EV એન્જિનિયરિંગમાં ₹35 લાખ સુધીનું પેકેજ! જાણો કઈ સ્કિલ્સ છે ડિમાન્ડમાં
છેલ્લા બે દાયકાથી એન્જિનિયરિંગની દુનિયામાં કમ્પ્યુટર સાયન્સ (CS) અને ITનો દબદબો રહ્યો છે. દરેક વિદ્યાર્થીની પહેલી પસંદ કોડિંગ અને સોફ્ટવેર ડેવલપમેન્ટ રહી છે. પરંતુ, 2026 સુધી આવતા-આવતા ટેકનોલોજીની હવા બદલાઈ ગઈ છે. આજે રસ્તાઓ પર શાંતિથી દોડતી ઈલેક્ટ્રિક કાર અને બાઈક્સ માત્ર પર્યાવરણ જ નથી બચાવી રહી, પરંતુ કરિયરના નવા દરવાજા પણ ખોલી રહી છે. ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) એન્જિનિયરિંગ હવે એક એવી બ્રાન્ચ બનીને ઉભરી છે, જે લોકપ્રિયતા અને સેલરીની બાબતમાં કમ્પ્યુટર સાયન્સને કડી ટક્કર આપી રહી છે.
શા માટે થઈ રહ્યો છે આ બદલાવ?
દુનિયાભરમાં વધતા પ્રદૂષણ અને પેટ્રોલ-ડીઝલના આસમાને પહોંચેલા ભાવે સરકારો અને કંપનીઓને વિકલ્પ શોધવા મજબૂર કરી દીધા છે. ભારતમાં ટાટા મોટર્સ, મહિન્દ્રા અને ઓલા ઈલેક્ટ્રિક જેવા દિગ્ગજોની સાથે ટેસ્લા જેવી વૈશ્વિક કંપનીઓની એન્ટ્રીએ આ સેક્ટરમાં ક્રાંતિ લાવી દીધી છે. આ જ કારણ છે કે હવે વિદ્યાર્થીઓ કોડિંગ સ્ક્રીનને બદલે બેટરી ડિઝાઇન અને ઈલેક્ટ્રિક મોટર્સની દુનિયામાં પોતાનું ભવિષ્ય શોધી રહ્યા છે.
શું છે ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલ એન્જિનિયરિંગ?
ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલ એન્જિનિયરિંગ કોઈ સાદો વિષય નથી, પરંતુ તે મિકેનિકલ, ઈલેક્ટ્રિકલ અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ એન્જિનિયરિંગનું એક ઉત્તમ મિશ્રણ (Combination) છે.
તેમાં વિદ્યાર્થીઓને નીચેના મુખ્ય ક્ષેત્રો પર કામ કરવાનું શીખવવામાં આવે છે:
-
બેટરી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (BMS): બેટરીની લાઈફ અને સેફ્ટી કેવી રીતે વધારવી.
-
મોટર કંટ્રોલ: એન્જિનને બદલે ઈલેક્ટ્રિક મોટર્સની કાર્યક્ષમતા.
-
ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: ફાસ્ટ ચાર્જિંગ અને ગ્રીડ કનેક્ટિવિટી.
-
સોફ્ટવેર ઇન્ટિગ્રેશન: એક આધુનિક EV ખરેખર “પૈડાં પર ચાલતું કમ્પ્યુટર” છે, જેને ચલાવવા માટે એડવાન્સ સોફ્ટવેરની જરૂર પડે છે.
CS vs EV: શા માટે પસંદ કરવું EV એન્જિનિયરિંગ?
કમ્પ્યુટર સાયન્સ આજે પણ એક શ્રેષ્ઠ ફીલ્ડ છે, પરંતુ ત્યાં સ્પર્ધા (Saturation) તેના ચરમસીમા પર છે. તેની સરખામણીમાં EV એન્જિનિયરિંગ આ કારણોસર ખાસ બને છે:
-
સરકારી પ્રોત્સાહન: ભારત સરકારની FAME યોજના અને PLI સ્કીમ હેઠળ આ સેક્ટરને અબજો રૂપિયાની મદદ મળી રહી છે, જેનાથી નવી નોકરીઓનું સર્જન થઈ રહ્યું છે.
