ડિવિડન્ડ, બોનસ અને સ્ટોક સ્પ્લિટ: ફેબ્રુઆરીના છેલ્લા સપ્તાહમાં આ શેરો પર રાખજો નજર
શેરબજારમાં રોકાણકારો માટે આગામી સપ્તાહ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ રહેવાનું છે. જ્યારે આપણે શેરબજારમાં રોકાણ કરીએ છીએ, ત્યારે માત્ર શેરના ભાવ વધે તે જ નફો નથી હોતો, પરંતુ કંપનીઓ દ્વારા આપવામાં આવતા કોર્પોરેટ એક્શન જેવા કે ડિવિડન્ડ, બોનસ ઇશ્યૂ, સ્ટોક સ્પ્લિટ અને રાઈટ્સ ઇશ્યૂ પણ કમાણીનો મોટો સ્ત્રોત બને છે. ફેબ્રુઆરી 2026ના છેલ્લા સપ્તાહમાં ઘણી દિગ્ગજ અને મિડકેપ કંપનીઓ પોતાના શેરધારકોને આ પ્રકારના લાભ આપવા જઈ રહી છે.
ડિવિડન્ડનો વરસાદ: કઈ કંપની કેટલું વળતર આપશે?
ડિવિડન્ડ એ કંપનીના નફાનો એ ભાગ છે જે તે તેના શેરધારકો સાથે વહેંચે છે. આગામી સપ્તાહમાં ઘણી કંપનીઓ તેમના રોકાણકારોના બેંક ખાતામાં સીધા નાણાં જમા કરાવવા જઈ રહી છે.
-
AK Capital Services Ltd: આ કંપનીએ તેના રોકાણકારો માટે માતબર 22 રૂપિયા પ્રતિ શેરનું વચગાળાનું ડિવિડન્ડ જાહેર કર્યું છે. જે રોકાણકારો પાસે 24 ફેબ્રુઆરી 2026 (એક્સ-ડેટ) પહેલા આ શેર હશે, તેમને આ મોટો લાભ મળશે. હાઈ-નેટવર્થ રોકાણકારો માટે આ એક આકર્ષક તક હોઈ શકે છે.
-
NBCC (India) Ltd: સરકારી માલિકીની આ કન્સ્ટ્રક્શન કંપનીએ 0.12 રૂપિયા પ્રતિ શેર ડિવિડન્ડની જાહેરાત કરી છે. તેની એક્સ-ડેટ 25 ફેબ્રુઆરી 2026 છે. જોકે રકમ નાની લાગે, પરંતુ લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે આ નિયમિત આવક સમાન છે.
-
Stratmont Industries Ltd: આ કંપની 26 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ એક્સ-ડેટ પર ટ્રેડ કરશે. કંપનીએ 0.10 રૂપિયા પ્રતિ શેર ડિવિડન્ડ આપવાનું નક્કી કર્યું છે.
-
Spice Islands Industries Ltd: મસાલા અને સંલગ્ન ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલી આ કંપનીએ 0.50 રૂપિયા પ્રતિ શેર ડિવિડન્ડ જાહેર કર્યું છે, જેની એક્સ-ડેટ 27 ફેબ્રુઆરી 2026 નક્કી કરવામાં આવી છે.
રોકાણકારોએ યાદ રાખવું જોઈએ કે ડિવિડન્ડનો લાભ લેવા માટે તમારે એક્સ-ડેટના ઓછામાં ઓછા એક દિવસ પહેલા શેર ખરીદવા પડે છે, જેથી રેકોર્ડ ડેટ સુધીમાં શેર તમારા ડિમેટ ખાતામાં આવી જાય.
બોનસ ઇશ્યૂ, સ્ટોક સ્પ્લિટ અને રાઈટ્સ ઇશ્યૂનું ગણિત
ડિવિડન્ડ ઉપરાંત, આગામી સપ્તાહમાં બોનસ શેર અને સ્ટોક સ્પ્લિટ જેવી પ્રક્રિયાઓ પણ જોવા મળશે. આ કોર્પોરેટ એક્શન રોકાણકારોની સંપત્તિમાં લાંબા ગાળે વધારો કરે છે.
