ગાડી માલિકો ખાસ વાંચો: E20 પેટ્રોલના નિયમો બદલાયા, હવે એન્જિન રહેશે એકદમ સેફ!
દેશભરમાં પેટ્રોલિયમ પેદાશો પર નિર્ભરતા ઘટાડવા અને પર્યાવરણની સુરક્ષા માટે સરકારે પેટ્રોલમાં ઈથેનોલ બ્લેન્ડિંગ (E20 Petrol) નું પ્રમાણ ઝડપથી વધાર્યું છે. પરંતુ, આ E20 પેટ્રોલના ઉપયોગ બાદ ગાડી માલિકો અને વાહન ચાલકોમાં પોતાના વાહનના એન્જિનની સુરક્ષા, આયુષ્ય અને પરફોર્મન્સને લઈને ભારે ચિંતા જોવા મળી રહી હતી. દેશની અગ્રણી ઓટોમોબાઇલ ઉત્પાદક કંપનીઓએ પણ ઈ-20 ફ્યુઅલની ગુણવત્તા અને એન્જિનના સ્પેરપાર્ટ્સમાં કાટ (Corrosion) લાગવાની આશંકાઓ વ્યક્ત કરી હતી.
આ તમામ ચિંતાઓને ગંભીરતાથી લેતા કેન્દ્ર સરકારે હવે ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) માટે નિયમો અત્યંત સખત બનાવવાની તૈયારી કરી લીધી છે. વાહન ચાલકોના હિતમાં સરકારે લીધેલો આ નિર્ણય ભારતીય ઓટોમોબાઇલ ક્ષેત્ર માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
ક્લોરાઇડ દૂષણ (Chloride Contamination): મરજિયાતમાંથી હવે કાયદાકીય રીતે અનિવાર્ય!
અત્યાર સુધી પેટ્રોલમાં ઈથેનોલ મેળવતી વખતે તેમાં રહેલા ‘ક્લોરાઇડ’ અને ભેજ જેવા અશુદ્ધ તત્વોના સ્તરને નિયંત્રિત રાખવું ઓઇલ કંપનીઓ માટે માત્ર એક ‘મરજિયાત’ (Voluntary) અથવા ઐચ્છિક માપદંડ હતો. પરંતુ હવે ભારતીય માનક બ્યુરો (Bureau of Indian Standards – BIS) તેને કાયદાકીય રીતે અનિવાર્ય (Mandatory) કરવા જઈ રહ્યું છે.
સરકારના આ કડક પગલાંનો સીધો હેતુ દેશભરના પેટ્રોલ પંપો પર સપ્લાય થતા પેટ્રોલની શુદ્ધતા અને ગુણવત્તા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે, જેથી કરીને વાહનોના એન્જિન અને તેના સંવેદનશીલ કમ્પોનન્ટ્સ (ભાગો) ને કોઈપણ પ્રકારનું નુકસાન થતું અટકાવી શકાય.
3 ppm ની મર્યાદા થશે નિર્ધારિત: શું છે આ નવો નિયમ?
મળતી વિગતો મુજબ, સરકાર E20 પેટ્રોલમાં ક્લોરાઇડની માત્રાને 3 પાર્ટ્સ પ્રતિ મિલિયન (3 ppm) થી ઓછી રાખવાની વર્તમાન સીમાને ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ અને ફ્યુઅલ સપ્લાય ઇકોસિસ્ટમ સાથે જોડાયેલી તમામ સંસ્થાઓ માટે ફરજિયાત બનાવ વિચારણા કરી રહી છે.
સરકારી અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, “અમે ફ્યુઅલમાં થતા દૂષણ કે અશુદ્ધિઓ (Contamination) ને અટકાવવા માટે નક્કી કરાયેલી સીમાઓને કાયદાકીય રીતે ફરજિયાત બનાવવા માંગીએ છીએ. આ નિર્ણયથી દેશભરમાં બળતણની શ્રેષ્ઠ ગુણવત્તાના ધોરણો જાળવવામાં મદદ મળશે.”
શા માટે લેવો પડ્યો આ કડક નિર્ણય?
આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય ઓટોમોબાઇલ કંપનીઓ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા ચોંકાવનારા અહેવાલો બાદ લેવામાં આવ્યો છે.
ફ્યુઅલ સ્ટેશનો પરથી મળેલા સેમ્પલ: ઓટો કંપનીઓએ ધ્યાન દોર્યું હતું કે પેટ્રોલ પંપો પરથી સપ્લાય કરવામાં આવી રહેલા E20 પેટ્રોલમાં ક્લોરાઇડનું પ્રમાણ અને ભેજનું સ્તર નક્કી કરેલી મર્યાદા કરતાં ઘણું વધારે જોવા મળ્યું હતું.
એન્જિન પાર્ટ્સ ખરાબ થવાના કિસ્સા: વાહનોની ફ્યુઅલ ટેન્કમાંથી લેવાયેલા સેમ્પલમાં ક્લોરાઇડ વધુ હોવાને કારણે ગાડીના સ્પેરપાર્ટ્સ, ફ્યુઅલ પંપ અને એન્જિનની પાઇપલાઇનમાં કાટ લાગવા અને પાર્ટ્સ જલ્દી ખરાબ થવાના કિસ્સાઓ વધી રહ્યા હતા.
ઓટો કંપનીઓની રજૂઆત: વાહન ઉત્પાદકોએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે જો ઇંધણની ગુણવત્તા સુધારવામાં નહીં આવે, તો નવા ગ્રાહકોનો ઈ-20 વાહનો પ્રત્યેનો વિશ્વાસ ડગમગી શકે છે.
સમય પહેલાં હાસલ કર્યો લક્ષ્યાંક, પણ ગુણવત્તાનો પડકાર
ભારતે પેટ્રોલમાં 20 ટકા ઈથેનોલ બ્લેન્ડિંગ (E20) કરવાનું પોતાનું મૂળ લક્ષ્ય નક્કી કરેલી સમયમર્યાદા કરતાં આશરે પાંચ વર્ષ પહેલાં જ હાસલ કરી લીધું છે. આ એક દેશ માટે મોટી આર્થિક અને પર્યાવરણીય સિદ્ધિ છે.
જોકે, નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જ્યારે લક્ષ્યાંક ઝડપથી હાંસલ કરવામાં આવે છે, ત્યારે ગુણવત્તા જાળવવી એ સૌથી મોટો પડકાર બની જાય છે. નીતિ ઘડવૈયાઓ (Policy Makers) અને ઓટો ઇન્ડસ્ટ્રી હવે ભવિષ્યમાં E20 થી પણ આગળ વધીને વધુ ઈથેનોલ બ્લેન્ડિંગ (જેમ કે E85 કે Flex-Fuel) તરફ જવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, શરૂઆતના તબક્કે જ ફ્યુઅલ ક્વોલિટીના કડક સ્ટાન્ડર્ડ નક્કી કરવા ખૂબ જ જરૂરી બની ગયા હતા.
વાહન ચાલકોને આ નિર્ણયથી શું ફાયદો થશે?
સરકાર અને BIS ના આ કડક વલણથી દેશના કરોડો વાહન ચાલકોને સીધો ફાયદો થશે:
એન્જિનનું લાંબુ આયુષ્ય: પેટ્રોલમાં ક્લોરાઇડ 3 ppm થી ઓછું રહેવાથી એન્જિનના આંતરિક ભાગોમાં કાટ લાગવાનો ભય રહેશે નહીં.
જાળવણી ખર્ચમાં ઘટાડો: ફ્યુઅલ પંપ, પ્લગ અને ઇન્જેક્ટર જેવા ખર્ચાળ પાર્ટ્સ જલ્દી ખરાબ નહીં થાય, જેથી પ્લગ અને ફ્યુઅલ લાઇન રિપેરિંગનો મોટો ખર્ચ બચશે.
મિલકતની સુરક્ષા અને માઇલેજ: શુદ્ધ E20 ઇંધણ મળવાથી વાહનની એવરેજ (માઇલેજ) અને પિક-અપમાં સુધારો જોવા મળશે.