-
માંગ અને પુરવઠામાં તફાવત: માર્કેટમાં EV એક્સપર્ટ્સની ભારે અછત છે, જ્યારે માંગ ખૂબ વધારે છે. આવા સમયે લાયક એન્જિનિયરોને કંપનીઓ મનગમતી સેલરી પર રાખી રહી છે.
-
રિસર્ચ અને ઇનોવેશન: જો તમે કંઈક નવું બનાવવા માંગતા હોવ, તો EV સેક્ટરમાં બેટરી ડેન્સિટી સુધારવાથી લઈને સેલ્ફ-ડ્રાઇવિંગ ટેકનોલોજી સુધી ઇનોવેશનની અપાર શક્યતાઓ છે.
કરિયરની તકો અને પદ
EV એન્જિનિયરિંગ કર્યા પછી તમે માત્ર ‘મિકેનિક’ નથી બનતા, પરંતુ તમે હાઈ-ટેક હોદ્દા પર કામ કરો છો જેમ કે:
-
ડિઝાઇન એન્જિનિયર: વાહનોની એરોડાયનેમિક અને સ્ટ્રક્ચરલ ડિઝાઇન તૈયાર કરવી.
-
બેટરી સ્પેશિયાલિસ્ટ: લિથિયમ-આયન કે સોલિડ-સ્ટેટ બેટરી પર રિસર્ચ કરવું.
-
સોફ્ટવેર આર્કિટેક્ટ: કારની ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ ડિઝાઇન કરવી.
-
R&D એન્જિનિયર: નવી ટેકનોલોજી વિકસાવવી.
ટોચની સંસ્થાઓ જ્યાંથી તમે કોર્સ કરી શકો છો
ભારતની અગ્રણી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ હવે EV સ્પેશિયલાઇઝેશન સાથે B.Tech અને M.Tech કોર્સ ઓફર કરી રહી છે:
-
IIT મદ્રાસ: EV સેક્ટરમાં રિસર્ચ માટે સૌથી મોખરે.
-
IIT દિલ્હી અને બોમ્બે: એડવાન્સ બેટરી અને ચાર્જિંગ સિસ્ટમ પર કોર્સ.
-
IIT કાનપુર અને ખડગપુર: મિકેનિકલ અને ઈલેક્ટ્રિકલના હાઇબ્રિડ કોર્સ.
-
BITS પિલાની: ઈન્ડસ્ટ્રી સાથે મળીને તૈયાર કરેલા પ્રોફેશનલ કોર્સ.
સેલરી પેકેજ: લાખોમાં છે શરૂઆતી કમાણી
સેલરીની બાબતમાં EV એન્જિનિયરિંગ હવે CS ની બરાબર ઉભું છે.
-
શરૂઆતી પેકેજ (Freshers): એક સારી સંસ્થામાંથી પાસ થયેલા વિદ્યાર્થીને વાર્ષિક 5 થી 10 લાખ રૂપિયાનું પેકેજ આસાનીથી મળી રહ્યું છે.
-
અનુભવી પ્રોફેશનલ્સ (Experienced): 3-5 વર્ષના અનુભવ પછી સેલરી વાર્ષિક 20 થી 35 લાખ રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે.
-
સ્ટાર્ટઅપ સ્કોપ: ઓલા, એથર અને રિવોલ્ટ જેવા સ્ટાર્ટઅપ્સમાં સ્ટોક ઓપ્શન્સ (ESOPs) સાથે હજુ વધુ સારી તકો મળે છે.
નિષ્કર્ષ: શું EV એ યોગ્ય પસંદગી છે?
જો તમે પરંપરાગત કોડિંગથી હટીને કંઈક એવું કરવા માંગો છો જેની અસર જમીન પર દેખાય, તો ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલ એન્જિનિયરિંગ તમારા માટે ‘ગોલ્ડન ચાન્સ’ છે. CS હવે એક પરિપક્વ (Mature) ફીલ્ડ છે, પરંતુ EV હજુ તેની શરૂઆતી તેજી પર છે. જે લોકો આજે આ ક્ષેત્રમાં કદમ મૂકશે, તેઓ આગામી 10 વર્ષોમાં આ ઈન્ડસ્ટ્રીના લીડર હશે.

CS vs EV: શા માટે પસંદ કરવું EV એન્જિનિયરિંગ?