બોનસ ઇશ્યૂ (Bonus Issue): જ્યારે કંપની તેના અનામત ભંડોળમાંથી શેરધારકોને મફતમાં વધારાના શેર આપે છે, ત્યારે તેને બોનસ કહેવામાં આવે છે. દાખલા તરીકે, જો કોઈ કંપની 1:1 ના રેશિયોમાં બોનસ આપે, તો તમારી પાસે રહેલા દરેક 1 શેર સામે તમને 1 વધારાનો શેર મફત મળશે. આનાથી શેરની સંખ્યા વધે છે પરંતુ શેરની કિંમત તે જ પ્રમાણમાં એડજસ્ટ થાય છે.
સ્ટોક સ્પ્લિટ (Stock Split): આ પ્રક્રિયામાં કંપની તેના શેરની ફેસ વેલ્યુ ઘટાડીને શેરના ટુકડા કરે છે. આનો મુખ્ય હેતુ શેરના ભાવ ઘટાડીને તેને નાના રોકાણકારો માટે પોસાય તેવો બનાવવાનો છે. જો કોઈ શેરનો ભાવ 2000 રૂપિયા હોય અને કંપની 1:10 માં સ્પ્લિટ કરે, તો શેરનો ભાવ ઘટીને 200 રૂપિયા થઈ જશે અને તમારી પાસે 1 ને બદલે 10 શેર થઈ જશે.
રાઈટ્સ ઇશ્યૂ (Rights Issue): આમાં કંપની તેના અસ્તિત્વમાં રહેલા શેરધારકોને બજાર ભાવ કરતા સસ્તા દરે નવા શેર ખરીદવાની તક આપે છે. જો કંપનીને મૂડીની જરૂર હોય, તો તે પ્રથમ તેના જૂના રોકાણકારો પાસે જાય છે. જો તમને કંપનીના ભવિષ્ય પર ભરોસો હોય, તો રાઈટ્સ ઇશ્યૂ દ્વારા ઓછા ભાવે વધુ શેર મેળવવાની આ શ્રેષ્ઠ તક છે.
રોકાણકારો માટે એક્સ-ડેટ અને રેકોર્ડ ડેટનું મહત્વ
ઘણા નવા રોકાણકારો ઘણીવાર એક્સ-ડેટ અને રેકોર્ડ ડેટ વચ્ચે મૂંઝવણ અનુભવે છે. શેરબજારમાં કોઈપણ કોર્પોરેટ લાભ મેળવવા માટે આ બે તારીખોને સમજવી અનિવાર્ય છે.
એક્સ-ડેટ (Ex-Date): આ તે દિવસ છે જ્યારે શેર તેના જાહેર કરાયેલા લાભ (જેમ કે ડિવિડન્ડ કે બોનસ) વગર ટ્રેડ કરવાનું શરૂ કરે છે. જો તમે એક્સ-ડેટના દિવસે અથવા તે પછી શેર ખરીદો છો, તો તમને તે કોર્પોરેટ એક્શનનો લાભ મળશે નહીં. તેથી, લાભ મેળવવા માટે તમારે હંમેશા એક્સ-ડેટના એક દિવસ પહેલા ખરીદી પૂર્ણ કરવી જોઈએ.
રેકોર્ડ ડેટ (Record Date): આ તે તારીખ છે જ્યારે કંપની તેના શેરધારકોના રજિસ્ટરની તપાસ કરે છે. જે રોકાણકારોના નામ આ દિવસે કંપનીના ચોપડે (ડિમેટ ખાતામાં) બોલતા હોય, તેમને જ લાભ આપવામાં આવે છે. ભારતમાં T+1 સેટલમેન્ટ સાયકલ હોવાથી, એક્સ-ડેટ અને રેકોર્ડ ડેટ સામાન્ય રીતે એક જ દિવસે અથવા એક દિવસના અંતરે હોય છે.
આગામી સપ્તાહમાં જે કંપનીઓના નામ ઉપર જણાવ્યા છે, તેમાં રોકાણ કરતા પહેલા કંપનીના ફંડામેન્ટલ્સ તપાસવા પણ એટલા જ જરૂરી છે. માત્ર ડિવિડન્ડ મેળવવા ખાતર નબળી કંપનીના શેર ખરીદવા જોખમી હોઈ શકે છે. હંમેશા એ જોવું જોઈએ કે કંપની લાંબા ગાળે કેવું પ્રદર્શન કરી રહી છે અને શું તે સતત નફો કરી રહી છે કે નહીં.
