ભારતમાં કેમ અટકી છે એલન મસ્કની સ્ટારલિંક સેવા? મસ્કે ખોલ્યા મોટા રાજ!
દુનિયાના સૌથી અમીર ઉદ્યોગપતિઓમાં ગણાતા અને ટેસ્લા તથા સ્પેસએક્સના માલિક એલન મસ્કે ભારતના ટેલિકોમ અને ઇન્ટરનેટ માર્કેટને લઈને એક અત્યંત સનસનાટીભર્યું નિવેદન આપ્યું છે. મસ્કનો આક્ષેપ છે કે ભારતમાં તેમની સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સર્વિસ ‘સ્ટારલિંક’ની એન્ટ્રી અને તેના લોન્ચિંગમાં જાણી જોઈને અવરોધો ઊભા કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેમનો દાવો છે કે દેશના કેટલાક ચુંબકીય કે ચૂંટાયેલા ઉદ્યોગપતિઓ પોતાની મોનોપોલી (એકાધિકાર) બચાવી રાખવા માટે આવું કરી રહ્યા છે.
સોશિયલ મીડિયા પર છલકાયો મસ્કનો રોષ
આ સમગ્ર મામલો ત્યારે સામે આવ્યો જ્યારે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘એક્સ’ (પૂર્વમાં ટ્વિટર) પર એક યુઝરે ભારતમાં સ્ટારલિંકના લોન્ચિંગમાં થઈ રહેલા વિલંબને લઈને सवाल ઉઠાવ્યો હતો. આ પોસ્ટનો જવાબ આપતા એલન મસ્કે ખુલીને પોતાની વાત મૂકી.
મસ્કે વગર કોઈનું નામ લીધે સીધો કટાક્ષ કરતા લખ્યું, “કમનસીબે, ભારતીય જનતા પર પોતાનો એકાધિકાર જાળવી રાખવા માટે કેટલાક ખાસ લોકો અમને રોકી રહ્યા છે. તમે સરળતાથી અંદાજ લગાવી શકો છો કે તે લોકો કોણ છે? આ બધું સીધી રીતે ભારતના સામાન્ય લોકોના હિતો વિરુદ્ધ એક પ્રકારનો અપરાધ છે.” તેમનું આ નિવેદન હવે દેશ-દુનિયાના બિઝનેસ જગતમાં ચર્ચાનો મોટો વિષય બન્યો છે.
ભારત માટે શું છે એલન મસ્કનો પ્લાન?
એલન મસ્ક લાંબા સમયથી ભારતમાં સ્ટારલિંકની સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડ સેવા શરૂ કરવાના પ્રયાસોમાં લાગેલા છે. સ્પેસએક્સની આ મહત્ત્વાકાંક્ષી યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતના એવા દૂર-દરાજ અને ગ્રામીણ વિસ્તારો સુધી હાઇ-સ્પીડ ઇન્ટરનેટ પહોંચાડવાનો છે, જ્યાં હજુ પણ પરંપરાગત બ્રોડબેન્ડ કે ફાઇબર કનેક્ટિવિટી પહોંચી શકી નથી.
મસ્કનું માનવું છે કે દેશના ઘણા સુદૂર ગામડાઓમાં ઇન્ટરનેટની પહોંચ ન હોવી કે વર્તમાન ડેટા કિંમતો ખૂબ વધુ હોવી એ ત્યાંના વિકાસમાં મોટો અવરોધ છે. સ્ટારલિંક અવકાશમાં રહેલા પોતાના નાના સેટેલાઇટ્સ દ્વારા સીધા તે વિસ્તારોમાં તેઝ રફતાર ઇન્ટરનેટ સેવાઓ પૂરી પાડવાનો દાવો કરે છે, જ્યાં ટાવર નાખવા કે કેબલ બિછાવવા અશક્ય હોય છે.
લાયસન્સ અને સરકારી મંજૂરીનો પેચ
ઉલ્લેખનીય છે કે ભારતમાં સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન સર્વિસ શરૂ કરવા માટે કંપનીઓએ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટેલિકોમ (DoT) અને સ્પેસ રેગ્યુલેટર IN-SPACe પાસેથી જરૂરી લાયસન્સ અને મંજૂરીઓ લેવી પડે છે. જો કે, ભારતીય બજારમાં પહેલેથી જ રિલાયન્સ જિયો, ભારતી એરટેલ અને વોડાફોન આઈડિયા જેવી મોટી ટેલિકોમ કંપનીઓ પોતાની મજબૂત પકડ જમાવીને બેઠી છે, અને આગામી સમયમાં સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેક્ટરમાં પણ જોરદાર ટક્કર જોવા મળી શકે છે. મસ્કના આ તાજા આક્ષેપ પછી હવે દેશના ટેલિકોમ માર્કેટમાં ગરમાવો વધુ તેજ થવાની પૂરી સંભાવના છે.
