પર પ્રહાર કર્યો જે ઘણીવાર ભારતને બિનજરૂરી બચાવની સ્થિતિમાં લાવવા માંગે છે.
ભારતની આધુનિક છબી અને અમેરિકાનો દૃષ્ટિકોણ
અમેરિકામાં ભારત પ્રત્યેની જે ધારણાઓ છે તેને હોસાબલેએ ‘અપૂર્ણ અને ભ્રામક’ ગણાવી. તેમણે કહ્યું કે આજે પણ પશ્ચિમી મીડિયા અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ ભારતને માત્ર ગરીબી, વધુ વસ્તી અને સ્લમ એરિયાના ચશ્માથી જુએ છે. ૧. આર્થિક તાકાત: ભારત અત્યારે વિશ્વની ચોથી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બની ગયું છે. ૨. ટેકનોલોજી હબ: વૈશ્વિક ટેકનોલોજી લેન્ડસ્કેપમાં ભારતની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વની છે, જેની પશ્ચિમી દેશોમાં વારંવાર અવગણના કરવામાં આવે છે. ૩. વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી: તેમણે જણાવ્યું કે જો અમેરિકા ભારત સાથે લાંબા ગાળાના સંબંધો ઈચ્છતું હોય, તો તેણે ભારતને ‘ગૌણ’ નહીં પણ એક ‘સમાન ભાગીદાર’ તરીકે જોવું પડશે.
#WATCH | Washington, DC | On how India can realise its full potential, RSS General Secretary Dattatreya Hosabale says, "… If America is also looking for a strategic partnership with India… A better relationship and partnership are called for. It can be done by mutual trust… pic.twitter.com/6za2SkKJ0O
— ANI (@ANI) April 24, 2026
RSS ની સાચી ઓળખ અને તેના પરના આરોપો
સંસ્થા પર લાગતા આરોપોનો જવાબ આપતા હોસાબલેએ કહ્યું કે RSS ને ઘણીવાર ખોટી રીતે રજૂ કરવામાં આવે છે.
-
ગેરસમજોનું નિવારણ: સંઘને લઘુમતી વિરોધી કે મહિલા વિરોધી ગણાવવો એ કાં તો માહિતીનો અભાવ છે અથવા ચોક્કસ એજન્ડાનો ભાગ છે.
-
ચિત્ર નિર્માણ: RSS એક સામાજિક-સાંસ્કૃતિક સંગઠન છે જેનો પાયો ચારિત્ર્ય નિર્માણ અને સેવા છે. તેમણે કુદરતી આફતોમાં સ્વયંસેવકો દ્વારા થતી કામગીરી અને આશરે 40 જેટલી નાગરિક સંસ્થાઓ દ્વારા થતા સામાજિક સુધારાના કામોનો ઉલ્લેખ કર્યો.
-
સભ્યતાની ઓળખ: હોસાબલેએ સ્પષ્ટ કર્યું કે હિન્દુ ઓળખ એ માત્ર એક ધાર્મિક ઓળખ નથી, પરંતુ તે આ ઉપખંડની સહિયારી સાંસ્કૃતિક અને સભ્યતાની ઓળખ છે.
સનાતન પરંપરા અને આધુનિકતા
એક સામાન્ય ગેરસમજ એવી છે કે સંસ્કૃતિ અને આધુનિકતા એકબીજાના વિરોધી છે. હોસાબલેએ આ ધારણાને નકારી કાઢતા કહ્યું કે પૂર્વીય સમાજોમાં પરંપરા અને આધુનિક ટેકનોલોજીનું સુંદર સહઅસ્તિત્વ જોવા મળે છે. સનાતન પરંપરા સમય સાથે વિકસિત થાય છે પણ તેના મૂળભૂત મૂલ્યો જાળવી રાખે છે. આધુનિક બનવા માટે પોતાની મૂળ ઓળખ છોડવાની જરૂર નથી, એ સંદેશ તેમણે વૈશ્વિક મંચ પરથી આપ્યો.
વૈશ્વિક સંવાદની અનિવાર્યતા
પોતાના સંબોધનના અંતે, દત્તાત્રેય હોસાબલેએ તમામ સમુદાયો અને રાષ્ટ્રો વચ્ચે સતત સંવાદ પર ભાર મૂક્યો. તેમણે સ્વીકાર્યું કે ઐતિહાસિક ગેરસમજો અને રાજકીય હિતોને કારણે તણાવ ઉભો થઈ શકે છે, પરંતુ તે સંવાદ દ્વારા ઉકેલી શકાય છે. ભારત અને RSS ને સમજવા માટે પૂર્વગ્રહમુક્ત અને સંતુલિત દૃષ્ટિકોણ રાખવો જરૂરી છે.
દત્તાત્રેય હોસાબલેનું આ વક્તવ્ય માત્ર એક બચાવ નથી, પરંતુ ભારતની વૈશ્વિક ભૂમિકાનું પુનઃનિર્માણ છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત હવે પોતાની ઓળખ માટે કોઈની મંજૂરીની રાહ જોશે નહીં. પરસ્પર આદર, વિશ્વાસ અને સાંસ્કૃતિક ગૌરવ સાથે જ ભારત વિશ્વ મંચ પર પોતાની સાચી છબી પ્રસ્થાપિત કરશે.
