શેરબજારમાં કડાકો: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ કટોકટી અને એશિયન બજારોના પતને સેન્સેક્સને ૭૯,૦૦૦ની નીચે ધકેલ્યો.
ભારતીય શેરબજારમાં આજે કાળા વાદળો છવાયા છે. હોળીના તહેવાર બાદ બજારમાં રિકવરીની આશા રાખતા રોકાણકારોને આજે મોટો આંચકો લાગ્યો છે. બપોરે ૧:૧૫ વાગ્યે, BSE સેન્સેક્સ ૧,૨૭૨ પોઈન્ટ ના મસમોટા ઘટાડા સાથે ૭૮,૯૬૬.૨૦ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. તેવી જ રીતે, NSE નિફ્ટી ૫૦ પણ ૧.૭૭% ઘટીને ૨૪,૪૨૪.૬૫ ની સપાટીએ પહોંચી ગયો હતો. છેલ્લા બે ટ્રેડિંગ સત્રોમાં રોકાણકારોની અંદાજે ₹૮ લાખ કરોડથી વધુની સંપત્તિ ધોવાઈ ગઈ છે.
બજારમાં ચાલી રહેલા આ લોહીયાળ જંગ પાછળ કયા પરિબળો કામ કરી રહ્યા છે? ચાલો વિગતવાર સમજીએ:
૧. પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધની જ્વાળાઓ
બજારમાં પતનનું સૌથી મોટું અને તાત્કાલિક કારણ ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે ફાટી નીકળેલું યુદ્ધ છે. અમેરિકાની સીધી દખલગીરી અને ઈરાનના પલટવારની ધમકીએ રોકાણકારોને જોખમી અસ્કયામતો (શેરબજાર) માંથી નાણાં પાછા ખેંચવા મજબૂર કર્યા છે. ખાસ કરીને ઈરાન દ્વારા ‘હોર્મુઝની સામુદ્રધુની’ (Strait of Hormuz) બંધ કરવાની ચેતવણીએ તેલની આયાત પર મોટું જોખમ ઉભું કર્યું છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનું ૮૫% તેલ આયાત કરે છે, તેથી કાચા તેલના ભાવમાં વધારો ભારતીય અર્થતંત્ર માટે સીધી ખતરાની ઘંટડી છે.
૨. એશિયાથી અમેરિકા સુધી વૈશ્વિક પતન
ભારતીય બજાર એકલું નથી જે તૂટી રહ્યું છે. આજે વૈશ્વિક બજારોમાં પતનની સુનામી જોવા મળી છે:
-
જાપાન: ટોપિક્સ ઇન્ડેક્સ ૪% થી વધુ તૂટ્યો.
-
દક્ષિણ કોરિયા: અહીંના બજારમાં ૧૧% જેટલો અકલ્પનીય કડાકો જોવા મળ્યો.
-
અમેરિકા: ગત રાત્રે વોલ સ્ટ્રીટ પર ડાઉ જોન્સ ૪૦૩ પોઈન્ટ ઘટીને બંધ થયો હતો. જ્યારે વિશ્વના તમામ મોટા બજારો લાલ નિશાનમાં હોય, ત્યારે ભારતીય બજાર માટે સ્થિર રહેવું અશક્ય બની જાય છે.
૩. ઇન્ડિયા VIX માં ૧૪% નો ઉછાળો
બજારમાં કેટલો ડર છે તે માપવાનો ગ્રાફ એટલે ‘India VIX’. આજે વોલેટિલિટી ઇન્ડેક્સ ૧૪% વધીને ૧૯.૫૧ પર પહોંચી ગયો છે. નિષ્ણાતોના મતે, VIX માં આટલો મોટો ઉછાળો સૂચવે છે કે રોકાણકારો અત્યંત ગભરાયેલા છે અને આગામી દિવસોમાં હજુ પણ વધુ અસ્થિરતા જોવા મળી શકે છે.
૪. મોંઘવારી અને રૂપિયાનું પતન
ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ $૮૫ પ્રતિ બેરલને વટાવી જતાં ભારતમાં ફુગાવો વધવાની ભીતિ છે. સાથોસાથ, વિદેશી રોકાણકારો (FII) ભારતમાંથી સતત નાણાં ખેંચી રહ્યા છે, જેના કારણે રૂપિયો ડૉલર સામે ૯૨.૦૫ ની ઐતિહાસિક નીચી સપાટીએ પહોંચી ગયો છે. નબળો રૂપિયો શેરબજાર માટે કાયમ નકારાત્મક સંકેત રહ્યો છે.
૫. ટેકનિકલ સપોર્ટ લેવલનું તૂટવું
નિફ્ટીએ આજે ૨૪,૫૦૦ ની મનોવૈજ્ઞાનિક સપાટી તોડી છે. ટેકનિકલ એનાલિસ્ટ્સના મતે, આ સપાટી તૂટતાની સાથે જ બજારમાં ‘પેનિક સેલિંગ’ (ગભરાટમાં વેચાણ) શરૂ થયું છે. જ્યાં સુધી ભૂ-રાજકીય તણાવ ઓછો નહીં થાય, ત્યાં સુધી બજારમાં કોઈ મોટા ઉછાળાની શક્યતા ઓછી છે.
૪ માર્ચ ૨૦૨૬ નો આ દિવસ રોકાણકારો માટે ધૈર્યની કસોટી સમાન છે. નિષ્ણાતો અત્યારે ઉતાવળમાં વેચાણ ન કરવાની અથવા ‘બોટમ ફિશિંગ’ (ઘટેલા ભાવે ખરીદી) ન કરવાની સલાહ આપી રહ્યા છે.
